KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Na podstawie schematu smarowania kosiarki rotacyjnej określ, jakim smarem i z jaką częstotliwością należy smarować krzyżaki wału przegubowo-teleskopowego.
Ilustracja przedstawia schemat smarowania kosiarki rotacyjnej, używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyżaki wału przegubowo-teleskopowego są zwykle smarowane smarem stałym przez kalamitki.
W tym zadaniu właściwy rodzaj środka i interwał należy odczytać bezpośrednio ze schematu smarowania kosiarki. Zgodnie z oznaczeniem dla krzyżaków: stosuje się smar stały i wykonuje smarowanie co 40 godzin pracy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach eksploatacyjnych dotyczących maszyn rolniczych kluczowa jest umiejętność korzystania z dokumentacji obsługowej (schematu lub tabeli smarowania). Taki schemat przypisuje konkretnemu punktowi smarowania (tu: krzyżaki wału przegubowo-teleskopowego) dwa parametry: rodzaj środka smarnego oraz częstotliwość (najczęściej w godzinach pracy).

Odpowiedź "Smarem stałym, po 40 godzinach pracy" jest właściwa, bo dla krzyżaków wału przegubowo-teleskopowego schemat wskazuje smar plastyczny (smar stały) oraz interwał 40 h. Krzyżaki pracują w warunkach obciążeń udarowych i zmiennych kątów załamania, dlatego w praktyce smarowanie odbywa się przez kalamitki i wymaga użycia smaru, a nie oleju.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Smarem stałym, po 8 godzinach pracy" – to typowy interwał kojarzony z obsługą codzienną, ale nie wynika z właściwego oznaczenia dla krzyżaków w tym schemacie. W egzaminie liczy się odczyt z dokumentacji, nie nawyk.
  • "Olejem maszynowym 6, po 40 godzinach pracy" – mimo zgodnej liczby godzin, błędny jest rodzaj środka. Olej maszynowy stosuje się do innych węzłów (np. elementów wymagających kąpieli olejowej), a krzyżaki przewidziane są do smaru plastycznego.
  • "Olejem maszynowym 6, po 200 godzinach pracy" – błędne są oba elementy: zarówno rodzaj środka, jak i interwał, co wskazuje na pomylenie punktu obsługi (np. z przekładnią lub innym węzłem smarowanym rzadziej).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj na schemacie dokładnie ten element (krzyżaki), dopiero potem odczytaj symbol środka smarnego i liczbę godzin. Nie przenoś automatycznie interwałów z innych maszyn lub innych punktów smarowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzyżaki to elementy przegubów wału WOM, które przenoszą moment obrotowy między ciągnikiem a maszyną przy zmiennym kącie pracy. Zawierają łożyskowane czopy i wymagają regularnego smarowania przez kalamitki, aby ograniczyć tarcie i zużycie.
Najpierw na schemacie znajdź punkt odpowiadający krzyżakom wału. Następnie odczytaj symbol środka smarnego (np. smar stały/smar plastyczny albo olej) oraz opis interwału w godzinach pracy. Odpowiedź ma dokładnie powtórzyć te dwa parametry.
Smar stały (plastyczny) lepiej utrzymuje się w łożyskach igiełkowych krzyżaka i w miejscach narażonych na wypłukiwanie oraz udary. Olej jest zbyt rzadki do takiego węzła i łatwiej wypływa, przez co nie zapewnia trwałego filmu smarnego w przegubie.
Najczęściej oznacza to smarowanie okresowe, np. co kilka dni intensywnej pracy (zależnie od dziennej liczby godzin). W praktyce warto prowadzić notatki godzin pracy lub korzystać z licznika motogodzin, aby nie przekroczyć interwału zalecanego w dokumentacji.
Typowe objawy to wzrost temperatury przegubu, piski lub stuki, wyczuwalny luz na przegubie, drgania podczas pracy oraz nierówna praca napędu. Długotrwała praca bez smaru może prowadzić do zatarcia łożysk krzyżaka i uszkodzenia wału.
Tak, w wielu maszynach rolniczych część punktów obsługi codziennej ma interwał 8–10 godzin (np. niektóre łożyska lub przeguby). W tym typie zadania nie wolno jednak przenosić nawyku "co dzień", tylko trzeba odczytać właściwy interwał dla konkretnego elementu.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt danych z niewłaściwego punktu (np. z przekładni zamiast krzyżaka), skupienie się tylko na liczbie godzin i pominięcie rodzaju smaru, oraz zgadywanie na podstawie doświadczenia bez sprawdzenia symboli na schemacie.
Na egzaminie decydują zalecenia z dokumentacji (schematu smarowania). W praktyce dobiera się smar o parametrach zgodnych z DTR wału/maszyny, uwzględniając obciążenia, temperaturę i wilgoć. Najważniejsze jest stosowanie smaru przewidzianego przez producenta.
Kalamitki są zwykle umieszczone na krzyżaku (w okolicy czopów) lub na obejmie łożyska, tak aby można było podać smar smarownicą. Dokładne położenie zależy od konstrukcji wału, dlatego identyfikuje się je wzrokowo i potwierdza w instrukcji obsługi.
Tak. Niesmarowany przegub szybciej się zużywa, może się zablokować lub ulec awarii podczas pracy, co zwiększa ryzyko uszkodzeń i niebezpiecznych zdarzeń. Regularna obsługa zgodna z dokumentacją ogranicza drgania i poprawia niezawodność napędu WOM.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Krzyżaki wału przegubowo-teleskopowego są zwykle smarowane smarem stałym przez kalamitki.W tym zadaniu właściwy rodzaj środka i interwał należy odczytać bezpośrednio ze schematu smarowania kosiarki."

Źródła:

  • Instrukcja obsługi (DTR) kosiarki rotacyjnej – schemat/tabela smarowania (sekcja: obsługa techniczna; pozycja: krzyżaki wału przegubowo-teleskopowego) – źródło wymagane do jednoznacznego odczytu interwału
  • Instrukcja obsługi wału przegubowo-teleskopowego (WOM) – rozdział: smarowanie krzyżaków i złącz teleskopowych (zalecenia producenta wału)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn rolniczych – rozdziały: obsługa techniczna i smarowanie
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn rolniczych (temat: środki smarne i punkty smarowania)
  • Karty obsługowe/konserwacyjne dla wałów przegubowo-teleskopowych (WOM)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego