KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 14.
Na podstawie dokumentu OT oraz PK wskaż, jaka metoda amortyzacji została zastosowana do przyjętego środka trwałego.
Ilustracja przedstawia dokumentację księgową związaną z przyjęciem środka trwałego w firmie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Amortyzacja jednorazowa polega na ujęciu odpisu w wysokości 100% wartości początkowej środka trwałego w jednym okresie.
W dokumentach OT i PK kwota przyjęcia wynosi 2800,00 zł, a odpis amortyzacyjny w PK także 2800,00 zł (Wn 400 / Ma 071), więc zastosowano odpis jednorazowy.

Pełne wyjaśnienie:

Amortyzacja to ujmowanie w kosztach stopniowego zużycia środka trwałego. Kluczowe jest porównanie wartości początkowej z dokumentu OT z kwotą odpisu amortyzacyjnego ujętą w PK.

Jeżeli jednostka zastosowała amortyzację jednorazową, to w momencie/roku przyjęcia środka do używania ujmuje się odpis w wysokości 100% wartości początkowej. W praktyce widać to tak, że kwota amortyzacji w PK jest równa kwocie "RAZEM" (wartości początkowej) z OT.

W analizowanych dokumentach wartość środka trwałego w OT wynosi 2800,00 zł, a w PK zapisano "amortyzacja środka trwałego" na kwotę 2800,00 zł. Dodatkowo dekretacja Wn 400 / Ma 071 jest typowa dla ujęcia odpisu: koszty działalności rosną (konto zespołu 4), a umorzenie (071) zwiększa skumulowane umorzenie środka trwałego. Równość 2800,00 zł (OT) i 2800,00 zł (PK) oznacza, że odpisano całość wartości naraz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Liniowa" oznaczałaby rozłożenie odpisów na wiele okresów (równe kwoty w czasie), więc w PK pojawiłaby się tylko część wartości, a nie pełne 2800,00 zł.
  • "Degresywna" także rozkłada amortyzację na okres użytkowania (większe odpisy na początku, malejące później), ale nadal nie jest to zwykle jednorazowe 100% w jednym ujęciu.
  • "Naturalna" w takim brzmieniu nie jest standardową metodą amortyzacji wskazywaną w tym typie zadań i prowadzi do typowego błędu skojarzeniowego; o metodzie decyduje tu relacja kwot w OT i PK.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w PK odpis amortyzacyjny jest równy wartości początkowej z OT, traktuj to jako sygnał amortyzacji jednorazowej (odpis 100%).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
OT to dokument przyjęcia środka trwałego do użytkowania. Zawiera m.in. nazwę środka, datę przyjęcia i wartość początkową (np. cenę zakupu). Na jego podstawie wprowadza się składnik do ewidencji środków trwałych i rozpoczyna amortyzację.
PK (polecenie księgowania) to dowód księgowy używany do ujęcia zapisów, które nie wynikają bezpośrednio z faktury czy wyciągu bankowego, np. odpisów amortyzacyjnych. W PK wskazuje się treść operacji, kwotę oraz konta Wn i Ma.
Najprościej porównać kwoty: jeśli wartość początkowa środka z OT jest taka sama jak kwota odpisu amortyzacyjnego w PK, to oznacza odpis 100% w jednym ujęciu. To typowy zapis amortyzacji jednorazowej dla niskocennych składników.
Bo amortyzacja jednorazowa polega na odpisaniu całej wartości początkowej w jednym okresie. Metody rozłożone w czasie (liniowa, degresywna) powodują, że w pojedynczym PK pojawia się tylko część wartości, a nie całość ujęta jednocześnie.
Metoda liniowa daje równe odpisy w kolejnych okresach (stała kwota). Metoda degresywna daje wyższe odpisy na początku użytkowania i niższe w kolejnych okresach. W obu przypadkach odpis nie obejmuje zwykle 100% wartości w jednym zapisie.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych z rachunkowości najczęściej rozróżnia się metody liniową, degresywną i jednorazową. Odpowiedź "naturalna" bywa pułapką językową. W praktyce o wyborze metody przesądza analiza kwot i zasad odpisu.
Najczęściej koszt ujmuje się po stronie Wn na koncie kosztowym (np. 400 – koszty według rodzaju), a umorzenie po stronie Ma na koncie 071 (umorzenie środków trwałych). Taki zapis zwiększa koszty i jednocześnie narastające umorzenie środka.
Stosuje się ją zwykle dla składników o niższej wartości lub gdy przepisy podatkowe i zasady jednostki na to pozwalają. W dokumentach widać wtedy jeden odpis równy wartości początkowej. W zadaniach egzaminacyjnych jest to rozpoznawalne po odpisie 100%.
Najczęstsze błędy to: wybór "liniowej" automatycznie (bo jest najpopularniejsza), nieuwzględnienie, że kwota w PK to pełne 100% wartości, oraz mylenie nazw metod przez skojarzenia. Zawsze porównuj wartość OT z kwotą amortyzacji w PK.
Ćwicz czytanie OT i PK, porównywanie kwot oraz rozpoznawanie schematów: 100% wartości = jednorazowa, stałe równe odpisy = liniowa, wyższe na początku = degresywna. Utrwal też typowe dekretacje (koszty/umorzenie) i znaczenie kont.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r., art. 32, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 16i-16k, Dz.U. 2022 poz. 2587

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – zagadnienia dotyczące amortyzacji (art. 32)
  • Ustawa o CIT – zasady i metody amortyzacji podatkowej (art. 16i-16k)
  • Podręczniki do rachunkowości finansowej: ewidencja środków trwałych i umorzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego