KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 5.
Na podstawie informacji zapisanych na opakowaniu preparatu Durogesic określ działanie leku.
Ilustracja przedstawia opakowanie leku Durogesic, który jest systemem transdermalnym zawierającym fentanyl.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Durogesic to lek zawierający fentanyl w systemie transdermalnym, stosowany w leczeniu silnego bólu. Jego podstawowym działaniem jest znoszenie bólu, dlatego właściwe określenie to Analgeticum. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych pojęć (toniczność roztworów lub leki pobudzające).

Pełne wyjaśnienie:

Durogesic jest nazwą handlową produktu leczniczego zawierającego fentanyl w postaci systemu transdermalnego (plastra). Fentanyl należy do opioidowych leków przeciwbólowych i jest stosowany w leczeniu silnego, przewlekłego bólu, gdy potrzebne jest ciągłe podawanie analgetyku. Z tego powodu prawidłowe określenie działania leku to Analgeticum (lek przeciwbólowy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Hipertonicum i Hipotonicum odnoszą się do toniczności roztworów (np. płynów do płukania, kropli, roztworów do iniekcji) w porównaniu do płynów ustrojowych. To nie jest kategoria opisująca działanie przeciwbólowe fentanylu.
  • Analepticum oznacza lek o działaniu pobudzającym (np. na ośrodek oddechowy). Jest to pojęcie mylone z "analgeticum" ze względu na podobne brzmienie, ale dotyczy zupełnie innego efektu farmakologicznego.

W praktyce aptecznej warto zapamiętać: analgetyk = przeciwbólowy, a analeptyk = pobudzający. Jeśli pytanie odwołuje się do opakowania, kluczowe jest rozpoznanie substancji czynnej i wskazań (ból), a nie elementów graficznych, które mogą się zmieniać między seriami opakowań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Durogesic to nazwa handlowa leku zawierającego fentanyl w postaci systemu transdermalnego (plastra). Oznacza to, że substancja wchłania się przez skórę i działa ogólnoustrojowo, zapewniając długotrwałe działanie przeciwbólowe.
Analgeticum to lek przeciwbólowy, czyli zmniejszający lub znoszący odczuwanie bólu. W farmakologii termin obejmuje m.in. opioidy (np. fentanyl) oraz leki nieopioidowe. Kluczowe jest skojarzenie: analgezja = uśmierzenie bólu.
Bo fentanyl jest opioidowym lekiem przeciwbólowym stosowanym w leczeniu silnego bólu wymagającego stałego działania leku. W praktyce rozpoznasz to po wskazaniach związanych z bólem oraz po przynależności do opioidów w klasyfikacjach leków.
Analepticum to określenie leku o działaniu pobudzającym (np. na ośrodek oddechowy). Durogesic działa odwrotnie w sensie klinicznym: jest opioidowym analgetykiem i może powodować depresję oddechową. Podobne brzmienie słów bywa źródłem pomyłek.
Pomaga skojarzenie rdzenia: analgezja = brak bólu, więc analgetyk jest przeciwbólowy. analepsja kojarzy się z "pobudzeniem/odwróceniem" (np. zapaści). Gdy w opisie jest ból lub opioidy, wybieraj analgetyk.
Nie. Hipertonicum i Hipotonicum dotyczą toniczności roztworów (stosunek stężeń do płynów ustrojowych), a nie działania farmakologicznego przeciwbólowego. Te terminy są typowe dla roztworów do oczu, infuzji czy płynów, nie dla opioidów.
Najczęściej przy ocenie roztworów (np. krople do oczu, płyny do przemywań, roztwory do infuzji), gdzie ważna jest zgodność z płynami organizmu. Ma to znaczenie dla bezpieczeństwa i tolerancji, ale nie jest sposobem opisu działania przeciwbólowego fentanylu.
Najczęstsze błędy to: sugerowanie się podobnym brzmieniem terminów łacińskich, zgadywanie po wyglądzie opakowania zamiast po substancji czynnej oraz mylenie pojęć z innych działów (np. toniczność roztworów). Warto zawsze powiązać nazwę z wskazaniem: ból.
Należy krótko wskazać cel: zmniejszenie bólu, czas działania i podstawowe zasady bezpiecznego stosowania (np. nie przekraczać zaleceń, uważać na interakcje i działania niepożądane). Przy opioidach ważne jest też ostrzeżenie o sedacji i ryzyku depresji oddechowej.
Nie zawsze. Nazwy handlowe mogą być nieznane lub podobne do innych. Najpewniejsza metoda to powiązanie nazwy z substancją czynną i jej grupą (np. fentanyl = opioid = analgetyk). Jeśli w zadaniu jest ilustracja opakowania, szukaj właśnie tych informacji.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Durogesic to lek zawierający fentanyl w systemie transdermalnym, stosowany w leczeniu silnego bólu."

Źródła:

  • European Medicines Agency (EMA) – Durogesic, EPAR: Product information (SmPC/Package leaflet), https://www.ema.europa.eu/ (strona produktu Durogesic) – dostęp 2026-03-01
  • URPL – Baza produktów leczniczych / dokumenty produktu (ChPL) dla fentanylu w systemie transdermalnym (Durogesic) – dostęp 2026-03-01
  • WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology – ATC/DDD Index: fentanyl (N02AB03), https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/ – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla Durogesic (fentanyl) – działanie i wskazania
  • Podręczniki z farmakologii dla technika farmaceutycznego (dział leków przeciwbólowych i opioidów)
  • Materiały URPL/EMA dotyczące fentanylu w postaci systemu transdermalnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego