KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 37.
Na podstawie informacji przedstawionych w tabeli, oblicz ilość suchej masy dla konia o masie ciała 600 kg, którą uzyska się podając 7 kg siana łąkowego z pierwszego pokosu w fazie koniec kwitnienia.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Skład chemiczny pasz w %".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suchą masę oblicza się jako iloczyn masy podanej paszy i udziału SM odczytanego z tabeli.
Jeśli z tabeli wynika, że siano łąkowe (I pokos, koniec kwitnienia) ma 86% SM, to: 7 kg × 0,86 = 6,02 kg. Wynik musi być mniejszy niż 7 kg, bo SM to część paszy bez wody.

Pełne wyjaśnienie:

W żywieniu koni bardzo często porównuje się pasze nie "na mokro" (czyli w kilogramach tak, jak są podawane), ale w suchej masie (SM). Sucha masa to ta część paszy, która pozostaje po odjęciu wody. Dlatego ilość SM jest zawsze mniejsza od masy paszy podanej w kg, o ile pasza nie jest całkowicie sucha.

Aby obliczyć ilość suchej masy z zadania, wykonuje się standardowy schemat:

  • Krok 1: odczytać z tabeli zawartość suchej masy dla wskazanego rodzaju siana (siano łąkowe, pierwszy pokos, faza: koniec kwitnienia). W tabelach jest to zwykle podane jako %.
  • Krok 2: zamienić procent na ułamek dziesiętny (np. 86% → 0,86).
  • Krok 3: pomnożyć masę paszy przez udział SM: SM [kg] = masa paszy [kg] × udział SM.

Przy udziale SM równym 0,86 otrzymujemy: 7 kg × 0,86 = 6,02 kg. To jest ilość suchej masy, którą koń realnie "zjada" w sensie składników odżywczych bez wody.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • 48,83 kg i 60,20 kg są nielogiczne, bo znacznie przekraczają 7 kg podanej paszy; takie wyniki zwykle biorą się z błędnego użycia procentów (np. 86 zamiast 0,86) albo z zupełnie innego przeliczenia niż wymagane.
  • 12,28 kg także przekracza 7 kg, więc nie może być ilością SM uzyskaną z 7 kg siana; to typowy skutek pomylenia wzoru lub podwójnego mnożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sens wyniku. Jeśli liczysz SM z siana i dostajesz wynik większy niż masa paszy, to niemal na pewno popełniono błąd w zamianie procentów lub w doborze działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sucha masa (SM) to część paszy bez wody. W praktyce oznacza ilość "rzeczywistej" materii paszy (włókna, białka, energii, minerałów), którą koń pobiera. Dzięki SM można porównywać pasze o różnej wilgotności, np. siano i sianokiszonkę.
Potrzebujesz zawartości SM z tabeli/analizy paszy. Następnie zamieniasz procent na ułamek (np. 86% → 0,86) i liczysz: SM [kg] = masa paszy [kg] × udział SM. Wynik powinien być mniejszy niż masa podanej paszy.
Bo 7 kg to masa "na mokro", czyli wraz z wodą zawartą w sianie. Sucha masa wyklucza wodę, więc zawsze stanowi tylko część tej masy. Im większa wilgotność paszy, tym mniejsza część stanowi SM.
W samym przeliczeniu SM z podanej ilości paszy masa ciała zwykle nie jest potrzebna: liczy się tylko masa paszy i jej zawartość SM. Masa ciała jest natomiast istotna przy planowaniu dawki (ile SM koń powinien zjeść dziennie).
Najczęstsze błędy to: użycie procentu jako liczby całkowitej (86 zamiast 0,86), pomylenie działań (dzielenie zamiast mnożenia) oraz brak kontroli sensu wyniku. Jeśli SM wychodzi większa niż masa paszy, to jest to sygnał błędu rachunkowego.
Najpierw identyfikujesz dokładnie paszę (np. siano łąkowe) oraz wariant opisany w tabeli (pokos, faza rozwojowa roślin). Potem odczytujesz wartość "SM" lub "sucha masa" wyrażoną w procentach i używasz jej w obliczeniu jako ułamka dziesiętnego.
Faza rozwojowa wpływa na skład roślin (udział włókna, dojrzałość, zawartość wody), a więc i na parametry żywieniowe podawane w tabelach. Różne fazy mogą mieć różne wartości wilgotności i suchej masy, dlatego na egzaminie trzeba czytać opis bardzo dokładnie.
Nie, może się różnić między partiami. Zależy m.in. od warunków suszenia, przechowywania, rodzaju runi i pogody. Tabele dają wartości orientacyjne, a w praktyce najlepsza jest analiza laboratoryjna partii paszy (w tym wilgotności i SM).
Porównuj je w suchej masie. Sianokiszonka ma zwykle więcej wody niż siano, więc przy tej samej masie "na mokro" dostarcza mniej SM. Ustal docelową ilość SM w dawce, a potem przelicz, ile kg każdej paszy trzeba podać przy jej wilgotności.
Zastosuj szybki test sensu: SM z 7 kg siana musi być mniejsza niż 7 kg. Dodatkowo, gdy tabela pokazuje SM około 80–90%, wynik powinien być zbliżony do 7 kg, ale wyraźnie niższy. Jeśli wychodzi kilkanaście lub kilkadziesiąt kg, to błąd w procentach.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • National Research Council (NRC), Nutrient Requirements of Horses: Sixth Revised Edition, Chapter "Feeds and Feeding" / sections on dry matter concept, 2007

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z żywienia koni (rozdziały o suchej masie i paszach objętościowych)
  • Materiały szkolne z interpretacji tabel paszowych i przeliczeń procentowych
  • Karty charakterystyki/analizy pasz (wyniki laboratoryjne: wilgotność, SM, włókno)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego