Zadanie dotyczy dwóch wielkości używanych na bieżąco w pracach wiertniczych: pojemności przestrzeni pierścieniowej oraz czasu przelotu płuczki od dna do wylotu otworu.
1) Pojemność przestrzeni pierścieniowej
Przestrzeń pierścieniowa to objętość między zewnętrzną średnicą przewodu wiertniczego a ścianą otworu (lub wewnętrzną średnicą rury okładzinowej, jeśli dany odcinek jest zarurowany). Dla pojedynczego odcinka o stałych średnicach objętość liczy się jako:
V = A · L, gdzie A jest polem pierścienia, a L długością odcinka. Pole pierścienia wynika z różnicy pól kół: pole otworu minus pole przewodu. W praktyce raport serwisu kontrolno‑pomiarowego często podaje już przeliczone pojemności (capacity) dla odcinków, które należy zsumować.
2) Czas przelotu (lag time)
Czas przepływu w przestrzeni pierścieniowej liczy się z zależności fizycznej:
t = V / Q
gdzie V to objętość (np. w m3), a Q to natężenie przepływu (np. w m3/min). Kluczowe jest zachowanie spójnych jednostek: jeśli przepływ jest w L/min, to objętość trzeba przeliczyć na litry albo przepływ na m3/min. Otrzymany czas informuje, po jakim czasie zmiana parametrów płuczki na dnie będzie widoczna na powierzchni.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Warianty z objętością 59,95 m3 wskazują na nieprawidłowo policzoną/odczytaną pojemność (np. użycie niewłaściwych średnic albo nieuwzględnienie właściwego odcinka otworu).
- Warianty z czasem 173 minuty sugerują błąd w obliczeniu czasu (najczęściej: zła wartość Q, błąd przeliczenia L/min ↔ m3/min, albo odwrócenie wzoru).
- Odpowiedź mieszana (poprawna objętość, zły czas) zwykle wynika z poprawnego odczytu pojemności, ale zastosowania innej wydajności pompy niż ta wymagana w zadaniu (np. chwilowej zamiast średniej z raportu).
Na egzaminie warto stosować prostą kontrolę sensowności: jeśli objętość jest stała, to większy przepływ musi dać krótszy czas, a mniejsze Q — dłuższy czas. Taki szybki "test logiczny" pomaga wychwycić typowe pomyłki rachunkowe.
