KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 30.
Na podstawie tabeli oblicz czas wykonania robót tokarskich dla zawiasowej kokili wspornika o wymiarach gabarytowych L×B×H równych 400×340×390 mm.
Ilustracja przedstawia schemat techniczny oraz tabelę związaną z obliczaniem czasu wykonania robót tokarskich dla zawiasowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli dla wymiarów 400×340×390 mm odczytuje się "czas wykonania" równy 300 h. Z podziału czasu wynika, że roboty tokarskie stanowią 25% czasu wykonania kokili. Dlatego czas robót tokarskich oblicza się jako 300 h × 0,25 = 75 h.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać dwa kroki: odczyt z tabeli oraz przeliczenie procentowe.

1) Odczyt normy czasu z tabeli
Najpierw wybiera się wiersz odpowiadający wymiarom gabarytowym L×B×H = 400×340×390 mm. Następnie należy zwrócić uwagę, że pytanie dotyczy czasu wykonania robót tokarskich, czyli części etapu "wykonanie kokili". Z tabeli dla tych wymiarów odczytuje się wartość w kolumnie "czas wykonania": 300 h.

2) Zastosowanie podziału czasu
Pod tabelą podany jest procentowy podział czasu w ramach wykonania kokili. Udział "robót tokarskich" wynosi 25%. Oznacza to, że czas tokarski jest ćwiartką czasu wykonania (25% = 0,25).

3) Obliczenie
czas tokarski = 300 h × 0,25 = 75 h.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "20 h" to wartość typowa dla innej kategorii czasu (np. opracowania) i nie wynika z 25% z 300 h; często jest skutkiem odczytu z niewłaściwej kolumny.
  • "150 h" odpowiadałoby 50% z 300 h, czyli błędnemu przyjęciu udziału tokarki lub pomyleniu 25% z 1/2.
  • "300 h" to pełny czas wykonania kokili, a nie jego część; wybór tej wartości oznacza pominięcie wymaganego podziału procentowego.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (a) czy wybrano właściwą kolumnę w tabeli oraz (b) czy procent zamieniono na ułamek dziesiętny przed mnożeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj kolejno L, B i H z wartościami w tabeli i wybierz wiersz, w którym wszystkie trzy wymiary są identyczne. Dopiero z tego wiersza odczytuj czasy. Najczęstszy błąd to wzięcie wiersza z podobnym L, ale innym B lub H.
"Czas wykonania" to łączny czas prac warsztatowych potrzebnych do fizycznego wykonania kokili (operacje obróbcze i prace pomocnicze), bez czasów opracowania konstrukcyjnego i technologicznego. To właśnie od tej wartości liczy się udziały procentowe robót (np. tokarskich).
W zadaniu przyjęto standardowy podział czasu prac przy wykonaniu kokili, gdzie roboty tokarskie stanowią 25% etapu wykonania. Taki podział odzwierciedla typowy udział toczenia w całej obróbce kokili i pozwala szybko oszacować obciążenie tokarek.
25% to jedna czwarta całości. Wystarczy więc podzielić 300 przez 4: 300/2 = 150, a 150/2 = 75. Alternatywnie można policzyć 300 × 0,25. Obie metody dają ten sam wynik i są bezpieczne na egzaminie.
Najczęściej myli się kolumny (np. bierze "czas opracowania technologicznego" zamiast "czas wykonania"), wybiera zły wiersz dla wymiarów lub źle przelicza procent (25% jako 25 albo 0,25%). Pomaga zapis: 25% = 0,25 = 1/4.
Nie, jeśli pytanie dotyczy robót tokarskich przy wykonaniu kokili. Udziały procentowe odnoszą się do etapu "wykonanie kokili", czyli do wartości "czas wykonania". Czasy opracowania dotyczą przygotowania dokumentacji i procesu, a nie robót tokarskich.
To operacje realizowane na tokarkach, np. toczenie powierzchni obrotowych, wykonywanie gwintów i obróbka elementów o kształcie walcowym/stożkowym. W kalkulacji norm czasu są one wydzielone jako jedna z głównych grup prac obróbkowych.
Tabele norm czasu stosuje się przy planowaniu produkcji (terminy, obciążenie maszyn), wycenie zleceń i harmonogramowaniu prac narzędziowni. Ułatwiają szybkie oszacowanie, ile godzin zajmie wykonanie kokili i poszczególnych rodzajów robót.
Można wykonać kontrolę szacunkową: 25% to około 1/4, więc wynik powinien być około 300/4. Ponieważ 300/4 to 75, wynik jest logicznie spójny. Jeśli wyszło więcej niż 300 lub bardzo mało (np. 20), to sygnał błędu.
Krok 1: odczytaj z tabeli właściwy wiersz i kolumnę (co jest podstawą obliczeń).
Krok 2: znajdź właściwy procent w podziale czasu.
Krok 3: przelicz procent na ułamek i pomnóż.
Krok 4: zrób szybkie sprawdzenie sensowności wyniku.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z tabeli dla wymiarów 400×340×390 mm odczytuje się "czas wykonania" równy 300 h.

Źródła:

  • Opis ilustracji (zweryfikowany): tabela norm czasu dla L=400, B=340, H=390: "czas wykonania" = 300 h oraz "Podział czasu: roboty tokarskie 25%" (materiał egzaminacyjny z załączoną ilustracją).

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii odlewnictwa dotyczące kokil i form metalowych
  • Materiały dydaktyczne z normowania czasu pracy w produkcji (tabele norm, przykłady kalkulacji)
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń procentowych w kontekście planowania produkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego