W pneumatyce typ zaworu rozdzielającego dobiera się do elementu wykonawczego i sposobu sterowania. Oznaczenie X/Y oznacza: X = liczba portów (dróg), Y = liczba położeń.
Siłownik dwustronnego działania ma dwie komory robocze i dwa przyłącza. Aby wysuwać i wsuwać tłoczysko, trzeba doprowadzać sprężone powietrze naprzemiennie raz do jednej, raz do drugiej komory, a jednocześnie umożliwić odpowietrzenie komory przeciwnej.
Dlatego poprawnym wyborem jest zawór rozdzielający 5/2, który ma:
- 1 port zasilania P,
- 2 porty robocze A i B (do obu komór siłownika),
- 2 odpowietrzenia (oddzielne drogi wylotu powietrza).
W jednym położeniu zawór kieruje zasilanie do A, a B odpowietrza; w drugim położeniu zasilanie idzie do B, a A odpowietrza. To daje pełną kontrolę ruchu w obu kierunkach.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 3/2 ma tylko jedno wyjście robocze i nie obsłuży dwóch komór siłownika dwustronnego działania; typowo stosuje się go do siłowników jednostronnego działania (powrót sprężyną) lub jako element sygnałowy.
- 4/2 ma dwa wyjścia robocze, ale bez oddzielnych odpowietrzeń; jest rzadziej spotykany w pneumatyce i może ograniczać odprowadzanie powietrza, co pogarsza pracę układu (np. dynamikę i stabilność ruchu).
- Zawór zwrotny tylko przepuszcza medium w jednym kierunku i nie przełącza połączeń P/A/B, więc nie steruje kierunkiem ruchu siłownika.
W praktyce na schematach często spotyka się sytuację, w której zawory 3/2 (np. przycisk i krańcówka) podają sygnały sterujące na rozdzielacz główny, a sam rozdzielacz dla siłownika dwustronnego działania jest właśnie typu 5/2.
