W zadaniach opartych o podsumowanie kosztorysu ofertowego kluczowe jest, aby nie "zgadywać" podstawy naliczania narzutów, tylko odczytać ją z układu podsumowania (kolumn/wierszy) oraz z przyjętych procentów.
Koszty zakupu materiałów (Kz) to zwykle narzut procentowy związany z zakupem i dostawą materiałów. W praktyce liczy się je jako: Kz = podstawa dla materiałów × stawka Kz. Podstawa musi odpowiadać tej pozycji, od której w danym kosztorysie nalicza się Kz (najczęściej wartość materiałów), a nie np. robocizna czy suma całkowita.
Zysk (Z) również jest narzutem procentowym, ale jego podstawa może być inna niż dla Kz (np. koszt wytworzenia robót lub inna wartość wskazana w podsumowaniu). Poprawna metoda to: Z = podstawa dla zysku × stawka Z, z zachowaniem dokładności obliczeń i zaokrągleń zgodnych z zapisem w podsumowaniu.
Wynik "Kz = 82,72 zł oraz Z = 313,23 zł" jest spójny z sytuacją, w której Kz naliczono od właściwej pozycji materiałowej, a Z od właściwej podstawy dla zysku wskazanej w podsumowaniu.
Wyniki z innymi wartościami Z (np. 478,66 zł, 486,94 zł, 991,90 zł) są typowe dla błędów polegających na:
- naliczeniu zysku od zbyt dużej podstawy (np. od sumy obejmującej elementy, które nie powinny wchodzić do podstawy Z),
- zastosowaniu niewłaściwego procentu lub pomyleniu procentów między narzutami,
- dwukrotnym doliczeniu składnika (np. narzutu) przed obliczeniem Z.
Na egzaminie warto wykonać szybki test kontrolny: sprawdzić, czy rząd wielkości Z pasuje do podstawy (Z nie powinien "nagle" być kilkukrotnie większy bez zmiany stawki procentowej) oraz czy Kz jest liczone wyłącznie od tej części kosztów, której dotyczy.
