KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 21.
Na podstawie tabeli oceń, w których punktach pomiarowych został przekroczony dopuszczalny poziom tlenków azotu w powietrzu.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi pomiarów substancji w powietrzu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekroczenie oznacza sytuację, gdy wynik w danym punkcie pomiarowym jest większy od wartości dopuszczalnej podanej w tabeli. Aby wskazać właściwe punkty, należy porównać wartości tlenków azotu dla każdego punktu z limitem i wybrać te, w których wynik jest powyżej progu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z oceny jakości powietrza kluczowe jest poprawne rozpoznanie, co jest kryterium oceny. Tutaj kryterium stanowi dopuszczalny poziom tlenków azotu podany w tabeli. "Przekroczenie" występuje wyłącznie wtedy, gdy wartość zmierzona w punkcie pomiarowym jest większa od poziomu dopuszczalnego (nie wystarczy, że jest "wysoka" w porównaniu do innych punktów).

Poprawna metoda rozwiązania jest zawsze taka sama:

  • Odczytaj z tabeli wartość dopuszczalną (limit) dla tlenków azotu.
  • Odczytaj wartości zmierzone w każdym punkcie pomiarowym.
  • Dla każdego punktu wykonaj porównanie: wynik > limit (wtedy jest przekroczenie) albo wynik ≤ limit (wtedy nie ma przekroczenia).
  • Zaznacz tylko te punkty, które spełniają warunek przekroczenia.

Odpowiedź "W punkcie 1 i 2." jest poprawna, ponieważ zgodnie z danymi z tabeli właśnie w tych punktach wartości tlenków azotu znajdują się powyżej dopuszczalnego poziomu.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo wskazują pary obejmujące punkt/punkty, w których poziom nie przekracza limitu. Typowy błąd polega na wybieraniu punktów o najwyższych wartościach bez sprawdzenia, czy rzeczywiście przekraczają próg, albo na omyłkowym odczycie danych (np. z niewłaściwej kolumny/jednostki). W praktyce zawodowej technika ochrony środowiska taka weryfikacja jest podstawą do dalszych działań: interpretacji monitoringu, planowania kontroli i formułowania wniosków z pomiarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie oznacza, że zmierzona wartość tlenków azotu w danym punkcie jest większa od wartości dopuszczalnej (limitu) podanej w tabeli lub metodyce. Sama "wysoka" wartość nie wystarcza — musi być powyżej progu odniesienia.
Najpierw znajdź w tabeli wartość dopuszczalną (limit) dla tlenków azotu. Następnie odczytaj wynik dla każdego punktu pomiarowego i sprawdź warunek: wynik > limit. Zaznacz tylko te punkty, dla których warunek jest spełniony.
Bo zadanie dotyczy przekroczenia limitu, a nie "najwyższych wyników". Może się zdarzyć, że najwyższe wartości nadal mieszczą się poniżej progu dopuszczalnego. Poprawna odpowiedź wynika z porównania z limitem, a nie z rankingu punktów.
Najczęstsze są: pomylenie kolumn (np. inny związek niż tlenki azotu), odczyt niewłaściwego wiersza punktu, nieuwzględnienie jednostek lub przyjęcie złego progu odniesienia. Pomaga systematyczne sprawdzanie każdego punktu według tego samego schematu.
Zależy od definicji przyjętej w zadaniu, ale w typowej interpretacji "przekroczenie" oznacza wartość większą od dopuszczalnej. Gdy wynik jest równy limitowi, zwykle traktuje się to jako brak przekroczenia. W tym typie zadań decyduje zapis w tabeli/opisie.
Limit jest zwykle opisany jako "dopuszczalny poziom", "wartość dopuszczalna", "poziom odniesienia" lub podobnie i nie jest przypisany do pojedynczego punktu. Wyniki pomiarów są przypisane do konkretnych punktów (np. Punkt 1, Punkt 2 itd.).
Tlenki azotu to grupa zanieczyszczeń powietrza związana m.in. z procesami spalania (np. transport, energetyka). W monitoringu są wskaźnikiem presji emisyjnej i mogą być używane do identyfikacji obszarów wymagających działań ograniczających emisję.
Taką ocenę wykonuje się po uzyskaniu serii wyników z monitoringu (stacje/pomiary okresowe), przy sporządzaniu raportów środowiskowych, analizach lokalizacji inwestycji lub przy planowaniu działań naprawczych. To podstawowy etap interpretacji danych.
W zależności od sytuacji: zwiększenie częstotliwości pomiarów, analiza źródeł emisji w rejonie, rekomendacje ograniczeń emisyjnych, działania organizacyjne (np. w transporcie) lub przygotowanie materiału do decyzji administracyjnych. Najpierw jednak trzeba potwierdzić wiarygodność danych.
Ćwicz stały schemat: identyfikacja wskaźnika, znalezienie limitu, odczyt wartości w punktach, porównanie i wniosek. Pomaga też trenowanie uważnego czytania nagłówków tabel i jednostek. Warto robić notatki pomocnicze: "P1: tak/nie", "P2: tak/nie".
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Przekroczenie oznacza sytuację, gdy wynik w danym punkcie pomiarowym jest większy od wartości dopuszczalnej podanej w tabeli."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z monitoringu jakości powietrza (interpretacja wyników i wskaźników)
  • Materiały dydaktyczne o tlenkach azotu: źródła emisji, skutki, metody ograniczania
  • Instrukcje/ćwiczenia z analizy danych pomiarowych (tabele, wykresy, progi/limity)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego