KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Na podstawie instrukcji licznika dwukierunkowego określ, które wyjście licznika należy w programie przyporządkować do wyjścia Q1 sterownika PLC, aby pojawiał się na nim stan logiczny 1, zawsze gdy licznik osiągnie wartość równą nastawie licznika C0.P?
Ilustracja przedstawia fragment instrukcji licznika dwukierunkowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek "stan 1 zawsze, gdy licznik osiągnie wartość równą nastawie C0.P" odpowiada wyjściu funkcyjnemu wskazującemu równość (osiągnięcie preset).
W programie PLC do Q1 należy więc przypisać to wyjście licznika, które w instrukcji jest opisane jako sygnał aktywny przy CV = PV.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność odczytania z instrukcji licznika dwukierunkowego, które z jego wyjść sygnalizuje konkretny stan pracy. Kluczowy fragment treści to: "stan logiczny 1, zawsze gdy licznik osiągnie wartość równą nastawie licznika C0.P". Oznacza to, że interesuje nas nie "przekroczenie" ani "dojście do zera", lecz dokładnie równość wartości bieżącej licznika (wartości zliczonej) z wartością zadaną (preset/nastawa).

W praktyce bloki liczników mają kilka wyjść pomocniczych, np. sygnał zera, sygnał przepełnienia/końca zakresu, sygnał osiągnięcia progu, albo sygnał równości z presetem. Poprawne przyporządkowanie polega na tym, aby do wyjścia Q1 sterownika PLC przypiąć dokładnie ten sygnał, którego opis w instrukcji odpowiada warunkowi "CV = PV" (wartość licznika = nastawa).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi bywają wybierane błędnie? Najczęściej dlatego, że uczniowie mylą równość z przekroczeniem (np. "większe lub równe"), albo wybierają wyjście, które oznacza inny stan, np. sygnał kierunku zliczania, sygnał "licznik pracuje", sygnał "osiągnięto limit" rozumiany jako przepełnienie, albo sygnał resetu/zera. W liczniku dwukierunkowym dodatkowo łatwo pomylić sygnały związane z odliczaniem w dół (osiągnięcie zera) z osiągnięciem wartości nastawy.

Na egzaminie najlepsza strategia to: (1) znaleźć w instrukcji tabelę/legendę wyjść D/E/F/S, (2) odszukać opis wyjścia odpowiadający warunkowi równości z C0.P, (3) dopiero wtedy wskazać literę i przypisać ją do Q1 w programie PLC. To ogranicza zgadywanie i przenoszenie skojarzeń z innych urządzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, w której wartość bieżąca licznika (zliczona liczba impulsów) jest dokładnie taka sama jak wartość zadana/preset. W logice sterowania zwykle wykorzystuje się wtedy sygnał "równość", aby wyzwolić zdarzenie dokładnie w tym punkcie, a nie po przekroczeniu progu.
Szukaj tabeli/sekcji opisującej wyjścia licznika (np. lista D/E/F/S) oraz warunki ich aktywacji. Interesuje Cię opis typu "aktywny, gdy wartość licznika = nastawa/preset". To właśnie ten sygnał należy mapować na wyjście Q1 PLC.
"Zawsze gdy" sugeruje, że wyjście ma być w stanie 1 w czasie spełnienia warunku równości, a nie tylko jako krótki impuls. W praktyce część wyjść może generować impuls przy osiągnięciu progu, a część utrzymuje stan, dopóki warunek jest spełniony.
Osiągnięcie nastawy oznacza dokładną równość (np. 100 = 100). Przekroczenie nastawy oznacza, że licznik przeszedł powyżej/poniżej progu (np. 101 > 100). W sterowaniu te warunki mogą sterować innymi wyjściami, dlatego trzeba czytać opis w instrukcji, a nie opierać się na intuicji.
Najczęstsze błędy to: pomylenie równości z "większe/równe", wybranie sygnału zera zamiast preset, pomylenie sygnału kierunku zliczania z sygnałem osiągnięcia wartości, oraz zgadywanie bez sprawdzenia legendy D/E/F/S w dokumentacji.
Możesz zasymulować zliczanie (lub podać impulsy testowe) i obserwować, czy Q1 przechodzi na "1" dokładnie w momencie, gdy licznik ma wartość równą preset. Dodatkowo warto podejrzeć zmienną licznika (CV) i nastawę (PV), aby potwierdzić warunek CV = PV.
Często tak, bo pojawiają się stany związane z odliczaniem w dół oraz kierunkiem zliczania. To zwiększa ryzyko pomyłki: sygnał "osiągnięto zero" przy zliczaniu w dół nie jest tym samym co "osiągnięto preset". Dlatego znaczenie wyjść trzeba czytać w instrukcji.
Gdy proces ma wykonać czynność po zliczeniu określonej liczby zdarzeń: np. odcięcie materiału po określonej liczbie impulsów, podanie detalu po zliczeniu sztuk, wyzwolenie operacji po dojechaniu do pozycji z enkodera. To typowy sygnał warunkujący kolejne kroki sekwencji.
Kluczowe są: opis wyjść (kiedy są w stanie 1), definicje nastaw/presetów (np. C0.P), sposób aktualizacji wartości bieżącej licznika oraz informacja, czy wyjście działa jako impuls czy stan podtrzymany. Bez tej legendy litery wyjść nie są jednoznaczne.
Ćwicz czytanie krótkich fragmentów dokumentacji: tabel wejść/wyjść, opisy funkcji bloków i warunki aktywacji sygnałów. Równolegle rozwiązuj zadania praktyczne: przypisywanie sygnałów funkcyjnych do Q w PLC i test w symulatorze lub na stanowisku szkolnym.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe liczników oraz modułów I/O używanych w pracowni
  • Podstawy programowania PLC (kurs: zmienne, wyjścia Q, warunki logiczne)
  • Ćwiczenia z czytania legend i tabel sygnałów w dokumentacji technicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego