KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Na podstawie przedstawionego rysunku wskaż, jaki jest główny cel układu elementów szablonów na materiale.
Ilustracja przedstawia wykrojnik krawiecki, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla pracownika pomocniczego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ szablonów (trafaret) służy do takiego rozmieszczenia elementów wykroju, aby jak najpełniej wykorzystać powierzchnię materiału. Czarne pola między elementami oznaczają odpad, który należy minimalizować, bo bezpośrednio zwiększa zużycie tkaniny i koszt wykonania wyrobu.

Pełne wyjaśnienie:

Układ elementów szablonów na materiale (często nazywany trafaretem albo markerem) jest przede wszystkim planem cięcia. Jego głównym celem jest takie rozmieszczenie wszystkich części wykroju (np. przodów, tyłów, rękawów, kołnierzy), aby:

  • maksymalnie wykorzystać szerokość i długość tkaniny,
  • zminimalizować odpad (puste pola między elementami),
  • zachować wymagania technologiczne, np. kierunek nitki prostej, pary elementów lustrzanych czy zgodność rozmiarów.

Dlatego na typowym rysunku trafaretu widać elementy ułożone "ciasno", czasem w różnych orientacjach, tak aby wypełnić wolne miejsca. Ciemne/czarne obszary między wykrojami to odpad materiałowy, który w dobrze wykonanym układzie powinien być możliwie mały.

Odpowiedź "Optymalne wykorzystanie powierzchni materiału i minimalizacja odpadów." jest właściwa, bo opisuje dokładnie funkcję układu wykrojów w procesie krojenia i jego znaczenie ekonomiczne (mniej odpadu = mniejsze zużycie tkaniny).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do celu trafaretu:

  • "Określenie rodzaju szwu…" dotyczy technologii szycia (doboru ściegów i szwów), a nie etapu krojenia i rozmieszczania wykrojów.
  • "Wskazanie kolejności zszywania…" to element instrukcji montażu/operacji technologicznych, zwykle opisywany w dokumentacji technologicznej, nie w markerze.
  • "Prezentacja techniki wykańczania…" dotyczy wykończeń (np. mankietów), czyli ponownie etapu szycia i obróbki, a nie gospodarowania powierzchnią materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz wiele kształtów wykrojów "upakowanych" w prostokącie odpowiadającym odcinkowi tkaniny, pytanie niemal zawsze dotyczy efektywności wykorzystania materiału i redukcji odpadu, a nie kolejności szycia czy rodzajów szwów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trafaret to układ elementów wykroju rozmieszczonych na powierzchni materiału (papierowo lub w CAD), który służy jako plan cięcia. Jego zadaniem jest tak ułożyć części, aby uzyskać jak najmniejszy odpad i zużyć możliwie mało tkaniny przy zachowaniu wymagań technologicznych.
Główne zadanie to optymalne wykorzystanie powierzchni materiału i minimalizacja odpadu. Im ciaśniej dopasowane elementy wykroju, tym mniej niewykorzystanej tkaniny i niższy koszt wytworzenia wyrobu, szczególnie w produkcji seryjnej.
Odpad oznacza realnie zużytą, ale niewykorzystaną tkaninę, czyli stratę finansową. Nawet mała poprawa układu wykrojów może dać duże oszczędności przy większych ilościach krojenia. Dlatego trafaret/marker jest kluczowym elementem ekonomiki produkcji odzieży.
Czarne pola to miejsca, których nie da się wypełnić elementami wykroju w danym układzie, czyli odpad. W dobrym trafarecie pola te są możliwie małe. W praktyce dąży się do "upakowania" wykrojów tak, by zostawić jak najmniej wolnej przestrzeni.
Nie. Trafaret (układ wykrojów) dotyczy etapu krojenia i rozmieszczenia szablonów na materiale. Kolejność zszywania, rodzaje szwów i operacje montażu znajdują się zwykle w dokumentacji technologicznej szycia, a nie w markerze.
Typowo widać prostokątny obrys odpowiadający fragmentowi tkaniny oraz wiele kształtów przypominających części wykroju ułożonych ciasno obok siebie. Często są też oznaczenia rozmiarów lub identyfikatory elementów. Brakuje natomiast symboli szwów czy instrukcji montażu.
Najczęstsze błędy to mylenie trafaretu z instrukcją szycia oraz interpretowanie oznaczeń na elementach jako numerów operacji. Uczniowie czasem wybierają odpowiedzi o szwach, bo kojarzą rysunek z "techniką wykonania", zamiast z planem cięcia i odpadem.
Część elementów można obracać, ale tylko wtedy, gdy pozwala na to technologia i właściwości materiału (np. kierunek nitki prostej, wzór, włos). Na wielu rysunkach widać różne orientacje elementów, bo pomaga to wypełnić wolne miejsca i zmniejszyć odpad.
W produkcji seryjnej często łączy się rozmiary w jednym markerze, aby lepiej "dopasować" elementy i zwiększyć wykorzystanie materiału. Dzięki temu łatwiej zapełnić puste przestrzenie mniejszymi lub innymi elementami, co zmniejsza odpad w porównaniu do układu jednego rozmiaru.
Ćwicz rozpoznawanie, co przedstawia rysunek: marker/trafaret vs instrukcja szycia. Zapamiętaj, że układ wykrojów zawsze wiąże się z oszczędnością materiału i odpadem. W zadaniach zwracaj uwagę na czarne pola (wolne miejsca) i "upakowanie" elementów.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Układ szablonów (trafaret) służy do takiego rozmieszczenia elementów wykroju, aby jak najpełniej wykorzystać powierzchnię materiału."

Źródła:

  • Wikipedia: Marker making, https://en.wikipedia.org/wiki/Marker_making - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: Pattern (sewing), https://en.wikipedia.org/wiki/Pattern_(sewing) - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z technologii odzieży: rozdziały o krojeniu i gospodarce materiałowej
  • Instrukcje dydaktyczne dotyczące wykonywania trafaretów (układ wykrojów na szerokości tkaniny)
  • Materiały producentów systemów CAD dla odzieżownictwa (opisy funkcji marker making)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego