Aby ustalić kwotę do wypłaty z umowy zlecenia, trzeba odróżnić pozycje, które faktycznie pomniejszają przelew dla zleceniobiorcy, od pozycji, które są elementem kalkulacji podatku.
W rachunku podano m.in.: brutto 4 000,00 zł, ubezpieczenia społeczne pracownika 0,00 zł, KUP 20% = 800,00 zł, składkę zdrowotną 9% = 360,00 zł, podstawę opodatkowania 3 200,00 zł oraz zaliczkę na podatek 12% = 384,00 zł.
1) Składki społeczne
Warunek z treści ("zatrudniony na pełen etat w innym przedsiębiorstwie") oznacza zbieg tytułów ubezpieczeń – w tym zadaniu przyjęto, że z umowy zlecenia nie nalicza się składek społecznych, więc potrącenie wynosi 0,00 zł.
2) Składka zdrowotna
Składka zdrowotna jest realnym potrąceniem z wynagrodzenia. Liczymy ją od brutto: 9% × 4 000,00 zł = 360,00 zł.
3) Podatek (zaliczka PIT) i rola KUP
Koszty uzyskania przychodu 20% (800,00 zł) nie są potrąceniem. One obniżają podstawę opodatkowania, czyli kwotę, od której liczony jest podatek. Z rachunku wynika podstawa: 4 000,00 − 800,00 = 3 200,00 zł. Zaliczka na podatek: 12% × 3 200,00 zł = 384,00 zł. To jest druga realna kwota odejmowana od brutto przy wypłacie.
4) Kwota do wypłaty
Do wypłaty = brutto − składki społeczne − zdrowotna − zaliczka PIT = 4 000,00 − 0,00 − 360,00 − 384,00 = 3 256,00 zł.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
Kwota "2 456,00 zł" odpowiada mechanizmowi błędu: ktoś odejmuje KUP (800 zł) tak, jakby było potrąceniem z wypłaty, co sztucznie zaniża netto. Kwoty "2 816,00 zł" i "3 640,00 zł" wynikają z pominięcia jednego z realnych potrąceń albo błędnego ich policzenia (np. nieuwzględnienie podatku lub zdrowotnej).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w rachunku widzisz KUP, traktuj je jako etap obliczenia podatku. Do wypłaty odejmujesz wyłącznie faktyczne potrącenia (składki, zdrowotną, zaliczkę PIT), zgodnie z warunkami zbiegu tytułów.