KWALIFIKACJA BUD14 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ rodzaj dachówki, którą należy zastosować przy 90% pochyleniu połaci dachowych i rozstawie łat równym 32 cm.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dopuszczalnego nachylenia połaci dachowych, rozstawu łat oraz liczby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli należy wybrać dachówkę, dla której jednocześnie spełnione są oba warunki: pochylenie 90% mieści się w dopuszczalnym zakresie oraz rozstaw łat 32 cm pasuje do zakresu rozstawu. Tylko dachówka zakładkowa ma 50–100% i 30–32 cm, więc spełnia oba kryteria.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest, że dobór rodzaju dachówki nie zależy od jednego parametru, lecz od spełnienia dwóch warunków równocześnie: dopuszczalnego pochylenia połaci oraz rozstawu łat. Pochylenie w tabeli jest podane w procentach, a rozstaw łat w centymetrach.

Dla pochylenia 90% trzeba znaleźć takie pokrycie, którego zakres "dopuszczalne pochylenie [%]" obejmuje 90. Następnie należy sprawdzić, czy dla tego samego rodzaju dachówki zakres "rozstaw łat [cm]" obejmuje 32 cm. Dopiero gdy oba warunki są spełnione, dachówkę można zastosować.

Odpowiedź "Zakładkową." jest poprawna, ponieważ w tabeli dachówka zakładkowa ma dopuszczalne pochylenie 50–100% (czyli 90% się mieści) oraz rozstaw łat 30–32 cm (czyli 32 cm również się mieści jako wartość graniczna przedziału).

Pozostałe propozycje odpadają po sprawdzeniu drugiego parametru:

  • "Karpiówkę." – dla karpiówki rozstaw łat jest mniejszy (maksymalnie 28 cm przy kryciu podwójnym w koronkę), więc 32 cm nie spełnia wymagań.
  • "Holenderkę." – choć pochylenie 90% mieści się w zakresie 60–120%, to rozstaw łat 32 cm nie pasuje do zakresu 26–30 cm.
  • "Marsylską." – pochylenie 90% mieści się w 50–100%, ale rozstaw łat dla marsylskiej wynosi 34–36 cm, więc 32 cm jest zbyt mały.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w tabeli oba wymagane warunki (pochylenie i rozstaw) i dopiero potem eliminuj odpowiedzi. To ogranicza typowy błąd polegający na sprawdzeniu tylko jednego parametru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pochylenie w % to stosunek wysokości do podstawy wyrażony procentowo. 100% oznacza, że na 1 m w poziomie dach "rośnie" o 1 m w pionie, co odpowiada ok. 45°. W zadaniu trzeba trzymać się jednostki z tabeli.
Najpierw znajdź wiersze, w których zakres pochylenia obejmuje wartość z zadania. Potem w tych samych wierszach sprawdź rozstaw łat. Poprawna jest tylko ta dachówka, która spełnia oba warunki jednocześnie.
Bo dachówka może pasować do nachylenia, ale nie pasować do rozstawu łat (albo odwrotnie). Rozstaw łat wynika z geometrii dachówki i sposobu krycia. Jeśli jeden parametr jest poza zakresem, pokrycie będzie wykonane niezgodnie z wymaganiami technicznymi.
Najczęściej uczniowie: (1) sprawdzają tylko pochylenie i pomijają rozstaw łat, (2) mylą jednostki pochylenia (% i stopnie), (3) nie zauważają, że wartości graniczne przedziału (np. 32 cm) też mogą być dopuszczalne, jeśli tabela podaje zakres "do".
Nie. 90% to wartość procentowa spadku, a nie kąt. 90° oznaczałoby ścianę pionową. W praktyce 100% to ok. 45°, więc 90% będzie nieco mniejsze niż 45°. Na egzaminie zawsze czytaj jednostkę w tabeli.
Jeśli tabela podaje zakres, np. 30–32 cm, to wartości skrajne (30 i 32) są częścią dopuszczalnego przedziału, o ile zapis nie wskazuje inaczej. Dlatego rozstaw 32 cm można uznać za zgodny dla dachówki, która ma zakres kończący się na 32 cm.
Rozstaw łat musi pasować do "modułu" dachówki, aby zakłady i zaczepy działały prawidłowo. Zbyt duży lub zbyt mały rozstaw utrudnia montaż i może pogorszyć szczelność. Dlatego przed kryciem weryfikuje się rozstaw i dopasowuje typ dachówki lub koryguje układ łat.
Różne dachówki mają inną geometrię, długość krycia i sposób zakładów. Dwie dachówki mogą mieć podobny zakres pochylenia, ale zupełnie inny wymagany rozstaw łat (np. jedna 30–32 cm, inna 34–36 cm). Dlatego samo pochylenie nie wystarcza do doboru.
W nauce jest użyteczna, bo porządkuje zależność między pochyleniem, rozstawem łat i typem pokrycia. W kontekście egzaminu liczy się umiejętność czytania tabel i doboru materiału według kryteriów technicznych. Dodatkowo spotyka się też nowsze wydania, ale zasada doboru pozostaje taka sama.
Ustal kolejność: 1) pochylenie – odrzucasz wiersze, które nie obejmują wartości z zadania; 2) rozstaw łat – odrzucasz te, których zakres nie obejmuje wymaganej wartości. Na końcu zwykle zostaje jedna opcja zgodna z oboma warunkami.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli należy wybrać dachówkę, dla której jednocześnie spełnione są oba warunki: pochylenie 90% mieści się w dopuszczalnym zakresie oraz rozstaw łat 32 cm pasuje do zakresu rozstawu."

Źródła:

  • PN-B-02361:1999, "Pochylenia połaci dachowych", tabela: "Dopuszczalne nachylenie połaci dachowych, rozstaw łat i liczba dachówek na 1 m² pokrycia".
  • PN-B-02361:2010, "Pochylenia połaci dachowych" (wydanie zastępujące PN-B-02361:1999) – odniesienie kontekstowe.

Materiały:

  • PN-B-02361:1999 – tabela dopuszczalnych pochyłeń i rozstawu łat dla pokryć
  • PN-B-02361:2010 – nowsze wydanie normy (porównawczo)
  • Instrukcje producentów dachówek (karty techniczne i zalecenia montażu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego