KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 22.
Na podstawie informacji w przedstawionej tabeli określ przyczynę niesprawności wiertarki, polegającej na zatrzymywaniu się wiertła w materiale podczas wiercenia.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z diagnostyką usterek wiertarki stołowej, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zatrzymywanie się wiertła podczas wiercenia może wynikać ze spadku przenoszonego momentu na wrzeciono. Przy zbyt małym naciągu paska klinowego dochodzi do poślizgu na kołach pasowych, co powoduje "dławienie" napędu pod obciążeniem i okresowe zatrzymania narzędzia w materiale.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w zadaniu to zatrzymywanie się wiertła w materiale podczas wiercenia. W praktyce oznacza to, że przy wzroście obciążenia skrawaniem napęd nie jest w stanie utrzymać wymaganych obrotów i momentu na wrzecionie. W układach z napędem pasowym jedną z typowych przyczyn takiej sytuacji jest niewłaściwy (zbyt mały) naciąg paska klinowego.

Gdy pasek jest zbyt luźny, rośnie ryzyko poślizgu na kołach pasowych. Skutkiem jest spadek przenoszonej mocy i momentu, a pod obciążeniem (wiercenie) może pojawić się chwilowe "zatrzymanie" wiertła lub wyraźne szarpanie. Dlatego odpowiedź: Niewłaściwy naciąg paska klinowego jest zgodna z mechanizmem powstawania objawu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym kontekście:

  • Niedostateczne smarowanie łożysk zwykle daje objawy takie jak wzrost temperatury, hałas, wibracje i pogorszenie płynności ruchu, ale nie jest najbardziej typową, bezpośrednią przyczyną zatrzymywania się wiertła tylko pod obciążeniem skrawaniem. To inny tor diagnostyczny.
  • Zbyt intensywne chłodzenie wiertła co do zasady nie powoduje spadku momentu przenoszonego przez napęd. Chłodzenie wpływa na temperaturę narzędzia i warunki skrawania, ale nie zastępuje problemu z przeniesieniem napędu.
  • Uszkodzony włącznik wiertarki powodowałby raczej przerwy w zasilaniu (zanik pracy silnika) niezależnie od oporu wiercenia. W opisie kluczowe jest zatrzymywanie się w materiale podczas wiercenia, co bardziej pasuje do poślizgu i braku rezerwy momentu w układzie napędowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się objaw "pod obciążeniem" (np. przy wejściu w materiał), w pierwszej kolejności sprawdza się elementy przeniesienia napędu (pasek, naciąg, koła) zanim przejdzie się do usterek elektrycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg paska klinowego to sytuacja, gdy pasek nie "trzyma" kół pasowych i ślizga się po ich rowkach. W efekcie na wrzeciono trafia mniejszy moment, obroty spadają pod obciążeniem i podczas wiercenia mogą pojawić się szarpania lub zatrzymanie wiertła.
Typowe objawy to spadek obrotów po przyłożeniu obciążenia, nierówna praca, czasem pisk paska i nagłe "dławienie" napędu, przez co wiertło może się zatrzymać w materiale. Często problem nasila się przy większych średnicach wiertła lub twardszym materiale.
Wiercenie wymaga odpowiedniego momentu na wrzecionie. Jeśli pasek jest za luźny, nie przenosi wystarczającej siły tarcia między paskiem a kołem pasowym. Pod obciążeniem pojawia się poślizg, a energia zamiast napędzać wrzeciono zamienia się w tarcie.
Może pogorszyć pracę maszyny, ale zwykle objawia się hałasem, nagrzewaniem i zwiększonymi oporami ruchu, a nie typowym "ślizganiem" pod obciążeniem. W diagnostyce trzeba rozróżniać: smarowanie wpływa na tarcie w łożyskach, a naciąg paska na przeniesienie momentu.
Uszkodzony włącznik częściej daje losowe zaniki zasilania silnika niezależnie od tego, czy wiercisz czy nie. Problem z paskiem ujawnia się głównie pod obciążeniem: na biegu jałowym jest dobrze, a w materiale obroty spadają i pojawia się zatrzymywanie lub szarpanie.
W praktyce kontroluje się stan paska (pęknięcia, wyślizganie, zabrudzenia), ustawienie kół pasowych oraz regulację naciągu zgodnie z instrukcją maszyny. Po regulacji wykonuje się próbę pracy pod obciążeniem, aby sprawdzić, czy objaw zatrzymywania ustąpił.
Zwykle nie jest to przyczyna zatrzymywania wynikająca z napędu. Chłodzenie wpływa na temperaturę i odprowadzanie wiórów, a nie na przenoszony moment. Jeśli występuje zatrzymywanie pod obciążeniem, częściej sprawdza się napęd (pasek, przełożenie) i parametry skrawania.
Poza napędem pasowym mogą to być m.in. nieprawidłowe parametry skrawania (za duży posuw/średnica), stępione wiertło, źle zamocowany detal lub wiertło, a także zanieczyszczenia w strefie skrawania. W zadaniu jednak wybór powinien wynikać z tabeli usterek.
Najpierw dopasuj objaw z polecenia do wiersza w tabeli, a potem wybierz przyczynę przypisaną do tego objawu. Nie kieruj się "pierwszym skojarzeniem" z warsztatu, tylko dokładnym brzmieniem symptomów (np. czy problem występuje pod obciążeniem, czy także na biegu jałowym).
Najczęściej mylą usterki mechaniczne z elektrycznymi, ignorują warunek "podczas wiercenia" i wybierają odpowiedź na podstawie ogólnej znajomości awarii (np. łożyska). Pomaga analiza mechanizmu: co zmienia się w chwili wejścia w materiał? Zwykle rośnie obciążenie.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zatrzymywanie się wiertła podczas wiercenia może wynikać ze spadku przenoszonego momentu na wrzeciono."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi wiertarek stołowych (sekcje: napęd pasowy, regulacja naciągu, typowe usterki)
  • Podręczniki z eksploatacji i obsługi maszyn (diagnostyka na podstawie objawów)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące przeniesień pasowych (poślizg, napięcie wstępne, przenoszony moment)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego