KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 37.
Na podstawie przedstawionego nomogramu określ średnicę silnika wgłębnego, którym można wykonać otwór kierunkowy, przy założeniu, że przyrost kąta wyniesie około 24 deg/30 m, a na krzywym łączniku zostanie ustawiony kąt 2,6 deg.
Ilustracja przedstawia nomogram używany do określania średnicy silnika wgłębnego, który można zastosować do wykonania otworu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nomogram łączy przyrost kąta (ok. 24°/30 m) z nastawą krzywego łącznika (2,6°) i wskazuje zakres średnic silników wgłębnych spełniających te warunki. Dla podanych parametrów odczyt prowadzi do średnicy 3¾", natomiast pozostałe średnice odpowiadają innym krzywiznom lub innym nastawom.

Pełne wyjaśnienie:

Wiercenie kierunkowe wymaga dobrania elementów zestawu BHA tak, aby możliwe było uzyskanie planowanej krzywizny toru otworu. W zadaniu podano dwa kluczowe parametry opisujące "zdolność skrętu" zestawu:

  • przyrost kąta około 24°/30 m (czyli oczekiwana intensywność zmiany inklinacji na określonym odcinku),
  • kąt na krzywym łączniku 2,6° (ustawienie narzędzia wymuszające odchylenie osi wiercenia).

Nomogram jest narzędziem graficznym, które pozwala powiązać te wielkości z doborem średnicy silnika wgłębnego. Odczyt polega na odnalezieniu na wykresie wartości przyrostu kąta, następnie powiązaniu jej z linią/krzywą odpowiadającą nastawie 2,6°, a na końcu odczytaniu wskazanej średnicy silnika.

Odpowiedź "3¾"" jest właściwa, bo dla zestawu: 24°/30 m oraz 2,6° to właśnie ta średnica leży w obszarze zgodności na nomogramie (zapewnia wymagany build rate przy danej nastawie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "2⅞"" zwykle odpowiada innemu zakresowi pracy (dla mniejszych średnic zależności na nomogramach często wskazują inne uzyskiwane krzywizny lub inne wymagane nastawy). Jej wybór wynika często z błędnego odczytu skali lub przesunięcia punktu przecięcia linii.
  • "4¾"" oraz "5½"" to większe średnice, które na nomogramie w tych warunkach nie odpowiadają wskazanemu przyrostowi kąta przy nastawie 2,6°. Częsty błąd to założenie, że "większa średnica" automatycznie pasuje, zamiast trzymać się relacji odczytanej z wykresu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z nomogramem najpierw upewnij się, że czytasz właściwą jednostkę przyrostu (tu °/30 m), a dopiero potem wyznaczaj przecięcie linii dla kąta krzywego łącznika. Większość pomyłek wynika z odczytu z niewłaściwej podziałki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nomogram to wykres, na którym kilka parametrów (np. przyrost kąta i kąt krzywego łącznika) jest połączonych liniami/krzywymi. Odczyt polega na znalezieniu zadanych wartości na skalach i odczytaniu wyniku (np. średnicy silnika) w miejscu przecięcia lub na wskazanej osi.
To miara krzywizny toru otworu: informuje, o ile stopni zmienia się kierunek (inklinacja) na odcinku 30 m. Im większa wartość, tym "ostrzejszy" skręt. W zadaniach trzeba pilnować jednostki (np. °/30 m vs inne przeliczniki), bo to zmienia odczyt.
Nomogram koduje zależności empiryczne/techniczne między parametrami narzędzi i efektem w otworze. Bez wykresu nie widać, jak zmiana kąta bent sub wpływa na dobór średnicy dla konkretnego przyrostu kąta. Zgadywanie "większa/ mniejsza średnica" zwykle prowadzi do błędu.
Krzywy łącznik (bent sub) to element o niewielkim "załamaniu" osi, który pozwala wymusić odchylenie narzędzi w kierunku budowania krzywizny. W zestawie BHA pomaga uzyskać zaplanowany skręt. W nomogramach jego kąt jest jednym z parametrów doboru silnika.
Najczęściej: odczyt z niewłaściwej skali, pomylenie jednostek (np. inny odcinek odniesienia niż 30 m), prowadzenie linii do złej rodziny krzywych oraz mylenie, która oś pokazuje średnicę. Pomaga praca "krok po kroku" i kontrola, czy wynik mieści się w realnym zakresie narzędzi.
W praktyce porównuje się średnicę narzędzia z planowaną średnicą otworu i wymaganiami BHA (luz technologiczny, stabilizatory, inne elementy). Nomogram może wskazać średnicę "zdolną" do uzyskania krzywizny, ale trzeba jeszcze potwierdzić zgodność mechaniczno-technologiczną z projektem otworu.
Zwykle zwiększenie kąta bent sub sprzyja budowaniu krzywizny, ale nie jest to reguła "zawsze" bezwarunkowa. Wpływ mają też średnica narzędzi, stabilizacja BHA, warunki skał, parametry wiercenia i współpraca z silnikiem. Dlatego korzysta się z nomogramów i danych narzędziowych.
Stosuje się go m.in. wtedy, gdy trzeba kontrolować kierunek otworu (budować lub korygować krzywiznę) i przenieść moment obrotowy na świder bez konieczności intensywnego obracania całym przewodem. Dobór średnicy i konfiguracji BHA wpływa na możliwość osiągnięcia zaplanowanej trajektorii.
Nomogramy mają zwykle opisy rodzin krzywych lub odrębne osie odpowiadające średnicom. Kluczowe jest odnalezienie legendy oraz upewnienie się, że śledzisz właściwą krzywą dla zadanego kąta bent sub. Jeśli wykres jest gęsty, warto użyć linijki i zaznaczać kolejne kroki ołówkiem.
Ćwicz na wielu przykładach: najpierw identyfikuj osie i jednostki, potem wykonuj odczyt w stałej kolejności (parametr 1 → parametr 2 → wynik). Zwracaj uwagę na typowe pułapki: podobne krzywe, różne skale i zaokrąglenia. Dobrą metodą jest też samokontrola: czy wynik jest technicznie sensowny.
info

Według specjalistów z branży: "Nomogram łączy przyrost kąta (ok. 24°/30 m) z nastawą krzywego łącznika (2,6°) i wskazuje zakres średnic silników wgłębnych spełniających te warunki."

Źródła:

  • Nomogram doboru średnicy silnika wgłębnego: źródło ilustracji w bazie pytań (brak danych o producencie/edycji – nie można podać weryfikowalnego cytowania).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wierceń kierunkowych (nomogramy i ich interpretacja)
  • Instrukcje producentów silników wgłębnych i bent sub (tabele/wykresy doboru)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu wykresów i nomogramów wiertniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego