KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 38.
Na podstawie danych zawartych w tablicy z KNR oblicz czas pracy środka transportowego, niezbędny do wykonania słupów żelbetowych monolitycznych okrągłych wysokości 3 m i średnicy 40 cm, jeżeli objętość słupów na podstawie przedmiaru wynosi 3 m3.
Ilustracja przedstawia tabelę z wyciągu z KNR (Katalogu Nakładów Rzeczowych) dotyczącą nakładów na 1 m³ betonu dla słupów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć czas pracy środka transportowego, najpierw wyznacza się obwód słupa: L = π·d = 3,14·0,4 ≈ 1,26 m.
Następnie dobiera się kolumnę "do 1,5 m" i odczytuje nakład "Środek transportowy" 0,16 m-g na 1 m³. Dla 3 m³: 0,16·3 = 0,48 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

W KNR nakłady robocizny, materiałów i sprzętu (w tym "środek transportowy") podaje się zwykle na jednostkę obmiaru, tutaj na 1 m³ betonu. Żeby dobrać właściwą wartość z tabeli, trzeba zakwalifikować słup do odpowiedniej kolumny według obwodu.

Krok 1: obliczenie obwodu słupa. Średnica wynosi 40 cm, czyli 0,4 m. Obwód koła: L = π · d. Przyjmując π ≈ 3,14: L ≈ 3,14 · 0,4 = 1,256 m, czyli w zaokrągleniu 1,26 m.

Krok 2: dobór kolumny w tabeli KNR. Obwód 1,26 m mieści się w przedziale "do 1,5 m", więc należy użyć kolumny odpowiadającej temu zakresowi.

Krok 3: odczyt właściwego wiersza. Interesuje nas czas pracy sprzętu, więc wybiera się pozycję "Środek transportowy" (jednostka m-g). Dla kolumny "do 1,5 m" nakład wynosi 0,16 m-g / m³.

Krok 4: przeliczenie na ilość z przedmiaru. Objętość słupów wynosi 3 m³, więc czas pracy środka transportowego: 0,16 m-g/m³ · 3 m³ = 0,48 m-g.

Wartości 0,81 m-g, 0,36 m-g i 0,27 m-g są typowymi wynikami błędów: zastosowania innego przedziału obwodu (np. "do 1,0 m", "do 2,0 m" lub "ponad 2,0 m") albo odczytu niewłaściwej pozycji tabeli. Na egzaminie kluczowe jest: poprawna zamiana cm na metry, policzenie obwodu oraz świadome dobranie kolumny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obwód koła liczysz ze wzoru L = π · d, gdzie d to średnica w metrach. Najpierw zamień cm na m (np. 40 cm = 0,4 m), potem pomnóż przez π (najczęściej 3,14). Wynik obwodu służy do doboru właściwej kolumny w KNR.
W tabelach KNR kryterium podziału jest zdefiniowane przez autorów katalogu. Dla słupów okrągłych często stosuje się obwód, bo lepiej oddaje m.in. ilość powierzchni deskowania i złożoność robót. Dlatego po obliczeniu obwodu wybierasz odpowiedni przedział ("do 1,0", "do 1,5" itd.).
m-g to maszynogodzina, czyli jednostka czasu pracy sprzętu/maszyny. Jeśli w tabeli masz np. 0,16 m-g na 1 m³, to znaczy, że na wykonanie 1 m³ robót przewidziano 0,16 godziny pracy danego sprzętu. Potem mnożysz przez ilość z przedmiaru.
Najpierw dobierz właściwą kolumnę (tu: wg obwodu słupa). Następnie znajdź wiersz "Środek transportowy" i odczytaj nakład w m-g na 1 m³. Ostatni krok to przemnożenie nakładu jednostkowego przez łączną objętość robót (m³) z przedmiaru.
Najczęściej pojawia się: (1) pomylenie średnicy z obwodem, (2) brak zamiany cm na m, (3) zaokrąglenie obwodu "na oko" i wybór złego przedziału, (4) odczyt wartości z sąsiedniej kolumny. Pomaga zapisanie obliczonego obwodu i porównanie go z granicami kolumn.
Mnożysz wtedy, gdy tabela KNR podaje nakłady na 1 jednostkę obmiaru (tu: na 1 m³). Jeśli masz 3 m³ robót, całkowity nakład = nakład jednostkowy × 3. Nie mnoży się tylko wtedy, gdy wartość w KNR dotyczy już całego zakresu robót (to rzadziej spotykane i musi wynikać z opisu).
Sprawdź trzy rzeczy: (1) czy wybrałeś dobrą kolumnę tabeli, (2) czy poprawnie przemnożyłeś przez ilość m³, (3) czy nie pomyliłeś wiersza (sprzęt vs robocizna). Realistyczność ocenia się też porównując nakłady z podobnymi pozycjami KNR oraz z praktyką na budowie.
Kolumny w KNR są opisane przedziałami. Jeśli obwód wynosi 1,26 m, to jest większy niż 1,0, więc nie spełnia warunku "do 1,0 m". Jednocześnie jest mniejszy lub równy 1,5, więc należy do "do 1,5 m". Zawsze porównuj wynik z granicami przedziału.
KNR jest jednym z podstawowych narzędzi do określania nakładów robocizny, materiałów i sprzętu, co przekłada się na kalkulację kosztów i planowanie robót. W BUD.14 typowo sprawdza się umiejętność: dobrania właściwej tablicy, odczytu nakładów oraz przeliczenia ich na ilości z przedmiaru.
Ćwicz schemat: parametr → kolumna → wiersz → jednostka → mnożenie. W zadaniach z słupami najpierw policz obwód, potem wybierz przedział i odczytaj właściwą pozycję (np. sprzęt). Rób krótkie notatki pośrednie, aby nie pomylić kolumn i nie zgubić jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • KNR 2-02 "Roboty budowlane – konstrukcje", tabela 0209 "Słupy żelbetowe okrągłe i owalne (pod stropy monolityczne)", wiersz 71 "Środek transportowy" (nakłady na 1 m³ betonu).

Materiały:

  • KNR 2-02: tabele dla robót konstrukcyjnych (w tym tabela 0209) – ćwiczenia w odczycie nakładów
  • Podręcznik/kompendium z podstaw kosztorysowania robót budowlanych (nakłady, przedmiar, obmiar)
  • Powtórka z geometrii: obwód koła i zamiana jednostek (cm↔m) – zestaw zadań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego