W pytaniu trzeba znaleźć pozycję kosztorysową, której wartość kosztorysowa (kwota) nie wynika poprawnie z danych widocznych w fragmencie kosztorysu. Standardowa kontrola polega na sprawdzeniu zależności: ilość × cena jednostkowa = wartość pozycji oraz na ocenie, czy jednostki (np. m2, szt., m3) są zastosowane konsekwentnie.
Odpowiedź "Materiał roślinny" jest poprawna, ponieważ w tej pozycji występuje niespójność wartości z pozostałymi danymi (np. z ilością materiału lub ceną jednostkową) w pokazanym fragmencie kosztorysu. Taki błąd może wynikać z błędnego przeliczenia obsady na powierzchnię 20 m2, pomylenia jednostek (szt. vs m2) albo błędnego przeniesienia kwoty do kolumny wartości.
Odpowiedź "Pracę sprzętu" należy odrzucić, gdyż ta pozycja (w przedstawionym zestawieniu) ma wartość zgodną z przyjętą ilością i stawką/ceną jednostkową, a więc nie wykazuje błędu rachunkowego.
Odpowiedź "Ziemię urodzajną" jest niepoprawna, ponieważ jej wartość w kosztorysie jest spójna z ilością (np. objętością lub powierzchnią warstwy) i ceną jednostkową podaną w tabeli. Częsty błąd uczniów to skupienie się na tym, że ziemia "wydaje się droga", zamiast sprawdzić rachunek.
Odpowiedź "Robociznę" również należy odrzucić: sama robocizna bywa największą częścią kosztu, ale weryfikacja dotyczy tu błędnie wpisanej wartości, a nie subiektywnej oceny wysokości kosztu. Jeśli obliczenia w tabeli się zgadzają, pozycja jest poprawna niezależnie od tego, czy koszt wydaje się wysoki.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw porównaj wszystkie wartości z prostym przeliczeniem, a dopiero potem oceniaj, czy pozycje są "logiczne" kosztowo. To ogranicza ryzyko błędów wynikających z intuicji.
