KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 5.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, ile wynosi zalecane nachylenie obciążonych skarp wykopu o głębokości 3,7 m, wykonywanego w gruncie kategorii III.
Ilustracja przedstawia tabelę z zaleceniami dotyczącymi nachylenia skarp wykopu w zależności od kategorii gruntu i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie skarp wykopu dobiera się przez odczyt z tabeli dla trzech warunków jednocześnie: głębokości 3,7 m, gruntu kategorii III oraz skarp obciążonych.
Właściwe pole tabeli wskazuje wartość 1 : 0,71, pozostałe odpowiedzi dotyczą innych kategorii, głębokości lub skarp nieobciążonych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typową czynność z robót ziemnych: odczytać zalecane nachylenie skarpy z tabeli dla określonych warunków.

Kluczowe są trzy elementy treści:

  • głębokość wykopu: 3,7 m (czyli należy szukać wiersza/przedziału odpowiadającego tej głębokości),
  • grunt kategorii III (dobór właściwej kolumny lub podtabeli),
  • skarpy obciążone (oddzielne wartości niż dla skarp nieobciążonych).

Po odszukaniu w tabeli przecięcia właściwej głębokości z kategorią gruntu III dla skarp obciążonych otrzymuje się nachylenie 1 : 0,71. Jest to zapis w postaci stosunku (zwykle pion:poziom), dlatego ważne jest, aby nie odwrócić interpretacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1 : 0,60 może odpowiadać innym warunkom (np. innemu zakresowi głębokości lub innemu wariantowi skarpy), ale nie temu zestawowi danych z tabeli.
  • 1 : 1,00 jest wartością "okrągłą" i często wybieraną intuicyjnie, jednak w tego typu zadaniach decyduje jednoznaczny odczyt z tabeli, a nie przybliżenie.
  • 1 : 1,25 oznacza skarpę o innej geometrii niż wymagana w odczycie; taka wartość może dotyczyć innych gruntów lub innych ograniczeń eksploatacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, podkreśl w treści trzy warunki (głębokość, kategoria gruntu, obciążenie skarpy) i dopiero potem sprawdź, czy odczyt pochodzi dokładnie z tego pola tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1 : 0,71 opisuje proporcję nachylenia skarpy w formie stosunku (najczęściej pion:poziom). Oznacza to, że na 1 jednostkę w pionie przypada 0,71 jednostki w poziomie. W praktyce pozwala to wyznaczyć geometrię skarpy w terenie i porównać jej "stromość" z wymaganiami z tabel.
Najpierw wybierz w tabeli wiersz lub przedział odpowiadający głębokości (tu 3,7 m), następnie właściwą kolumnę dla kategorii gruntu (tu III) i wariant "skarpy obciążone". Dopiero z przecięcia tych danych odczytaj wartość. Nie wybieraj "na oko" wartości okrągłych.
Obciążenie przy krawędzi wykopu (np. składowanie urobku, przejazd sprzętu, materiały) zwiększa ryzyko utraty stateczności skarpy. Dlatego dla skarp obciążonych zalecenia są zwykle bardziej "ostrożne" i inne niż dla nieobciążonych. Na egzaminie pominięcie tego warunku to częsty błąd.
W typowym zadaniu egzaminacyjnym z tabelą nie wykonuje się obliczeń matematycznych, tylko odczyt. Ważne jest poprawne dobranie wiersza dla 3,7 m (czasem jako zakresu głębokości) i właściwej kategorii gruntu. Obliczenia pojawiają się raczej przy objętości wykopu lub rozmierzeniu skarp w planie.
Najczęściej uczniowie: mylą skarpy obciążone z nieobciążonymi, odczytują wartość dla innej kategorii gruntu, biorą dane z sąsiedniego przedziału głębokości albo odwracają interpretację stosunku (poziom:pion). Pomaga podkreślenie w treści trzech warunków i kontrola, czy odczyt jest z jednego pola tabeli.
Kategoria gruntu to klasyfikacja używana w robotach ziemnych do oceny trudności urabiania i warunków wykonania wykopów. Kategoria III oznacza grunt trudniejszy niż I–II, co wpływa m.in. na zalecenia dotyczące skarp, zabezpieczeń i organizacji prac. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się kategorii podanej w zadaniu.
Nie. W tym typie pytania wartość nachylenia wynika bezpośrednio z danych tabelarycznych (zależnych od głębokości, kategorii gruntu i obciążenia skarpy). Bez tabeli nie ma jednoznacznego wyniku. Dlatego na egzaminie trzeba umieć sprawnie poruszać się po tabelach i interpretować ich nagłówki.
Po odczycie sprawdź ponownie: (1) czy jesteś w części tabeli dla skarp obciążonych, (2) czy kolumna dotyczy kategorii III, (3) czy wiersz obejmuje 3,7 m. Następnie porównaj, czy Twoja wartość występuje dokładnie w tym polu, a nie w sąsiednim. To ogranicza błędy nieuwagi.
Obudowę wykopu stosuje się, gdy nie ma miejsca na wykonanie bezpiecznych skarp, gdy grunt i warunki wodne utrudniają utrzymanie stateczności, albo gdy w pobliżu są obciążenia i obiekty wrażliwe (np. drogi, budynki, instalacje). W praktyce decyzję podejmuje się na podstawie projektu, warunków gruntowych i wymagań BHP.
Ćwicz szybkie odczyty z tabel: zaznaczaj nagłówki, jednostki i warunki (obciążone/nieobciążone), a potem wykonuj serię zadań na różnych głębokościach i kategoriach gruntów. Warto też trenować rozumienie zapisu 1:x oraz typowe pomyłki (odwrócenie stosunku, wybór sąsiedniego wiersza). Regularność jest kluczowa.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki oraz robót ziemnych dla technikum budowlanego (rozdziały: wykopy, skarpy, kategorie gruntów)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące robót ziemnych i zabezpieczeń wykopów
  • Instrukcje i poradniki wykonawcze dotyczące wykonywania wykopów oraz oceny stateczności skarp (opracowania branżowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego