KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 39.
Na podstawie informacji zawartych w tabeli, wskaż w którym roku zanotowano największy deficyt w budżecie miasta.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dynamiki dochodów i wydatków miasta w latach 2020-2023.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać rok z największym deficytem, należy w tabeli odnaleźć pozycję "deficyt" (lub wynik: dochody minus wydatki) i porównać wartości dla wszystkich lat. Największy deficyt to zwykle najbardziej ujemna wartość albo największa przewaga wydatków nad dochodami. W tabeli jest to rok 2020.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na tabeli kluczowe jest poprawne zrozumienie pojęcia deficytu budżetowego. Deficyt oznacza sytuację, w której wydatki są wyższe niż dochody, a wynik budżetu jest ujemny (często zapisywany ze znakiem "-").

Aby poprawnie odpowiedzieć, wykonuje się trzy kroki:

  • Zidentyfikuj właściwą miarę: w tabeli może być podany bezpośrednio "deficyt/nadwyżka" albo osobno dochody i wydatki. Jeśli jest podany deficyt – porównujesz deficyty. Jeśli są dochody i wydatki – porównujesz różnice (wydatki minus dochody) wskazujące skalę deficytu.
  • Porównaj wszystkie lata: sprawdź wartości dla 2020, 2021, 2022 i 2023. Nie wystarczy spojrzeć na jeden rok; trzeba znaleźć wartość skrajną.
  • Ustal, co znaczy "największy": gdy deficyt jest liczbą ujemną, "największy deficyt" oznacza zazwyczaj najbardziej ujemny wynik (np. -50 jest "większym deficytem" niż -10) albo największą dodatnią różnicę wydatków nad dochodami, jeśli deficyt jest pokazany bez znaku ujemnego.

Odpowiedź "2020 r." jest poprawna, ponieważ w tabeli to właśnie dla tego roku wskazano największą skalę deficytu w porównaniu z pozostałymi latami.

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z jednego z powodów: albo dotyczą lat, w których deficyt był mniejszy, albo w tabeli występowała nadwyżka (wynik dodatni), co nie spełnia warunku "największego deficytu". Częstą pułapką jest też wybranie roku z największymi wydatkami lub najmniejszymi dochodami, mimo że pytanie dotyczy wyniku (relacji dochodów do wydatków), a nie pojedynczej kolumny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w tabeli są wartości ujemne, zawsze sprawdź, czy szukasz "największej liczby", czy "największego deficytu" rozumianego jako największa wartość bezwzględna ujemnego wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt budżetu miasta to ujemny wynik budżetu, gdy wydatki przewyższają dochody. W tabelach bywa pokazany jako liczba ujemna albo jako kwota "braku" środków. Aby go porównać między latami, trzeba sprawdzić tę samą miarę dla każdego roku.
Gdy deficyt jest zapisany ze znakiem "-", "największy deficyt" zwykle oznacza najbardziej ujemną wartość (np. -80 jest większym deficytem niż -20). Nie wybieraj największej liczby "zwykłym" porównaniem, tylko sprawdź, gdzie wynik jest najbardziej na minus.
Wtedy deficyt wynika z relacji dochodów i wydatków. Dla każdego roku sprawdź, czy wydatki > dochody, a następnie porównaj różnice (wydatki minus dochody). Rok z największą różnicą na niekorzyść dochodów odpowiada największemu deficytowi.
Deficyt dotyczy jednego roku budżetowego (wyniku w danym roku), a dług to stan zobowiązań narastający w czasie. Uczeń może automatycznie kojarzyć "brak pieniędzy" z długiem, ale pytanie o deficyt wymaga odczytu wyniku rocznego z tabeli.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwej kolumny, pomylenie wierszy (rok), nieuwzględnienie znaku "-", porównanie wydatków zamiast deficytu oraz brak sprawdzenia wszystkich lat. Pomaga zaznaczenie w tabeli tylko jednej miary i porównanie jej w kolejnych latach.
Nie. Największe wydatki nie muszą oznaczać największego deficytu, bo równie ważne są dochody. "Największy deficyt" dotyczy wyniku (różnicy dochodów i wydatków) albo wartości wprost nazwanej "deficyt". Zawsze sprawdź, co dokładnie przedstawia tabela.
Jeśli tabela ma kolumnę "deficyt/nadwyżka" (lub "wynik budżetu"), zwykle wystarczy odczyt i porównanie wartości. Jeśli są tylko dochody i wydatki, trzeba policzyć lub porównać różnicę, aby ustalić skalę deficytu. W obu przypadkach kluczowe jest porównanie lat.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: wyszukiwanie maksimum/minimum, kontrolę jednostek (zł, tys. zł) i znaków ujemnych. Rób krótką procedurę: 1) znajdź miarę, 2) porównaj wszystkie lata, 3) upewnij się, co oznacza "największy" w danym zapisie tabeli.
Warto znać: dochody, wydatki, nadwyżka, wynik budżetu, plan i wykonanie budżetu oraz podstawowe kategorie wpływów i kosztów. Te pojęcia często pojawiają się w zestawieniach, które pracownik administracji analizuje, przygotowując informacje dla interesantów lub przełożonych.
Dane o deficycie pojawiają się m.in. w zestawieniach budżetowych, sprawozdaniach finansowych oraz materiałach informacyjnych dla mieszkańców. W pracy biurowej ważna jest umiejętność szybkiego wskazania roku z największym deficytem, gdy interesant pyta o trend lub sytuację finansową miasta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby wskazać rok z największym deficytem, należy w tabeli odnaleźć pozycję "deficyt" (lub wynik: dochody minus wydatki) i porównać wartości dla wszystkich lat."

Materiały:

  • Podręczniki/notesy szkolne z podstaw finansów publicznych i budżetu JST (bez wskazywania konkretnych tytułów, jeśli nie są dostępne)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (porównywanie lat, wyszukiwanie ekstremów)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące analizy danych w administracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego