KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Na podstawie przedstawionego wyciągu ze specyfikacji technicznej wskaż dopuszczalną maksymalną głębokość wykopu pod fundamenty ogrodzenia.
Ilustracja przedstawia fragment specyfikacji technicznej dotyczącej robót ziemnych, w szczególności wykopów pod fundamenty
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalna dopuszczalna głębokość to najniższa (najbardziej ujemna) rzędna dna wykopu. Z wyciągu ST: rzędna projektowana wynosi -1,00 m, a dopuszczalna odchyłka w dół to -3 cm, czyli -0,03 m. Zatem -1,00 m + (-0,03 m) = -1,03 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zinterpretować zapis ze specyfikacji technicznej dotyczący rzędnej dna wykopu oraz dopuszczalnych odchyłek. Rzędna -1,0 m oznacza, że projektowane dno wykopu ma znajdować się 1,0 m poniżej przyjętego poziomu odniesienia (zwykle poziomu terenu), więc jest to wartość ujemna.

Specyfikacja podaje tolerancję: od +1 cm do -3 cm względem wartości projektowanej. To oznacza, że dno wykopu może być:

  • płycej maksymalnie o +1 cm (czyli o 0,01 m) – wtedy rzędna byłaby -0,99 m,
  • głębiej maksymalnie o -3 cm (czyli o 0,03 m) – wtedy rzędna będzie bardziej ujemna.

Pytanie dotyczy maksymalnej głębokości, czyli sytuacji "najgłębiej dopuszczalnie". Zatem bierzemy projektowaną rzędną i dodajemy odchyłkę ujemną: -1,00 m + (-0,03 m) = -1,03 m. To jest najniższy dopuszczalny poziom dna wykopu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • -1,02 m i -1,01 m nie wykorzystują pełnej dopuszczalnej odchyłki -3 cm, więc nie są "maksymalną" dopuszczalną głębokością.
  • -1,00 m to wartość projektowana bez uwzględnienia tolerancji; jest dopuszczalna, ale nie jest maksymalną dopuszczalną głębokością.

W praktyce kontrola rzędnych dna wykopu (np. niwelacją) pozwala ocenić, czy roboty mieszczą się w tolerancji. Jeśli wykop byłby głębszy niż -1,03 m, przekracza dopuszczalną odchyłkę i wymaga korekty (np. wyrównania/podsypki), aby zapewnić zgodność z wymaganiami ST.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna posadowienia to poziom (wysokość) dna wykopu lub fundamentu względem przyjętego poziomu odniesienia. W zapisie z wartościami ujemnymi oznacza zagłębienie poniżej poziomu terenu. Np. -1,0 m to 1,0 m poniżej poziomu odniesienia.
Najpierw odczytaj rzędną projektowaną, a potem zastosuj skrajnie ujemną (największą "w dół") odchyłkę. Jeśli projekt to -1,00 m, a tolerancja w dół to -3 cm, przelicz 3 cm = 0,03 m i policz: -1,00 + (-0,03) = -1,03 m.
Bo przy rzędnych ujemnych "głębiej" to bardziej ujemna liczba. Odchyłka -3 cm przesuwa dno wykopu w dół o 0,03 m względem projektu. W efekcie rzędna spada z -1,00 m do -1,03 m, czyli wykop jest wykonany głębiej.
Odchyłka dodatnia (+1 cm) oznacza, że dno wykopu może być o 1 cm wyżej (płycej) od projektu, ale nadal w tolerancji. Dla projektu -1,00 m daje to -0,99 m. To istotne, bo zbyt płytki wykop może wymagać pogłębienia przed betonowaniem.
W kontekście wykopu "maksymalna głębokość" oznacza najgłębiej dopuszczalnie, czyli najniższą rzędną dna. Przy zapisie ujemnym będzie to wartość bardziej ujemna (np. -1,03 m jest głębiej niż -1,00 m).
Najczęstsze pomyłki to: (1) zamiana odchyłki -3 cm na +3 cm, (2) nieuwzględnienie, że 3 cm = 0,03 m, (3) mylenie "maksymalnej głębokości" z minimalną, (4) wybieranie wartości projektowej bez zastosowania skrajnej tolerancji.
Korekta jest potrzebna, gdy dno wykopu wychodzi poza tolerancję z dokumentacji/ST. Jeśli jest głębsze niż dopuszczalne minimum (np. poniżej -1,03 m), zwykle wykonuje się wyrównanie/podsypkę. Jeśli jest płytsze niż dopuszczalne maksimum (np. powyżej -0,99 m), wykop trzeba pogłębić.
Najczęściej wykonuje się kontrolę wysokości przez niwelację lub pomiary tachimetrem, odnosząc wynik do reperu/poziomu odniesienia na budowie. Odczytaną rzędną dna porównuje się z rzędną projektową i tolerancją z ST, aby potwierdzić zgodność przed dalszymi robotami.
Niesymetryczne tolerancje wynikają z praktyki wykonawczej i ryzyk jakościowych. Zbyt płytki wykop może utrudniać uzyskanie wymaganej głębokości posadowienia, a zbyt głęboki zwiększa zużycie materiału i może wymagać wyrównania. Specyfikacja dopuszcza określony zakres odchyłek.
Ćwicz odczyt danych z dokumentacji (rzędne, tolerancje), przeliczanie cm na m oraz działania na liczbach ujemnych. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe: "maksymalna", "minimalna", "odchyłka dodatnia/ujemna". Pomaga też rozpisanie dwóch skrajnych przypadków: najpłycej i najgłębiej.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Maksymalna dopuszczalna głębokość to najniższa (najbardziej ujemna) rzędna dna wykopu."

Źródła:

  • Wyciąg ze specyfikacji technicznej ST-01 dla robót ziemnych (materiał z ilustracji w zadaniu): zapis o rzędnej posadowienia -1,0 m oraz tolerancji od +1 cm do -3 cm

Materiały:

  • Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót (STWiOR) dla robót ziemnych – przykładowe zapisy tolerancji
  • Materiały dydaktyczne z geodezyjnej obsługi budowy: rzędne, niwelacja, kontrola wysokości
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z robót ziemnych i fundamentowych (interpretacja dokumentacji, tolerancje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego