KWALIFIKACJA GIW13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Na podstawie przedstawionego fragmentu części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, oblicz przewidywane ciśnienie w złożu na głębokości 500 m.
Ilustracja przedstawia fragment części geologicznej Projektu Geologiczno-Technicznego Otworu, używanego w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik ciśnienia złożowego na głębokości setek metrów ma rząd wielkości megapaskali.
Dlatego poprawna jest odpowiedź w MPa. Pozostałe propozycje (Pa, kPa, hPa) opisują zbyt małe wartości dla takiej głębokości i w praktyce prowadziłyby do błędnej oceny warunków ciśnieniowych w otworze.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z wiertnictwa ciśnienie w złożu na określonej głębokości wyznacza się na podstawie danych z dokumentacji (np. gradientu ciśnienia, wartości odniesienia lub innych parametrów wskazanych w części geologicznej PGT). Po podstawieniu głębokości 500 m otrzymuje się wartość w przedziale 5 ÷ 5,5 MPa, co odpowiada typowemu rzędowi wielkości ciśnień na setkach metrów.

Odpowiedź "5 ÷ 5,5 MPa" jest poprawna także z punktu widzenia doboru jednostek: MPa jest jednostką praktycznie stosowaną do opisu ciśnień w geologii i wiertnictwie (warunki w złożu/otworze). Dodatkowo sama forma przedziału sugeruje, że w danych wejściowych występuje zakres (np. zmienność parametrów w profilu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "5 ÷ 5,5 hPa" – hektopaskale są typowe dla ciśnienia atmosferycznego (meteorologia). Dla głębokości 500 m taka wartość byłaby skrajnie zaniżona.
  • "5 ÷ 5,5 kPa" – kilopaskale nadal są zbyt małe dla warunków złożowych na setkach metrów; pomyłka zwykle wynika z braku kontroli skali jednostek.
  • "5 ÷ 5,5 Pa" – paskale są jednostką bazową SI, ale w praktyce wiertniczej dla takich wartości używa się wielokrotności (kPa/MPa). Tu błąd jest największy, bo pomija rząd wielkości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj kontrolę rzędu wielkości. Jeżeli wynik na kilkuset metrach wychodzi w Pa albo kPa, to najczęściej oznacza błąd w jednostkach lub w interpretacji danych z dokumentu (np. pomylenie współczynnika/gradientu, złe odniesienie głębokości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Ciśnienie złożowe to ciśnienie panujące w przestrzeni porowej skał i w płynach złożowych.

Wyznacza się je na określonej głębokości, bo wpływa na bezpieczeństwo wiercenia, dobór płuczki, ryzyko dopływu oraz interpretację profilu geologicznego w dokumentacji PGT.

Najczęściej potrzebujesz informacji, jak ciśnienie zmienia się z głębokością (np. gradientu ciśnienia lub wartości odniesienia podanej dla wybranego poziomu).

Dodatkowo ważne są: poziom odniesienia głębokości, ewentualny zakres niepewności oraz jednostki, w których podano parametry.

W wiertnictwie wartości ciśnień na dużych głębokościach są duże, więc używa się jednostek wygodnych praktycznie.

MPa pozwala zapisać wynik czytelnie bez wielu zer. To też ułatwia porównanie z parametrami technologicznymi (np. dopuszczalnymi ciśnieniami) w dokumentacji i procedurach.

hPa (hektopaskal) spotyka się głównie w meteorologii do opisu ciśnienia atmosferycznego.

MPa (megapaskal) stosuje się w technice, w tym w wiertnictwie i geologii, do opisu wysokich ciśnień. Kluczowa jest kontrola skali: MPa jest o wiele większe od hPa.

Najczęstsze błędy to: pomylenie jednostek (Pa/kPa/hPa zamiast MPa), brak kontroli rzędu wielkości oraz użycie niewłaściwego poziomu odniesienia głębokości.

Problemem bywa też nieuwzględnienie, że dane w PGT mogą być podane jako przedział, a nie jedna liczba.

Po obliczeniu zrób szybkie sprawdzenie skali: na setkach metrów ciśnienia geologiczne/technologiczne są zwykle w MPa, a nie w Pa.

Jeśli wychodzi kilka paskali lub kilopaskali, to prawdopodobnie masz błąd w jednostkach, współczynniku lub w odczycie danych z dokumentacji.

Nie zawsze. W praktyce egzaminacyjnej liczy się poprawny wynik i poprawna jednostka końcowa.

Możesz liczyć w jednostkach podanych w danych (np. MPa) albo przeliczyć do Pa i wrócić do MPa na końcu. Najważniejsze to konsekwencja i poprawne przeliczenia.

Przedział podaje się wtedy, gdy dane wejściowe mają zakres (np. zmienność parametrów w profilu, niepewność interpretacji, kilka wariantów z PGT).

Jeżeli dokument wskazuje wartości minimalne i maksymalne, wynik też powinien uwzględniać ten zakres, a nie udawać nadmiernej dokładności.

Ciśnienie złożowe wpływa na to, jakie ciśnienie w otworze trzeba wytworzyć słupem płuczki, aby zapobiec dopływom.

Zaniżenie ciśnienia może zwiększyć ryzyko dopływu, a zawyżenie – ryzyko strat płuczki lub uszkodzenia strefy. Dlatego poprawne jednostki i skala są krytyczne.

Ćwicz czytanie fragmentów PGT: identyfikowanie, które dane są wejściowe do obliczeń (gradient, wartości odniesienia, głębokości) i w jakich są jednostkach.

Równolegle powtórz przeliczenia Pa–kPa–MPa oraz nawyk kontroli rzędu wielkości, żeby szybko wyłapywać błędy.

info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik ciśnienia złożowego na głębokości setek metrów ma rząd wielkości megapaskali.Dlatego poprawna jest odpowiedź w MPa."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw wiertnictwa (ciśnienia w otworze, profil ciśnienia, gradienty)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące Projektu Geologiczno-Technicznego otworu (interpretacja części geologicznej)
  • Zestawy zadań z przeliczania jednostek ciśnienia oraz kontroli rzędu wielkości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego