KWALIFIKACJA MTL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 39.
Na podstawie wskazań mikrometru określ wartość pomiaru.
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do dokładnych pomiarów długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik odczytu z mikrometru otrzymuje się przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (część w mm i 0,5 mm) oraz wskazania na bębenku (setne mm). Poprawny zapis powinien uwzględniać jednostkę i dokładność przyrządu, dlatego właściwy odczyt to 47,38 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Mikrometr zewnętrzny służy do pomiaru wymiarów z dokładnością typowo do 0,01 mm. Odczyt wykonuje się, łącząc wskazania dwóch (a czasem trzech) skal:

  • Skala na tulei (skala główna) pokazuje pełne milimetry, a często także połówki milimetra.
  • Skala na bębenku pokazuje część setnych milimetra (0,01 mm) – odczytuje się ją na linii odniesienia na tulei.

Poprawny wynik powstaje więc jako suma: (wartość z tulei) + (wartość z bębenka). W tym zadaniu poprawny odczyt to 47,38 mm, co oznacza 47 mm z części głównej i 0,38 mm z bębenka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 52,38 mm – wskazuje na pomyłkę w odczycie części milimetrowej ze skali na tulei (przestawienie o kilka mm), mimo prawidłowych setnych.
  • 52,92 mm – sugeruje jednoczesny błąd w milimetrach oraz w setnych (zły odczyt bębenka lub odczyt z niewłaściwej kreski).
  • 47,42 mm – to typowy błąd "o kilka działek" na bębenku, wynikający z nieuwzględnienia dokładnego położenia wskazania względem linii odniesienia.

W praktyce, aby ograniczyć pomyłki, warto:

  • najpierw odczytać mm i 0,5 mm z tulei,
  • potem dopisać setne mm z bębenka,
  • na końcu sprawdzić, czy zapis jest spójny (mm) i zgodny z rozdzielczością przyrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt wykonuje się przez zsumowanie wskazania skali na tulei (mm i czasem 0,5 mm) oraz wskazania skali na bębenku (zwykle setne mm). Najpierw czytasz pełne mm, potem dopisujesz część dziesiętną z bębenka.
Skala na tulei (skala główna) pokazuje przede wszystkim pełne milimetry, a w wielu mikrometrach także połówki milimetra. To "część całkowita" wyniku, do której dopiero dodaje się odczyt z bębenka.
Bębenek pokazuje części ułamkowe milimetra. W typowym mikrometrze jedna działka bębenka odpowiada 0,01 mm. Odczytu dokonuje się na linii odniesienia na tulei, wybierając działkę pokrywającą się z tą linią.
Bo mikrometr ma rozdzielone skale: tuleja daje informację o mm (i czasem 0,5 mm), a bębenek doprecyzowuje wynik o setne mm. Dopiero suma tych wskazań tworzy pełny wynik pomiaru zapisany w milimetrach.
Najczęstsze błędy to: pomylenie działek bębenka (przesunięcie o kilka setnych), nieuwzględnienie 0,5 mm na tulei, odczyt z niewłaściwej kreski odniesienia oraz automatyczne "zgadywanie" wyniku na podstawie podobieństwa do odpowiedzi w teście.
Nie. Suwmiarka często wymaga interpretacji noniusza, a mikrometr opiera się na sumie odczytów z tulei i bębenka. Mechanizm pomiaru i sposób prezentacji wyniku są inne, więc przenoszenie nawyków z suwmiarki na mikrometr bywa przyczyną błędów.
Mikrometr wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność, np. przy kontroli średnic wałków, grubości elementów lub wymiarów krytycznych pod pasowania. Suwmiarka jest szybsza, ale zwykle mniej dokładna.
Porównaj część całkowitą (mm) ze skali tulei z tym, co wpisujesz w odpowiedź, a potem sprawdź, czy część setnych z bębenka pasuje do położenia kreski odniesienia. Jeśli "mm" się nie zgadzają, sama zgodność setnych nie ratuje wyniku.
Taki zapis oznacza wartość w jednostce mm, gdzie część po przecinku to ułamki milimetra. W mikrometrze najczęściej są to setne mm, więc zapis 47,38 mm można rozumieć jako 47 mm + 0,38 mm odczytane z bębenka.
Ćwicz systematycznie na rysunkach i realnym przyrządzie: najpierw odczytuj mm z tulei, potem setne z bębenka, a na końcu zapisuj wynik z jednostką. Dobrą metodą jest też kontrola krzyżowa: sprawdź, czy 4 odpowiedzi różnią się mm czy setnymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik odczytu z mikrometru otrzymuje się przez zsumowanie wartości ze skali na tulei (część w mm i 0,5 mm) oraz wskazania na bębenku (setne mm)."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe zakładu dotyczące metrologii warsztatowej i kontroli jakości
  • Materiały dydaktyczne z metrologii: mikrometr, suwmiarka, czujnik zegarowy (z ćwiczeniami odczytu)
  • Karty katalogowe/ instrukcje producentów mikrometrów (opis skali, grzechotki, zerowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego