KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Na podstawie danych zawartych we fragmencie tablicy z KNR określ, ile koparek gąsienicowych o pojemności łyżki 0,25 m3 potrzeba do odspojenia i załadownia 500 m3 gruntu kategorii III w ciągu dwóch 8-godzinnych zmian.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z KNR (Katalogu Nakładów Rzeczowych), który dotyczy robót ziemnych wykonywanych za
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć liczbę koparek, z tabeli KNR odczytuje się nakład pracy koparki (w maszynogodzinach dla jednostki obmiaru) dla gruntu kat. III i łyżki 0,25 m3. Nakład przelicza się na 500 m3, a następnie dzieli przez dostępny czas pracy: 2 zmiany × 8 h. Otrzymany wynik zaokrągla się w górę do pełnej liczby maszyn, co daje 3 koparki.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy typowego przeliczenia organizacyjno-kosztorysowego: z normy KNR (nakład pracy sprzętu) trzeba przejść do liczby maszyn potrzebnych do wykonania określonego zakresu robót w zadanym czasie.

Jak postępować krok po kroku:

  • Najpierw identyfikuje się właściwy wiersz/kolumnę w KNR dla robót: odspojenie i załadunek gruntu, z warunkami: grunt kategorii III oraz koparka gąsienicowa o pojemności łyżki 0,25 m3.
  • Z tablicy odczytuje się nakład pracy koparki (najczęściej wyrażony w maszynogodzinach dla jednostki obmiaru). Kluczowe jest poprawne odczytanie, czy norma dotyczy 1 m3, 10 m3 czy 100 m3 – to częste źródło błędów.
  • Nakład z KNR przelicza się na obmiar zadania, czyli 500 m3, zachowując proporcję wynikającą z jednostki normy.
  • Dostępny czas pracy wynika z organizacji: dwie 8-godzinne zmiany, czyli łącznie 16 godzin pracy jednej maszyny (jeśli pracuje bez przerw organizacyjnych).
  • Łączne zapotrzebowanie w maszynogodzinach dzieli się przez 16 godzin, co daje wymaganą liczbę koparek.
  • Wynik należy zaokrąglić w górę, bo nie da się zapewnić "ułamka" koparki, a celem jest wykonanie robót w zadanym czasie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "3 koparki"?
Po wykonaniu powyższego przeliczenia (nakład z KNR → maszynogodziny dla 500 m3 → podział przez 16 godzin) otrzymuje się wartość pomiędzy 2 a 3, więc organizacyjnie trzeba przyjąć 3 sztuki sprzętu, aby dotrzymać terminu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 koparka" oznaczałaby, że całość robót mieści się w 16 godzinach pracy jednej maszyny; przy normach KNR dla takich warunków zazwyczaj prowadzi to do niedoszacowania i przekroczenia czasu.
  • "5 koparek" i "7 koparek" to przeszacowanie – typowo wynika z pomylenia jednostek normy (np. odczytania normy na 1 m3 jako na 100 m3 albo odwrotnie) lub z błędnego przemnożenia czasu zmian.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (m3, m-godz., h). To szybko ujawnia błąd skali i pomaga uniknąć wyboru skrajnie zaniżonych lub zawyżonych wyników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
KNR to katalog norm opisujących nakłady (np. robocizny, materiałów i sprzętu) potrzebne do wykonania jednostki robót. W praktyce służy do ujednoliconego obliczania czasu i kosztu wykonania prac. Na egzaminie kluczowe jest odczytanie właściwej pozycji oraz jej jednostek.
Najpierw wybierz pozycję zgodną z rodzajem robót i warunkami (np. kategoria gruntu, typ i parametry koparki). Następnie sprawdź, w jakiej jednostce podano normę (np. na 1 m3 lub na 100 m3). Nakład sprzętu zwykle jest podany jako m-godz. na jednostkę obmiaru.
Przelicz nakład z KNR na cały obmiar robót (np. 500 m3), czyli wyznacz łączną liczbę maszynogodzin. Potem podziel to przez dostępny czas pracy jednej maszyny (liczba zmian × godziny na zmianę). Otrzymaną liczbę maszyn zaokrąglij w górę do liczby całkowitej.
W organizacji robót nie można zapewnić ułamkowej liczby maszyn. Jeśli z obliczeń wychodzi 2,1 lub 2,8, to dwie koparki nie gwarantują wykonania prac w założonym czasie. Zaokrąglenie w górę zabezpiecza termin i jest zgodne z praktyką planowania zasobów na budowie.
Najczęściej myli się jednostki normy (np. norma na 100 m3 traktowana jak na 1 m3), pomija się przeliczenie liczby zmian na łączny czas pracy, albo dzieli się przez niewłaściwy czas (np. tylko 8 godzin zamiast 16). Częsty jest też błąd zaokrąglenia w dół.
Kategoria gruntu opisuje stopień trudności urabiania i wpływa na dobór technologii oraz wydajność sprzętu. Wyższa kategoria zwykle oznacza trudniejsze odspajanie i większy nakład pracy. W zadaniach egzaminacyjnych kategoria jest warunkiem do wyboru właściwej normy KNR, więc nie wolno jej pomijać.
Tak. Pojemność łyżki jest parametrem, od którego zależy wydajność i normatywny nakład pracy sprzętu. Dla różnych pojemności KNR może podawać inne wartości nakładów, dlatego trzeba dobrać dokładnie taki wariant, jaki podano w treści zadania, aby nie zaniżyć ani nie zawyżyć liczby maszyn.
Praca dwuzmianowa jest stosowana m.in. przy krótkich terminach, dużych frontach robót ziemnych lub konieczności szybkiego przygotowania terenu pod kolejne branże. W kosztorysowaniu i harmonogramowaniu trzeba wtedy poprawnie policzyć dostępny czas pracy sprzętu oraz uwzględnić organizację (np. obsługę, paliwo, dojazdy).
Po obliczeniu wykonaj kontrolę logiczną: oblicz, ile m3 na godzinę musiałaby wykonać jedna koparka przy przyjętej liczbie maszyn. Jeśli wymagana wydajność jest skrajnie wysoka lub niska, to znak, że mogło dojść do błędu jednostek lub czasu. Taka kontrola pomaga wyłapać pomyłki na egzaminie.
Ćwicz schemat: odczyt normy → przeliczenie na obmiar → podział przez czas → zaokrąglenie. Zawsze zapisuj jednostki i wykonuj krótką kontrolę wyniku. Dodatkowo trenuj rozpoznawanie, gdzie w tablicach KNR występują warianty zależne od kategorii gruntu i parametrów sprzętu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wyznaczyć liczbę koparek, z tabeli KNR odczytuje się nakład pracy koparki (w maszynogodzinach dla jednostki obmiaru) dla gruntu kat."

Materiały:

  • Wprowadzenia/metodyki do Katalogów Nakładów Rzeczowych (KNR) – część o jednostkach i interpretacji tablic
  • Podręczniki do kosztorysowania robót budowlanych (rozdziały o KNR, nakładach i maszynogodzinach)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji robót ziemnych (wydajność sprzętu, dobór maszyn)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego