KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
Na podstawie podanych wyników analizy sitowej gruntu oraz trójkąta Fereta, określ rodzaj badanego gruntu.
Ilustracja składa się z dwóch części.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trójkącie Fereta dla udziałów: 29% frakcji piaskowej, 43% frakcji pyłowej i 28% frakcji iłowej punkt przecięcia linii wypada w polu opisanym jako "GLINA". Zawartość iłu 28% jest zbyt mała, aby grunt zaliczyć do odmiany "gliny ciężkiej".

Pełne wyjaśnienie:

Trójkąt Fereta służy do klasyfikacji gruntu na podstawie trzech frakcji: piaskowej, pyłowej i iłowej. Odczyt wykonuje się, odkładając wartości procentowe na odpowiednich bokach trójkąta i prowadząc z nich linie równoległe do sąsiednich boków. Punkt przecięcia tych linii wskazuje nazwę gruntu w polu podziału.

Dla danych: piasek 29%, pył 43%, ił 28% punkt przecięcia znajduje się w obszarze opisanym jako "Glina". Taki skład oznacza grunt spoisty o zauważalnym udziale frakcji iłowej, ale bez przewagi iłu typowej dla odmian określanych jako "ciężkie".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Glina ciężka" sugeruje wyraźnie większy udział frakcji iłowej niż w podanych danych; przy 28% iłu punkt pozostaje w polu "Glina", a nie w polu "Glina ciężka".
  • "Glina pylasta ciężka" dodatkowo wskazuje na specyficzną podkategorię związaną z innym położeniem punktu (odmienne proporcje frakcji) oraz cechą "ciężka"; przy podanych udziałach nie jest to trafne pole na wykresie.
  • "Glina piaszczysta ciężka" analogicznie wymaga innego układu proporcji (większy wpływ frakcji piaskowej) oraz cechy "ciężka"; przy 29% piasku i 28% iłu nie uzyskuje się tego oznaczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź kierunek skali na każdym boku trójkąta i pamiętaj, że linie prowadzi się równolegle do boków, a nie prostopadle. Nazwy typu "ciężka", "pylasta", "piaszczysta" nie są ozdobnikami – oznaczają konkretne obszary na wykresie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trójkąt Fereta to wykres trójkątny używany do klasyfikacji gruntu na podstawie procentowego udziału frakcji: piaskowej, pyłowej i iłowej. Z odczytu miejsca przecięcia linii dla trzech wartości uzyskuje się nazwę rodzaju gruntu (np. piasek, pył, glina, ił).
Uwzględnia się trzy frakcje granulometryczne: piaskową (większe ziarna), pyłową (pośrednie) i iłową (najdrobniejszą). Ich udziały procentowe sumują się do 100% i są podstawą do wskazania pola z nazwą gruntu.
Najpierw odłóż wartości procentowe na odpowiednich bokach trójkąta. Następnie poprowadź z każdego odczytu linię równoległą do sąsiedniego boku (zgodnie z siatką). Punkt przecięcia trzech linii to klasyfikacja gruntu.
Ponieważ trójkąt Fereta opisuje pełny skład próbki rozdzielony na trzy uzupełniające się części. Jeśli suma nie wynosi 100%, zwykle oznacza to błąd w obliczeniach lub w zaokrągleniach. Przy odczycie warto też kontrolować spójność danych, aby uniknąć przesunięcia punktu.
Określenie "ciężka" dotyczy podkategorii glin o większym udziale frakcji iłowej, co zwykle wiąże się z większą spoistością i plastycznością. Na trójkącie Fereta odpowiada to konkretnemu obszarowi położonemu bliżej wierzchołka "ił". Nie wolno tego dopisywać "intuicyjnie".
Obie są glinami, ale różnią się proporcjami pyłu i piasku. Glina pylasta leży bliżej obszarów o większym udziale frakcji pyłowej, a glina piaszczysta bliżej stref o większym udziale piasku. Ostatecznie decyduje położenie punktu w odpowiednim polu wykresu.
Najczęstsze błędy to: pomylenie, na którym boku jest dana frakcja; odczyt skali w złym kierunku; rysowanie linii prostopadłych zamiast równoległych do boków; oraz wybór podkategorii (np. "ciężka") bez sprawdzenia, czy punkt faktycznie wpada do właściwego pola.
Zwykle nie ma potrzeby liczenia, jeśli udziały frakcji są już podane w procentach. Kluczowe jest poprawne przeniesienie wartości na osie i odczyt pola na wykresie. Obliczenia mogą pojawić się wcześniej, gdy procenty wyznacza się z mas frakcji po badaniu.
Klasyfikację wykorzystuje się m.in. przy ocenie podłoża pod fundamenty, w robotach ziemnych (wykopy, nasypy), przy ocenie zagęszczania i zachowania gruntu przy zawilgoceniu oraz w komunikacji z geotechnikiem/projektantem. Rodzaj gruntu wpływa na decyzje technologiczne i organizację robót.
Naucz się: nazw frakcji i ich znaczenia, zasad prowadzenia linii na trójkącie (równoległe do boków), oraz typowych pól: piasek, pył, glina, ił. Dobrą metodą jest przećwiczenie kilku zestawów procentów i świadome sprawdzanie kierunku skali na każdym boku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W trójkącie Fereta dla udziałów: 29% frakcji piaskowej, 43% frakcji pyłowej i 28% frakcji iłowej punkt przecięcia linii wypada w polu opisanym jako "GLINA"."

Źródła:

  • PN-B-02480:1986, "Grunty budowlane — Określenia, symbole, podział i opis gruntów" (klasyfikacja wg składu granulometrycznego, trójkąt Fereta).
  • PN-EN ISO 14688 (seria), "Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów" (zakres dotyczący frakcji i nazewnictwa).

Materiały:

  • PN-EN ISO 14688 (części dotyczące klasyfikacji gruntów i opisów frakcji)
  • PN-B-02480:1986 (klasyfikacja wg składu granulometrycznego i nazewnictwo)
  • Skrypty/opracowania z geotechniki budowlanej omawiające trójkąt Fereta i analizę granulometryczną

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego