KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 18.
Na podstawie rachunku do umowy zlecenia nr 6/2023, ustal kwotę, którą należy wypłacić zleceniobiorcy zatrudnionemu na pełen etat w innym przedsiębiorstwie.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną 'Fragment rachunku do umowy zlecenia nr 6/2023'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota do wypłaty to brutto pomniejszone o realne potrącenia: składkę zdrowotną i zaliczkę PIT. Przy zbiegu tytułów (etat w innej firmie) składki społeczne z umowy zlecenia wynoszą 0 zł. KUP 20% (800 zł) służą tylko do obliczenia podatku i nie są odejmowane od wypłaty: 4000 − 360 − 384 = 3256 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby ustalić kwotę do wypłaty z umowy zlecenia, trzeba odróżnić pozycje, które faktycznie pomniejszają przelew dla zleceniobiorcy, od pozycji, które są elementem kalkulacji podatku.

W rachunku podano m.in.: brutto 4 000,00 zł, ubezpieczenia społeczne pracownika 0,00 zł, KUP 20% = 800,00 zł, składkę zdrowotną 9% = 360,00 zł, podstawę opodatkowania 3 200,00 zł oraz zaliczkę na podatek 12% = 384,00 zł.

1) Składki społeczne
Warunek z treści ("zatrudniony na pełen etat w innym przedsiębiorstwie") oznacza zbieg tytułów ubezpieczeń – w tym zadaniu przyjęto, że z umowy zlecenia nie nalicza się składek społecznych, więc potrącenie wynosi 0,00 zł.

2) Składka zdrowotna
Składka zdrowotna jest realnym potrąceniem z wynagrodzenia. Liczymy ją od brutto: 9% × 4 000,00 zł = 360,00 zł.

3) Podatek (zaliczka PIT) i rola KUP
Koszty uzyskania przychodu 20% (800,00 zł) nie są potrąceniem. One obniżają podstawę opodatkowania, czyli kwotę, od której liczony jest podatek. Z rachunku wynika podstawa: 4 000,00 − 800,00 = 3 200,00 zł. Zaliczka na podatek: 12% × 3 200,00 zł = 384,00 zł. To jest druga realna kwota odejmowana od brutto przy wypłacie.

4) Kwota do wypłaty
Do wypłaty = brutto − składki społeczne − zdrowotna − zaliczka PIT = 4 000,00 − 0,00 − 360,00 − 384,00 = 3 256,00 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
Kwota "2 456,00 zł" odpowiada mechanizmowi błędu: ktoś odejmuje KUP (800 zł) tak, jakby było potrąceniem z wypłaty, co sztucznie zaniża netto. Kwoty "2 816,00 zł" i "3 640,00 zł" wynikają z pominięcia jednego z realnych potrąceń albo błędnego ich policzenia (np. nieuwzględnienie podatku lub zdrowotnej).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w rachunku widzisz KUP, traktuj je jako etap obliczenia podatku. Do wypłaty odejmujesz wyłącznie faktyczne potrącenia (składki, zdrowotną, zaliczkę PIT), zgodnie z warunkami zbiegu tytułów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
KUP 20% to ryczałtowe koszty uzyskania przychodu liczone jako 20% przychodu z umowy zlecenia. Nie są potrąceniem z wypłaty – służą do obniżenia podstawy opodatkowania, a więc do zmniejszenia zaliczki na PIT.
KUP to koszt "podatkowy", a nie rzeczywisty wydatek potrącany z wynagrodzenia. W praktyce obniża wyłącznie podstawę opodatkowania, dzięki czemu podatek jest mniejszy. Od brutto do netto odejmuje się tylko realne potrącenia, np. zdrowotną i zaliczkę PIT.
Najpierw ustal, co jest realnym potrąceniem: składki (jeśli występują), składka zdrowotna oraz zaliczka na PIT. Następnie policz: netto = brutto − składki społeczne − zdrowotna − zaliczka PIT. KUP wykorzystujesz tylko do wyliczenia zaliczki na podatek.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych dzieje się tak przy zbiegu tytułów, gdy zleceniobiorca ma jednocześnie pełny etat u innego pracodawcy (z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym). Wtedy z umowy zlecenia nie nalicza się składek społecznych, ale zdrowotna nadal występuje.
Tak, w zadaniach tego typu przyjmuje się, że składka zdrowotna jest obowiązkowa i liczona od kwoty brutto z umowy zlecenia. Dlatego obniża kwotę do wypłaty. Sam fakt posiadania etatu w innym miejscu nie znosi obowiązku zdrowotnej od zlecenia.
W tym schemacie zaliczka wynosi 12% podstawy opodatkowania. Podstawę liczysz jako: brutto − składki społeczne − KUP. Następnie: PIT = 12% × podstawa. To PIT jest potrąceniem z wypłaty; KUP jedynie zmniejsza tę podstawę.
Najważniejsze są: kwota brutto, składki społeczne (jeśli występują), składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek. Pozycje typu KUP i "podstawa opodatkowania" są pomocnicze – potrzebne do podatku, ale nie są same w sobie potrąceniem z wypłaty.
Najczęstszy błąd to traktowanie KUP jak potrącenia i odejmowanie go od wypłaty, co zaniża netto. Drugi błąd to naliczanie składek społecznych mimo zbiegu tytułów. Warto zawsze sprawdzić, które pozycje na rachunku są "kalkulacyjne", a które realnie obniżają przelew.
W zadaniach kadrowo-płacowych "kwota do wypłaty" zwykle oznacza kwotę netto, czyli to, co faktycznie otrzyma zleceniobiorca po potrąceniach. Nie należy jej mylić z podstawą opodatkowania ani z kwotą brutto. Najpewniejsza metoda to policzenie brutto minus realne potrącenia.
Sprawdź, czy od brutto odjęto tylko realne potrącenia (np. zdrowotną i PIT). Jeśli w obliczeniach ktoś "odjął KUP", wynik będzie podejrzanie niski o dokładnie wartość KUP. Dodatkowo porównaj rząd wielkości: przy 4000 brutto potrącenia rzędu kilkuset zł dają netto blisko 3,2–3,3 tys.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kwota do wypłaty to brutto pomniejszone o realne potrącenia: składkę zdrowotną i zaliczkę PIT."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 226
  • Poradnik Przedsiębiorcy – zasady rozliczania umowy zlecenia (KUP pomniejszają podstawę opodatkowania, nie wypłatę): https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do kadr i płac dla technika ekonomisty (działy: umowy cywilnoprawne, PIT, ubezpieczenie zdrowotne)
  • Materiały szkoleniowe ZUS/PIT dotyczące zbiegu tytułów ubezpieczeń i rozliczeń umów zlecenia
  • Artykuły instruktażowe o KUP 20% i zaliczce na PIT przy umowie zlecenia (np. Poradnik Przedsiębiorcy)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego