KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 38.
Na podstawie struktury dochodów w gminie A w latach 2019-2020, można stwierdzić, że
Ilustracja przedstawia dwa wykresy kołowe porównujące strukturę dochodów gminy A w latach 2019 i 2020.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Subwencja ogólna w części oświatowej ma w 2020 r. większy udział (27,91%) niż w 2019 r. (24,82%), więc można stwierdzić jej wzrost. Pozostałe dochody własne i dotacje celowe mają niższe udziały w 2020 niż w 2019, a udział PIT w 2020 (10,72%) nie jest największym składnikiem.

Pełne wyjaśnienie:

"Struktura dochodów" oznacza, jaki procent całości stanowi każda kategoria dochodów w danym roku. Aby poprawnie odpowiedzieć, trzeba porównać tę samą kategorię między rokiem 2019 i 2020, odczytując wartości z wykresów.

Stwierdzenie "gmina otrzymała subwencję ogólną w części oświatowej w roku 2020 wyższą od subwencji ogólnej w części oświatowej w roku 2019" jest poprawne, bo udział tej subwencji wynosi 27,91% w 2020 r. oraz 24,82% w 2019 r. To oznacza wzrost o 3,09 punktu procentowego.

Pozostałe odpowiedzi są niezgodne z odczytem danych:

  • "pozostałe dochody własne … w 2020 były wyższe niż w 2019" – w rzeczywistości spadły z 26,66% (2019) do 22,49% (2020).
  • "dochód z dotacji celowej w 2019 był mniejszy od pozostałych dochodów własnych w 2019" – w 2019 dotacje celowe to 27,41%, a pozostałe dochody własne 26,66%, więc dotacje są większe, nie mniejsze.
  • "udział PIT w 2020 stanowił największy składnik" – udział PIT w 2020 to 10,72%, czyli najmniejszy składnik, a największa jest subwencja oświatowa (27,91%).

Wskazówka egzaminacyjna: przy wykresach kołowych zawsze sprawdzaj (1) legendę, (2) rok, którego dotyczy wykres, (3) czy pytanie dotyczy zmiany między latami, czy największego udziału w jednym roku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To procentowy podział całych dochodów gminy na kategorie (np. subwencja, dotacje, dochody własne). Każdy wycinek pokazuje udział danej kategorii w całości w danym roku, a suma udziałów na wykresie wynosi 100%.
Porównuj zawsze tę samą kategorię między latami (np. subwencja oświatowa 2019 vs 2020). Jeśli procent w 2020 jest większy niż w 2019, udział tej kategorii wzrósł; jeśli mniejszy, spadł.
Najczęściej wyróżnia się dochody własne (w tym udziały w podatkach PIT/CIT i inne wpływy), subwencję ogólną (m.in. część oświatową) oraz dotacje celowe. Te kategorie są typowe w analizach budżetowych JST.
Subwencja ogólna składa się z części, z których jedna jest związana z finansowaniem zadań oświatowych. W analizie struktury dochodów rozdzielenie "części oświatowej" pomaga ocenić, jak duży udział w dochodach stanowią środki na edukację.
Dotacje celowe to środki przekazywane na konkretne zadania i z określonym przeznaczeniem. W strukturze dochodów pokazują, jak duża część budżetu pochodzi z transferów, które trzeba wydać zgodnie z celem wskazanym przez dysponenta.
Nie. "Największy składnik" dotyczy jednego roku, a "wzrost" wymaga porównania dwóch lat. Kategoria może być największa w 2019, a mimo to w 2020 spaść, jeśli jej udział procentowy się zmniejszy.
Typowe błędy to pomylenie kolorów z legendy, odczyt wartości z niewłaściwego roku oraz wybór odpowiedzi na podstawie skojarzeń (np. "PIT musi być największy"), zamiast sprawdzenia konkretnych procentów na wykresie.
To część wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych, która zasila budżet gminy jako dochód własny. W strukturze dochodów pokazuje, jaki procent całości dochodów stanowią te wpływy w danym roku.
Wybierz największą wartość procentową na wykresie dla tego roku. Najlepiej porównać wszystkie liczby z legendy/wartości na wycinkach i wskazać kategorię z najwyższym procentem, a nie kierować się wielkością "na oko".
Ćwicz odczyt danych z wykresów i tabel: porównania rok do roku, wskazywanie największej/najmniejszej kategorii oraz interpretację pojęć: dochody własne, subwencja ogólna, dotacje celowe. Zawsze sprawdzaj rok i legendę przed wyborem odpowiedzi.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że subwencja ogólna w części oświatowej ma w 2020 r. większy udział (27,91%) niż w 2019 r. (24,82%), więc można stwierdzić jej wzrost.

Źródła:

  • Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 2749 (ISAP Sejm) – definicje kategorii dochodów JST

Materiały:

  • Teksty jednolite aktów prawnych dotyczących dochodów JST (czytanie definicji kategorii dochodów)
  • Materiały dydaktyczne o budżecie gminy: dochody własne, subwencje, dotacje
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów kołowych i tabel procentowych (porównania r/r)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego