KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Na podstawie danych zawartych w tablicy z KNR oblicz czas pracy spycharki gąsienicowej niezbędny do usunięcia warstwy humusu o grubości 25 cm z terenu o wymiarach 20,0×30,0 m.
Ilustracja przedstawia tabelę z KNR (Katalog Norm Rzeczowych), która dotyczy usuwania warstwy ziemi urodzajnej (humusu) za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tablicy KNR nakład pracy spycharki na 100 m² wynosi 0,25 m-g do 15 cm oraz 0,18 m-g jako dodatek za każde kolejne 5 cm. Dla 25 cm: 0,25 + 2×0,18 = 0,61 m-g/100 m². Pole terenu 20×30 = 600 m², czyli 6×100 m², więc 0,61×6 = 3,66 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na KNR kluczowe jest poprawne odczytanie jednostki odniesienia normy i zastosowanie jej do obmiaru robót. W tablicy dotyczącej usunięcia humusu nakłady podano na 100 m² warstwy, a nie na 1 m² i nie "na całość" bez przeliczeń.

1) Obmiar powierzchni
Teren ma wymiary 20,0×30,0 m, więc pole wynosi: 20×30 = 600 m². Ponieważ norma jest na 100 m², liczymy współczynnik: 600/100 = 6.

2) Odczyt nakładu jednostkowego i uwzględnienie grubości
Z tabeli KNR dla spycharki gąsienicowej 74 kW przy warstwie do 15 cm odczytuje się 0,25 m-g/100 m². Dodatkowo tabela przewiduje dodatek za każde dalsze 5 cm w wysokości 0,18 m-g/100 m². Grubość humusu to 25 cm, czyli o 10 cm więcej niż 15 cm. To są dwa "kroki" po 5 cm, zatem nakład wynosi: 0,25 + 2×0,18 = 0,61 m-g/100 m².

3) Przeliczenie na całą powierzchnię
Mamy 6 jednostek po 100 m², więc całkowity czas pracy spycharki: 0,61×6 = 3,66 m-g.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości około 1,0–2,2 m-g zwykle wynikają z pominięcia dodatków za grubość (pozostawienie samego 0,25) lub błędnego przeliczenia 600 m² na 100 m² (np. dzielenie przez 300 albo przez 200).
  • Wynik 1,50 m-g może wynikać z policzenia tylko dodatku albo z błędnego założenia, że norma jest na 1 000 m² zamiast na 100 m².
  • Wynik 2,16 m-g może wynikać z zastosowania jednego dodatku zamiast dwóch (0,25 + 0,18 = 0,43; 0,43×5 = 2,15) lub z błędnego współczynnika powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w tabeli, czy nakład jest na 1 m², 10 m² czy 100 m², a grubość rozpisz na "bazę" + liczbę dodatków po 5 cm. To minimalizuje pomyłki jednostek i "zgubionych" dodatków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
m-g to maszynogodzina, czyli jednostka czasu pracy maszyny. Gdy KNR podaje np. 0,61 m-g/100 m², oznacza to, że wykonanie 100 m² robót w warunkach normatywnych wymaga 0,61 godziny pracy wskazanej maszyny.
Powierzchnię prostokąta liczysz jako długość × szerokość. Tutaj: 20 m × 30 m = 600 m². Następnie sprawdzasz, na jaką jednostkę podano normę (np. 100 m²) i przeliczasz: 600/100 = 6.
Podawanie na 100 m² ułatwia prezentację liczb w tablicach i ogranicza bardzo małe wartości z wieloma zerami. W praktyce kosztorysowej zawsze wykonuje się przeliczenie obmiaru na jednostkę normy, a dopiero potem mnoży przez nakład jednostkowy.
Najpierw bierzesz wartość bazową dla "do 15 cm", a potem dodajesz tyle razy dodatek, ile jest pełnych odcinków po 5 cm ponad 15 cm. Dla 25 cm jest to 10 cm więcej, czyli 2 dodatki.
Humus to wierzchnia, urodzajna warstwa gruntu. Przed budową usuwa się ją, bo nie stanowi stabilnego podłoża pod fundamenty i nawierzchnie. Zwykle odkłada się ją osobno do późniejszego wykorzystania np. przy rekultywacji terenu.
To czas normatywny wynikający z KNR, liczony w maszynogodzinach. W praktyce czas rzeczywisty może się różnić (organizacja robót, dojazdy, przerwy, warunki gruntowe). W kosztorysie i planowaniu używa się jednak wartości normatywnych jako podstawy porównawczej.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie, że norma jest na 100 m²; nieuwzględnienie dodatków za grubość; użycie złego obmiaru (np. mylenie m² z m³); oraz zaokrąglanie pośrednich wyników zbyt wcześnie. Pomaga zapis kroków w jednej linijce rachunku.
Odejmij grubość bazową (15 cm) od grubości zadanej: 25−15 = 10 cm. Następnie podziel przez 5 cm: 10/5 = 2. Oznacza to dwa dodatki. Dopiero wtedy sumujesz bazę i dodatki w jednostce m-g/100 m².
r-g dotyczy robocizny (czas pracy ludzi), a m-g dotyczy pracy sprzętu (czas pracy maszyny). To różne zasoby i różne stawki kosztowe. W kosztorysie liczy się je osobno, a dopiero potem wycenia według odpowiednich cen i narzutów.
Ćwicz stały schemat: obmiar (m²/m³) → przeliczenie na jednostkę normy (np. /100 m²) → odczyt z tablicyuwzględnienie dodatków → wynik. Rób notatkę z jednostką przy każdej liczbie, aby nie zgubić m² i m-g.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Z tablicy KNR nakład pracy spycharki na 100 m² wynosi 0,25 m-g do 15 cm oraz 0,18 m-g jako dodatek za każde kolejne 5 cm. Dla 25 cm: 0,25 + 2×0,18 = 0,61 m-g/100 m²."

Źródła:

  • KNR 2-01 "Roboty ziemne", tablica 0126: "Usunięcie warstwy ziemi urodzajnej (humusu) za pomocą spycharek" (nakłady na 100 m²; wartości dla spycharki gąsienicowej 74 kW: 0,25 oraz dodatek 0,18)
  • Wikipedia: "Katalog nakładów rzeczowych" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Katalog_nak%C5%82ad%C3%B3w_rzeczowych (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Maszynogodzina" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Maszynogodzina (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • KNR 2-01 (roboty ziemne) – nauka czytania tablic i jednostek odniesienia (np. na 100 m²)
  • Zadania ćwiczeniowe z kosztorysowania: przeliczenia nakładów na różne powierzchnie i grubości
  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót ziemnych (odhumusowanie, składowanie humusu, przygotowanie terenu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego