KWALIFIKACJA TLO3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 4.
Na podstawie wskazań mikrometru określ wartość pomiaru.
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnych pomiarów długości, w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik odczytu z mikrometru otrzymuje się przez zsumowanie wskazania na tulei (mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm). Prawidłowe złożenie tych dwóch odczytów dla pokazanej pozycji daje 2,32 mm, a pozostałe propozycje wynikają z typowych pomyłek w części dziesiętnej.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt mikrometru metrycznego polega na poprawnym złożeniu dwóch (czasem trzech) informacji ze skali:

  • tuleja (skala główna) – pokazuje pełne milimetry oraz często dodatkową kreskę 0,5 mm,
  • bęben (skala obrotowa) – pokazuje część setną milimetra (najczęściej działka 0,01 mm), odczytywaną na linii odniesienia na tulei,
  • noniusz (jeśli występuje) – pozwala na jeszcze dokładniejszy odczyt, ale w wielu zadaniach egzaminacyjnych nie jest używany.

Poprawny wynik 2,32 mm oznacza, że na tulei widoczna jest część całkowita (2 mm, ewentualnie bez dodatkowego 0,5 mm), a na bębnie linia odniesienia wskazuje 0,32 mm. Po zsumowaniu otrzymuje się 2,32 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 2,82 mm – taki wynik często pojawia się, gdy ktoś błędnie odczyta na bębnie 82 zamiast 32 (pomylenie kreski na skali obrotowej) albo przesunie uwagę na niewłaściwą linię odniesienia.
  • 2,38 mm – typowa pomyłka "o kilka setnych", wynikająca z niedokładnego wskazania, która kreska bębna pokrywa się z linią odniesienia (błąd percepcyjny przy gęstych podziałkach).
  • 2,88 mm – podobnie jak 2,82 mm, wskazuje na poważniejszy błąd w części setnej (odczyt z innej kreski) lub na mechaniczne "przekręcenie" interpretacji bębna bez weryfikacji z tuleją.

Wskazówka egzaminacyjna: po odczycie zawsze wykonaj szybki test sensowności: część z bębna nie może przekraczać 1,00 mm, a wartość całkowita z tulei powinna być zgodna z tym, ile milimetrów jest faktycznie odsłonięte. Najczęstszy błąd to nieuwzględnienie kreski 0,5 mm (gdy jest widoczna) albo przypisanie jej, gdy w rzeczywistości jest już przykryta przez bęben.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj na tulei pełne milimetry oraz sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm. Potem na bębnie znajdź kreskę pokrywającą się z linią odniesienia i przelicz ją na setne milimetra (zwykle 0,01 mm). Na końcu dodaj wartości z tulei i bębna.
Bo kreska 0,5 mm na tulei bywa częściowo zasłonięta przez bęben i trzeba ocenić, czy jest jeszcze widoczna w całości. Jeśli ktoś automatycznie ją doliczy albo pominie bez sprawdzenia, błąd wyniesie dokładnie 0,5 mm, co mocno zmienia wynik.
Oznacza, że jedna kolejna kreska na bębnie odpowiada zmianie wymiaru o 0,01 mm (jedną setną milimetra). Dzięki temu mikrometr pozwala mierzyć dokładniej niż typowa suwmiarka. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy skala bębna jest setna czy inna.
Zrób kontrolę sensowności: część z bębna powinna być mniejsza niż 1,00 mm, a część z tulei powinna odpowiadać liczbie widocznych milimetrów. Jeśli wynik "skacze" o kilkadziesiąt setnych bez powodu, prawdopodobnie odczytano złą kreskę na bębnie.
Noniusz uwzględnia się wtedy, gdy mikrometr jest w niego wyposażony i zadanie wymaga większej rozdzielczości (np. 0,001 mm). W takich przypadkach odczyt składa się z trzech części: tuleja, bęben oraz wskazanie noniusza. Gdy noniusza brak, nie należy "dopisywać" tysięcznych.
Najczęstsze są: pominięcie lub doliczenie 0,5 mm, odczyt z niewłaściwej kreski bębna (przesunięcie o kilka setnych) oraz mylenie mikrometru z suwmiarką. Pomaga nawyk: tuleja najpierw, potem bęben, na końcu szybka kontrola wyniku.
Tak, zbyt duży docisk może minimalnie odkształcić mierzony element lub spowodować "dociągnięcie" śruby, zawyżając lub zaniżając wynik. Dlatego używa się sprzęgiełka/grzechotki (jeśli jest) i zawsze dociąga z powtarzalną siłą, szczególnie przy cienkościennych częściach.
To linia, względem której odczytuje się wartość ze skali bębna. Tylko kreska na bębnie, która dokładnie pokrywa się z linią odniesienia, jest właściwym wskazaniem setnych milimetra. Pomylenie linii lub patrzenie pod kątem często daje błąd o kilka setnych.
Bo typowe pomyłki dotyczą właśnie odczytu bębna: łatwo przesunąć się o kilka kresek, gdy podziałka jest gęsta. Takie różnice (np. 0,06 mm) są "realistyczne" i mają sprawdzić, czy zdający potrafi wskazać dokładnie tę kreskę, która pokrywa się z linią odniesienia.
Ćwicz na wielu zdjęciach/rysunkach mikrometrów: najpierw same pełne mm, potem przypadki z 0,5 mm, a na końcu trudniejsze odczyty z setnymi. W praktyce obsługi technicznej kojarz to z kontrolą średnic i pasowań, bo wtedy łatwiej utrzymać "czucie" poprawnego wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wynik odczytu z mikrometru otrzymuje się przez zsumowanie wskazania na tulei (mm i ewentualnie 0,5 mm) oraz wskazania na bębnie (setne mm)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (odczyt mikrometru metrycznego)
  • Instrukcje stanowiskowe/ćwiczenia laboratoryjne z pomiarów długości i średnic
  • Zadania treningowe z odczytu przyrządów: mikrometr, suwmiarka, czujnik zegarowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego