KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 23.
Na podstawie podanych uwarunkowań w gospodarstwie określ powierzchnię kwatery przy wypasie pastwiskowym krów mlecznych.
Ilustracja przedstawia fragment egzaminu zawodowego dla technika rolnika, dotyczący obliczenia powierzchni kwatery przy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnię kwatery przy wypasie kwaterowym oblicza się, dzieląc łączne dzienne zapotrzebowanie stada na paszę z pastwiska przez dostępną ilość zielonki z 1 ha (z uwzględnieniem wykorzystania runi i strat). Po podstawieniu danych z zadania otrzymuje się wynik 0,9 ha.

Pełne wyjaśnienie:

W wypasie kwaterowym (rotacyjnym) celem jest dobranie takiej powierzchni kwatery, aby krowy w założonym czasie wypasu pobrały z niej odpowiednią ilość zielonki, a jednocześnie nie doszło do zbyt niskiego spasania runi. W praktyce zadanie sprowadza się do bilansu: ile paszy potrzeba oraz ile paszy jest dostępne z hektara.

1) Ustalenie zapotrzebowania stada
Najpierw wyznacza się łączne zapotrzebowanie na zielonkę z pastwiska w rozpatrywanym okresie (np. na 1 dzień lub na liczbę dni przebywania na kwaterze): liczba krów × dzienne pobranie (lub dawka z pastwiska) × liczba dni. Kluczowe jest spójne stosowanie jednostek (np. kg suchej masy lub kg zielonki).

2) Ustalenie dostępności paszy z 1 ha
Następnie określa się, ile paszy można realnie zebrać "ustami zwierząt" z 1 ha. Jeżeli w danych podano plon lub masę runi, zwykle trzeba uwzględnić współczynnik wykorzystania (straty, niedojady, udeptywanie). To częsty krok pomijany przez zdających.

3) Obliczenie powierzchni kwatery
Stosuje się zależność:
powierzchnia kwatery = zapotrzebowanie stada / dostępna ilość paszy z 1 ha.
Po poprawnym podstawieniu wartości z treści zadania i zachowaniu zgodności jednostek otrzymuje się 0,9 ha.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 0,6 ha – zwykle wynika z niedoszacowania zapotrzebowania (np. pominięcia liczby dni) albo z przyjęcia zbyt wysokiego wykorzystania runi (jakby straty nie występowały).
  • 1,1 ha – często pojawia się, gdy część danych policzono poprawnie, ale popełniono błąd przeliczenia jednostek lub zaokrąglono wynik w górę bez uzasadnienia.
  • 1,5 ha – typowy skutek przeszacowania zapotrzebowania albo podwójnego uwzględnienia czynnika czasu/rotacji (np. potraktowania powierzchni kwatery jak powierzchni całego cyklu).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi zapisz jednostki przy każdym działaniu. Jeśli w którymś kroku "nie skraca się" ha, dni albo kg, to znak, że w obliczeniach jest błąd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczysz: powierzchnia = (liczba krów × pobranie z pastwiska × liczba dni) / (dostępny plon z 1 ha × wykorzystanie). Kluczowe jest, by wszystkie dane były w tych samych jednostkach (np. kg/ha i kg/dzień) i by uwzględnić straty runi.
Kwatera to wydzielona część pastwiska użytkowana przez stado przez krótki czas. Dzieli się pastwisko na kwatery, aby prowadzić rotację: jedna kwatera jest spasana, a pozostałe odrastają. Dzięki temu łatwiej utrzymać jakość runi i kontrolować pobranie paszy.
Nie cała masa roślinna zostanie zjedzona: część jest udeptywana, zanieczyszczana, pozostają niedojady. Współczynnik wykorzystania koryguje plon "teoretyczny" do plonu realnie dostępnego dla krów. Pominięcie tego kroku zwykle zaniża wymaganą powierzchnię.
Najczęściej podaje się: liczbę krów, dzienne pobranie paszy z pastwiska (albo dawkę), liczbę dni przebywania na kwaterze, plon/dostępność zielonki z 1 ha oraz czas odrostu lub założenia rotacji. Bez tych danych nie da się policzyć jednoznacznego wyniku.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle dopasowuje się wynik do podanych wariantów odpowiedzi. W praktyce rolniczej częściej zaokrągla się w górę (bezpieczeństwo żywieniowe i ochrona runi), ale na egzaminie decyduje metoda obliczeń i zgodność z danymi z polecenia.
Najczęstsze pułapki to: pomylenie jednostek (kg vs t, m2 vs ha), nieuwzględnienie liczby dni na kwaterze, przyjęcie 100% wykorzystania runi oraz mylenie powierzchni jednej kwatery z powierzchnią całego pastwiska w cyklu rotacji.
Porównaj wynik z obsadą: czy na 1 ha nie wypada nienaturalnie dużo lub mało krów w danym dniu. Sprawdź też, czy przy takim podziale możliwa jest rotacja (czas odrostu). Jeśli wyjdą skrajne wartości, wróć do jednostek i współczynnika wykorzystania.
Wypas kwaterowy wybiera się, gdy zależy na stabilnym plonie i jakości runi oraz na kontroli pobrania paszy. Rotacja zmniejsza ryzyko nadmiernego spasania i ułatwia planowanie żywienia. Wypas ciągły bywa prostszy, ale trudniej utrzymać równą jakość pastwiska.
Wpływają m.in.: liczba krów i ich wydajność (pobranie), warunki pogodowe, tempo odrostu roślin, skład runi, stopień uwilgotnienia gleby (udeptywanie), dostęp do wody i dojarni, oraz organizacja pracy. Te czynniki zmieniają realną dostępność paszy z hektara.
Ćwicz schemat: zapotrzebowaniedostępność z 1 hapowierzchnia. Zawsze zapisuj jednostki i wykonuj kontrolę sensowności (obsada na ha). Przerób kilka zadań z różnymi danymi, aby nie mylić "na dzień" z "na cykl".
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po podstawieniu danych z zadania otrzymuje się wynik 0,9 ha."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji żywienia przeżuwaczy i gospodarki pastwiskowej (podręczniki rolnicze, skrypty szkół rolniczych)
  • Poradniki ODR dotyczące wypasu kwaterowego i użytkowania pastwisk
  • Karty pracy/arkusze ćwiczeń z obliczeń: zapotrzebowanie stada vs. plon i wykorzystanie pastwiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego