KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 22.
Na podstawie profilu podłużnego przykanalika odczytaj rzędną dna projektowanej studzienki rewizyjnej w węźle nr 5.
Ilustracja przedstawia profil podłużny przykanalika, który jest wykorzystywany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędna dna studzienki rewizyjnej w węźle 5 jest odczytywana bez obliczeń z profilu podłużnego przykanalika: w osi węzła należy zejść do linii dna przewodu i odczytać wartość na skali wysokości. Z profilu wynika 91,70 m. Nie należy mylić jej z rzędną terenu ani z rzędną pokrywy studzienki.

Pełne wyjaśnienie:

W profilu podłużnym przykanalika przedstawia się m.in. przebieg przewodu wzdłuż trasy (oś pozioma) oraz wartości wysokości (oś pionowa). Rzędna dna projektowanej studzienki rewizyjnej oznacza wysokość (rzędną) poziomu dna kanału w miejscu węzła, czyli punktu, w którym studzienka łączy się z przewodem (zwykle w osi studzienki/węzła).

Aby poprawnie wykonać odczyt:

  • najpierw zlokalizuj na osi poziomej węzeł nr 5 (oznaczenie studzienki/węzła),
  • następnie w tym miejscu odszukaj linię dna przewodu (niweletę) – tę, która odpowiada dnu kanału, a nie np. terenowi lub innej warstwie,
  • z osi pionowej (skali wysokości) odczytaj odpowiadającą jej wartość rzędnej.

Wartość 91,70 m jest poprawna, ponieważ odpowiada rzędnej dna w węźle 5 odczytanej bezpośrednio z profilu.

Pozostałe wartości są typowymi wynikami błędów odczytu:

  • 91,16 m lub 90,84 m mogą wynikać z odczytu w innym miejscu (np. w sąsiednim pikiecie/węźle) albo z pomylenia linii dna z inną linią na profilu.
  • 92,17 m bywa skutkiem odczytu z linii terenu, rzędnej pokrywy studzienki lub innego elementu, który znajduje się wyżej niż dno przewodu.

Na egzaminie warto nawykowo sprawdzić: (1) czy odczyt dotyczy dna, (2) czy jest wykonany w osi właściwego węzła, oraz (3) czy jednostki i zapis liczbowy są zgodne ze skalą rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna dna studzienki to wysokość (wartość na skali wysokości) odpowiadająca poziomowi dna kanału w miejscu studzienki/węzła. W praktyce odczytuje się ją z profilu podłużnego jako punkt na linii dna przewodu w osi danej studzienki.
Znajdź na osi poziomej właściwy węzeł, a potem w tym miejscu odszukaj linię dna przewodu (niweletę). Następnie odczytaj wartość z osi pionowej (skali wysokości). Kluczowe jest, aby nie odczytać wartości z linii terenu lub pokrywy studzienki.
Na profilu często są co najmniej dwie linie: teren oraz niweleta przewodu. Ponieważ obie są opisane liczbami w metrach, a teren leży wyżej, uczniowie czasem odczytują "pierwszą lepszą" wartość. Pomaga świadome sprawdzenie, czy odczyt dotyczy dna kanału.
Najczęściej widać: linię terenu, linię dna przewodu (niweletę), lokalizacje studzienek/węzłów, spadki odcinków, długości oraz opisy rzędnych w charakterystycznych punktach. Dokładny układ zależy od standardu opracowania projektu.
Jeżeli polecenie mówi "odczytaj", zwykle nie są potrzebne obliczenia, tylko poprawna interpretacja profilu i skali. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy trzeba wyznaczyć brakującą rzędną ze spadku i długości odcinka, a nie gdy jest ona już podana na rysunku.
Trzeba odszukać oznaczenie węzła/studzienki na osi poziomej (np. numer węzła, symbol studzienki) i odczyty wykonywać w osi tego punktu. Błąd lokalizacji o kilka metrów na osi trasy może dać inną rzędną, mimo że "wygląda podobnie".
Najczęściej: pomylenie linii dna z linią terenu, odczyt z sąsiedniego węzła, nieuwzględnienie tego, że skala pionowa bywa "ściśnięta" lub inna niż pozioma, oraz mylenie rzędnej dna z rzędną pokrywy studzienki.
Przykanalik to odcinek przewodu (zwykle przyłączeniowego) łączący instalację na działce lub obiekt z kanałem w ulicy lub ze studzienką. W dokumentacji projektowej może mieć własny profil podłużny, na którym pokazuje się rzędne i spadki dla odcinka.
Studzienka rewizyjna umożliwia kontrolę i czyszczenie przewodów oraz łączenie odcinków o różnych kierunkach lub spadkach. W praktyce eksploatacyjnej jest punktem dostępu do kanału, więc jej rzędne (dno, pokrywa) są ważne dla wykonawstwa i późniejszego utrzymania.
W projektach często podaje się oba typy: rzędne dna (istotne hydraulicznie i wykonawczo) oraz rzędne pokryw/włazów (istotne dla powiązania z terenem i nawierzchnią). W zadaniu trzeba uważnie czytać, czy pytanie dotyczy "dna", "pokrywy" czy "terenu".
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rzędna dna studzienki rewizyjnej w węźle 5 jest odczytywana bez obliczeń z profilu podłużnego przykanalika: w osi węzła należy zejść do linii dna przewodu i odczytać wartość na skali wysokości.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rysunku technicznego budowlanego oraz czytania dokumentacji (profile podłużne)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw projektowania kanalizacji grawitacyjnej (pojęcia: niweleta, spadek, studzienki)
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu rzędnych i spadków na profilach (zadania z przykładowymi profilami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego