KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 38.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ nadwyżkę bezpośrednią uzyskaną w produkcji tucznika o masie ciała 115 kg w okresie 105 dni żywienia.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Zestawienia kosztów produkcji dla 1 tucznika".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka bezpośrednia to wartość produkcji minus koszty bezpośrednie. Z tabeli: wartość żywca = 115 kg × 4,50 zł/kg = 517,50 zł. Po zsumowaniu kosztów bezpośrednich otrzymuje się 420,50 zł. Różnica 517,50 − 420,50 = 97,00 zł, więc poprawny wynik to 97,0 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Nadwyżka bezpośrednia w produkcji zwierzęcej jest wskaźnikiem opłacalności liczonym jako wartość produkcji − koszty bezpośrednie. W tym zadaniu wszystkie potrzebne dane są w tabeli, a pozycje oznaczone gwiazdką wymagają przeliczenia.

1) Wartość produkcji
Wartość produkcji żywca oblicza się ze wzoru: masa końcowa × cena skupu.
115 kg × 4,50 zł/kg = 517,50 zł.

2) Koszty bezpośrednie
Koszty bezpośrednie obejmują m.in. pasze, wodę, usługi weterynaryjne oraz inne koszty przypisane bezpośrednio do tuczu. Dla paszy i wody w tabeli podano zużycie dzienne, więc trzeba je przeliczyć na 105 dni:

  • Pasze: 3,0 kg/dzień × 105 dni = 315 kg; następnie 315 kg × 1,10 zł/kg = 346,50 zł.
  • Woda: 6,5 l/dzień × 105 dni = 682,5 l; następnie 682,5 l × 0,02 zł/l = 13,65 zł.
  • Usługi weterynaryjne: 20,35 zł (wartość podana).
  • Inne koszty bezpośrednie: 40,00 zł (wartość podana).

Suma kosztów bezpośrednich wynosi: 346,50 + 13,65 + 20,35 + 40,00 = 420,50 zł.

3) Obliczenie nadwyżki bezpośredniej
517,50 zł − 420,50 zł = 97,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartość 517,5 zł odpowiada wartości produkcji (przychodowi), a nie nadwyżce po odjęciu kosztów. Wartość 420,5 zł to suma kosztów bezpośrednich, a nie wynik ekonomiczny. Z kolei 74,0 zł może wynikać z typowego błędu rachunkowego (np. pominięcia części kosztów lub błędnego przeliczenia kosztów dziennych na 105 dni). W zadaniach tego typu zawsze sprawdzaj jednostki "na dzień" i mnożenie przez liczbę dni, a dopiero potem wykonuj odejmowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadwyżka bezpośrednia to różnica między wartością produkcji (np. wartość sprzedanego żywca) a kosztami bezpośrednimi poniesionymi na tę produkcję (pasze, woda, weterynaria, inne koszty zmienne). Pokazuje opłacalność przed kosztami pośrednimi i stałymi.
Wartość produkcji liczysz mnożąc masę tucznika przez cenę skupu za 1 kg: wartość = kg × zł/kg. Przykładowo 115 kg przy 4,50 zł/kg daje 517,50 zł. To jest przychód (wartość produkcji), a nie jeszcze nadwyżka.
Najpierw oblicz łączne zużycie paszy: kg/dzień × liczba dni. Dopiero potem policz koszt: zużycie łączne × cena za kg. Typowy błąd to wzięcie samej dawki dziennej bez przemnożenia przez liczbę dni.
Postępuj tak samo jak z paszą: l/dzień × liczba dni daje zużycie łączne w litrach, a następnie litry × zł/l daje koszt. Zwróć uwagę na jednostki (litr vs zł/litr), bo pomyłki jednostek mocno zaniżają lub zawyżają wynik.
Nadwyżka bezpośrednia uwzględnia tylko koszty bezpośrednie (zmienne). Zysk netto wymaga jeszcze odjęcia kosztów pośrednich i stałych (np. amortyzacja, koszty ogólne gospodarstwa, energia wspólna, praca własna). Dlatego nadwyżka może być dodatnia, a zysk netto nadal niski.
Tak, jeśli są poniesione bezpośrednio na daną partię tuczu (np. szczepienia, leki, usługi lekarza). W rachunku nadwyżki bezpośredniej traktuje się je jako koszt bezpośredni, bo da się je przypisać do konkretnej produkcji zwierzęcej.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie nadwyżki z przychodem lub sumą kosztów, pomijanie mnożenia przez liczbę dni, błędne przeliczanie "na dzień" na cały okres oraz nieuwzględnianie wszystkich pozycji kosztów bezpośrednich z tabeli. Pomaga zapisanie wzoru: przychód − koszty.
W tego typu tabelach do obliczenia są zwykle pozycje zależne od mnożenia (np. masa × cena, zużycie dzienne × liczba dni × cena jednostkowa). Często są one oznaczone symbolem (np. gwiazdką) i dopiero po ich wyliczeniu można zsumować koszty oraz policzyć nadwyżkę.
Kontrola sensowności: nadwyżka powinna być mniejsza od wartości produkcji i zwykle dodatnia, jeśli produkcja jest opłacalna. Jeśli wynik jest równy wartości produkcji, to znaczy, że nie odjęto kosztów. Jeśli jest równy sumie kosztów, pomylono wielkości.
Stosuj stały schemat: (1) policz wartość produkcji, (2) policz koszty zależne od dni (pasza, woda), (3) dodaj koszty podane wprost, (4) zsumuj koszty bezpośrednie, (5) odejmij koszty od wartości produkcji. Zapisuj jednostki przy każdym kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Nadwyżka bezpośrednia to wartość produkcji minus koszty bezpośrednie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do rachunkowości/ekonomiki rolnictwa (dział: rachunek nadwyżek bezpośrednich)
  • Arkusze ćwiczeniowe z obliczeń opłacalności produkcji zwierzęcej (tucz trzody chlewnej)
  • Notatki z lekcji o kosztach zmiennych i bezpośrednich w produkcji rolniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego