KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Na podstawie informacji zamieszczonych w tabeli można stwierdzić, że na koniec miesiąca w magazynie zakładu cukierniczego występuje
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zapasów materiałów w magazynie zakładu cukierniczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadwyżka występuje wtedy, gdy wielkość zapasu na koniec miesiąca jest większa od wartości przyjętej jako prawidłowa (np. zapasu wymaganego/normatywnego), a niedobór – gdy jest mniejsza. Z odczytu tabeli wynika, że mąki jest więcej niż potrzeba (nadmiar), a cukru mniej (niedobór).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z gospodarki magazynowej kluczowe jest poprawne zdefiniowanie, co oznacza "nadmiar" i "niedobór" w odniesieniu do danych w tabeli.

Nadmiar (nadwyżka) to sytuacja, w której stan końcowy danego materiału jest większy od wielkości uznanej za prawidłową (najczęściej: zapasu wymaganego, normatywnego albo planowanego). Niedobór oznacza, że stan końcowy jest mniejszy od tej wielkości.

Dlatego przy analizie tabeli należy dla każdego surowca wykonać to samo, proste porównanie:

  • odczytać wartość dla mąki na koniec miesiąca i porównać ją z wartością odniesienia z tabeli,
  • odczytać wartość dla cukru na koniec miesiąca i porównać ją z wartością odniesienia z tabeli.

Wniosek z tabeli jest taki, że w przypadku mąki wynik porównania wskazuje na nadmiar, a w przypadku cukru na niedobór. Stąd poprawne jest sformułowanie: "nadmiar mąki i niedobór cukru."

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo opisują inne kombinacje znaków porównania:

  • "nadmiar mąki i nadmiar cukru" – wymagałoby, aby oba stany końcowe były powyżej wartości odniesienia,
  • "niedobór mąki i nadmiar cukru" – zakłada odwrotną sytuację dla mąki niż wynika z tabeli,
  • "niedobór mąki i niedobór cukru" – wymagałoby, by oba materiały były poniżej wartości odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj nagłówki kolumn i to, co jest "bazą" porównania (norma/plan/minimum). Najczęstszy błąd to porównanie nie tych kolumn, które trzeba (np. stan końcowy z przychodem lub rozchodem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadwyżka (nadwyżka zapasu) to sytuacja, gdy stan końcowy jest większy od wartości odniesienia z tabeli (np. normy, planu lub zapasu wymaganego). Żeby ją rozpoznać, porównaj te same wielkości dla tego samego materiału i sprawdź znak "większe niż".
Niedobór oznacza, że na koniec okresu jest mniej materiału niż wynika z poziomu wymaganego (np. minimum lub zapasu planowanego). W praktyce może to skutkować opóźnieniami produkcji, koniecznością pilnego zakupu lub wstrzymaniem realizacji zamówień.
Najpierw ustal, co w tabeli jest wartością odniesienia (np. zapas minimalny, zapas normatywny, zapas planowany). Następnie porównaj ją ze stanem końcowym tego samego surowca. Dopiero z tego porównania wynika nadmiar albo niedobór.
Bo tabele magazynowe często mają kilka podobnych kolumn (przychód, rozchód, stan, zapas minimalny). Jeśli student porówna złą parę danych, wniosek wyjdzie odwrotny. Dlatego najpierw czytaj nagłówki, a dopiero potem liczby.
Najczęstsze błędy to: nieuwzględnienie nagłówków kolumn, pominięcie drugiego materiału (analiza tylko mąki lub tylko cukru), porównanie stanu z przychodem/rozchodem zamiast z normą oraz zignorowanie jednostek miary. Pomaga systematyczne sprawdzanie wiersz po wierszu.
Stan ewidencyjny wynika z dokumentów (PZ, WZ, RW, itp.) i zapisów magazynowych. Stan rzeczywisty ustala się np. przez spis z natury. Różnice między nimi mogą ujawnić niedobory lub nadwyżki, które trzeba wyjaśnić.
Jest ryzykowny wtedy, gdy cukier jest materiałem krytycznym dla wielu wyrobów i ma krótki czas na uzupełnienie (dostawy rzadkie, długi termin realizacji). Wtedy nawet niewielki niedobór może zatrzymać produkcję lub wymusić zakupy awaryjne po wyższej cenie.
Nie zawsze. Nadmiar może zmniejszać ryzyko braku surowca, ale zwykle zwiększa koszty magazynowania i zamraża gotówkę. Dodatkowo rośnie ryzyko pogorszenia jakości (np. zawilgocenie) i strat. Dlatego celem jest zapas optymalny, a nie maksymalny.
W praktyce kontrola zapasów opiera się na dokumentach przyjęcia i wydania (np. dostawy i rozchody na produkcję) oraz na bieżącej ewidencji stanów. Na egzaminie ważne jest rozumienie, że dokumenty pokazują ruch, a tabela lub kartoteka pozwala ocenić stan na koniec okresu.
Ćwicz na prostych tabelach: wyznacz, co jest stanem końcowym i co jest normą/planem, a potem zaznacz "powyżej" lub "poniżej". Pomaga też robienie krótkich notatek: mąka → porównanie → wynik, cukier → porównanie → wynik. Dzięki temu nie zgubisz drugiego wiersza.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Nadwyżka występuje wtedy, gdy wielkość zapasu na koniec miesiąca jest większa od wartości przyjętej jako prawidłowa (np. zapasu wymaganego/normatywnego), a niedobór – gdy jest mniejsza."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Zarządzanie zapasami" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zarz%C4%85dzanie_zapasami (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Inwentaryzacja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja (dostęp: 2026-02-27)
  • Poradnik Przedsiębiorcy, "Inwentaryzacja – na czym polega i jak ją przeprowadzić?" — https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-inwentaryzacja-na-czym-polega-i-jak-ja-przeprowadzic (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej i zarządzania zapasami dla technika ekonomisty
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji tabel magazynowych (stany, przyjęcia, wydania, zapasy minimalne)
  • Notatki/ściąga pojęć: nadwyżka vs niedobór, stan ewidencyjny vs stan rzeczywisty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego