KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Na podstawie rysunku określ wymiary strony wraz ze spadami.
Ilustracja przedstawia zrzut ekranu z programu Adobe InDesign, który jest używany do projektowania dokumentów graficznych i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiary strony "wraz ze spadami" oznaczają format brutto, czyli rozmiar obejmujący obszar docelowego przycięcia oraz dodatkowy zapas na docięcie.
Aby wskazać poprawną odpowiedź, należy odczytać na rysunku wymiar całkowity (brutto), a nie sam format po przycięciu.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii i DTP rozróżnia się co najmniej dwa kluczowe wymiary: format netto (po przycięciu) oraz format brutto (z dodanymi spadami). Spad to dodatkowy pas grafiki poza linią cięcia, który kompensuje niedokładności pasowania i docinania w produkcji.

Polecenie "określ wymiary strony wraz ze spadami" oznacza, że należy podać format brutto. W praktyce ustala się go przez odczyt z rysunku (jeśli rysunek podaje wymiar całkowity) albo przez wyliczenie: format brutto = format netto + spad z lewej i prawej strony (dla szerokości) oraz + spad z góry i dołu (dla wysokości), czyli zazwyczaj +2×spad na każdy wymiar.

Odpowiedź "300 x 426 mm" jest zgodna z wymaganiem podania wymiaru całkowitego z uwzględnieniem spadów (format brutto wskazany na rysunku). Pozostałe propozycje są typowymi pomyłkami:

  • "300 x 423 mm" sugeruje pominięcie spadu w jednym kierunku albo błędny odczyt wysokości.
  • "303 x 423 mm" wskazuje na niespójne uwzględnienie spadów: dodanie wartości tylko w szerokości, a pominięcie w wysokości (lub odwrotnie).
  • "297 x 426 mm" przypomina mechaniczne dopasowanie do popularnego rozmiaru lub odczyt formatu netto w jednym wymiarze i brutto w drugim.

Na egzaminie warto najpierw znaleźć na rysunku linię cięcia i obszar spadu, a dopiero potem zdecydować, czy pytanie wymaga wymiaru po cięciu, czy wymiaru z zapasem. Dodatkowo zawsze sprawdzaj, czy zapis jest w kolejności szerokość × wysokość i w jednostkach milimetrowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spady to dodatkowy obszar grafiki poza linią cięcia, zwykle kilka milimetrów z każdej strony. Dodaje się je, aby po docięciu nie powstały białe krawędzie wynikające z minimalnych przesunięć papieru i tolerancji cięcia w drukarni.
Format netto to wymiar po przycięciu (linia cięcia), a format brutto obejmuje netto + spady. Na rysunkach często są zaznaczone różne ramki: jedna dla cięcia, druga dla spadu. Zawsze odczytuj, do której ramki odnosi się podany wymiar.
Najczęściej liczy się: szerokość brutto = szerokość netto + 2×spad, a wysokość brutto = wysokość netto + 2×spad. Trzeba upewnić się, że spad jest taki sam z każdej strony; jeśli nie, dodaje się osobno wartości dla lewej/prawej oraz góry/dołu.
Najczęstszy mechanizm błędu to automatyzm: wiele osób z przyzwyczajenia podaje format po przycięciu. Dodatkowo rysunki mają kilka ramek (cięcie, spad, marginesy bezpieczeństwa), więc łatwo odczytać liczbę z niewłaściwej linii odniesienia.
Typowe problemy to brak spadu w eksporcie PDF, zbyt mały spad, elementy tła nie "wychodzące" poza linię cięcia oraz ważne teksty zbyt blisko cięcia (brak marginesu bezpieczeństwa). Preflight wykrywa to, bo format brutto nie spełnia wymagań.
W większości zadań tak, bo spad dodaje się z obu stron danego wymiaru. Wyjątkiem są sytuacje specjalne, np. nierówne spady lub elementy przeznaczone do klejenia/oprawy z inną tolerancją. Wtedy trzeba dodać spady osobno dla każdej krawędzi.
Format netto (po cięciu) opisuje docelowy rozmiar produktu. Format brutto (ze spadami) jest kluczowy dla plików produkcyjnych, bo informuje, jaki obszar grafiki ma być dostarczony do bezpiecznego docięcia. Drukarnie zwykle wymagają obu informacji.
W ustawieniach dokumentu wybiera się wartości spadu dla góry, dołu, lewej i prawej strony. Następnie podczas eksportu do PDF trzeba zaznaczyć opcję uwzględniania spadów. Na końcu warto porównać podgląd PDF i wymiary strony z wartościami z rysunku.
To sygnał, że nie chodzi o rozmiar po docięciu, tylko o pełny rozmiar pliku produkcyjnego. Należy wskazać wymiar obejmujący obszar, który zostanie odcięty (spad). Wybór odpowiedzi powinien odpowiadać wymiarowi całkowitemu z rysunku.
Można użyć właściwości dokumentu (rozmiar strony) oraz podglądu pól cięcia/spadów w programie do PDF. Jeśli rozmiar strony odpowiada formatowi brutto, a znaczniki cięcia i obszar spadu są widoczne oraz tło wychodzi poza cięcie, plik jest zwykle poprawny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • ISO 216:2007, Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, ISO
  • ISO 15930 (seria PDF/X), Graphic technology — Prepress digital data exchange — Use of PDF, ISO

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z DTP/prepress (rozdziały o spadach, marginesach i formatach)
  • Dokumentacja programu DTP używanego na zajęciach (ustawienia dokumentu: spad, marginesy, format)
  • Materiały drukarni dotyczące przygotowania plików (wymagania na spady i format brutto)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego