KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 12.
Na podstawie tabeli, określ wymagane natężenie przepływu czynnika w dolnym źródle dla pompy ciepła o mocy 7 kW.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika urządzeń i systemów energetyki odnawialnej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagane natężenie przepływu w dolnym źródle odczytuje się bezpośrednio z tabeli doborowej dla danej mocy pompy ciepła. Dla mocy 7 kW tabela wskazuje wartość 0,5 l/s. Pozostałe wartości dotyczą innych mocy lub innych warunków doboru i nie pasują do 7 kW.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących pomp ciepła "dolne źródło" oznacza obieg, z którego urządzenie pobiera energię (np. gruntowy obieg solanki albo woda ze studni). Aby pompa ciepła mogła stabilnie oddać zakładaną moc, producent (lub tabela w materiale egzaminacyjnym) podaje wymagane natężenie przepływu czynnika w tym obiegu.

W tym pytaniu nie wykonuje się obliczeń. Kluczowe kroki to:

  • odnalezienie w tabeli pozycji odpowiadającej mocy 7 kW,
  • odczytanie z właściwej kolumny wartości "wymagane natężenie przepływu w dolnym źródle",
  • sprawdzenie jednostki (tu: l/s), aby nie pomylić jej z l/min lub m³/h.

Dla mocy 7 kW poprawny odczyt wynosi 0,5 l/s. Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ reprezentują większe przepływy, typowe dla urządzeń o większej mocy, innych założeń różnicy temperatur lub innego wariantu układu. W praktyce wybór zbyt dużej wartości "na zapas" nie jest uzasadniony samą intuicją: instalacje dobiera się do danych katalogowych oraz warunków pracy, a nie do odczuć.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaznaczysz odpowiedź, upewnij się, że czytasz dokładnie tę kolumnę, która dotyczy dolnego źródła, i że nie przestawiasz jednostek. Najczęstsze pomyłki wynikają z odczytu z sąsiedniej kolumny lub z przeoczenia jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dolne źródło to środowisko/instalacja, z której pompa ciepła pobiera energię: np. grunt (kolektor poziomy lub sonda), woda gruntowa albo powietrze. W obiegu dolnego źródła krąży czynnik (np. solanka), a jego przepływ musi spełniać wymagania producenta.
Najpierw znajdź wiersz dla mocy urządzenia (np. 7 kW), potem właściwą kolumnę dla "dolnego źródła". Na końcu sprawdź jednostkę (l/s, l/min lub m³/h). Dopiero ta wartość jest wymagana do doboru pompy obiegowej i armatury.
Bo zadanie jest typowym "odczytem z tabeli": producent lub materiał egzaminacyjny podaje wymagany przepływ dla danej mocy i warunków pracy. Twoim zadaniem jest poprawna interpretacja wiersza/kolumny oraz jednostek, a nie liczenie z bilansu cieplnego.
Najczęściej myli się jednostki (l/s z l/min), odczytuje sąsiednią kolumnę (np. dla górnego źródła), albo wybiera wartość dla innej mocy (np. 10 kW zamiast 7 kW). Pomaga zaznaczenie palcem nagłówków tabeli przed odczytem liczby.
Zbyt mały przepływ pogarsza odbiór energii z dolnego źródła, co może powodować spadek mocy, gorszy COP i nieprawidłową pracę układu (np. większe wychłodzenie solanki). W skrajnych przypadkach mogą pojawiać się alarmy przepływu i niestabilna praca sprężarki.
Może być, bo wymaga większej mocy pompy obiegowej, zwiększa zużycie energii elektrycznej i szumy hydrauliczne. Nie zawsze poprawia efektywność pompy ciepła. Dlatego przepływ dobiera się zgodnie z tabelą/danymi producenta oraz oporami instalacji, a nie "na zapas".
Aby przeliczyć l/s na m³/h, użyj zależności: 1 l/s = 3,6 m³/h. Najpierw upewnij się, że tabela na pewno podaje l/s, a nie l/min. Na egzaminie to przeliczenie bywa potrzebne, gdy dobierasz pompę obiegową z katalogu podającego m³/h.
Wpływają m.in. średnice i długości rur, opory kolektora/sondy, filtr, wymiennik, zawory (zwłaszcza równoważące), oraz charakterystyka pompy obiegowej. Nawet przy poprawnym doborze z tabeli, niewłaściwa regulacja armatury może zaniżyć przepływ.
Jeśli w treści jest wskazanie "na podstawie tabeli" i tabela zawiera wprost szukany parametr, to zwykle nie liczy się niczego – tylko odczytuje. Obliczenia mają sens, gdy podano wzory/dane (np. ΔT, ciepło właściwe) i nie ma gotowej wartości w tabeli.
Sprawdź nagłówki tabeli: dolne źródło to obieg po stronie parownika (pozyskiwanie energii), a górne źródło to obieg po stronie skraplacza (oddawanie do instalacji). Jeżeli tabela ma dwie kolumny przepływu, upewnij się, że wybierasz tę opisaną jako "dolne źródło".
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wymagane natężenie przepływu w dolnym źródle odczytuje się bezpośrednio z tabeli doborowej dla danej mocy pompy ciepła.

Materiały:

  • Instrukcje producentów pomp ciepła (tabele doboru przepływów dla dolnego i górnego źródła)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw chłodnictwa i pomp ciepła (bilans mocy, przepływ, ΔT)
  • Materiały dydaktyczne z instalacji sanitarnych/energetycznych: hydraulika instalacji, dobór pomp obiegowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego