KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Na podstawie wskazania mikrometru wynik pomiaru wynosi
Ilustracja przedstawia mikrometr, który jest narzędziem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia długości z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik z mikrometru uzyskuje się przez zsumowanie wskazania na tulei (pełne mm oraz ewentualne 0,5 mm) z odczytem z bębenka (setne mm).
Poprawny odczyt daje 21,64 mm; pozostałe wartości wynikają zwykle z pominięcia 0,5 mm albo przesunięcia odczytu bębenka o kilka działek.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt mikrometru polega na złożeniu dwóch wskazań:

  • Tuleja (skala główna): pokazuje pełne milimetry, a często także dodatkową kreskę oznaczającą 0,5 mm.
  • Bębenek (skala obrotowa): pokazuje ułamek milimetra, najczęściej w krokach 0,01 mm (setne milimetra). Odczytu dokonuje się na linii odniesienia.

Poprawny wynik 21,64 mm oznacza, że na tulei widać wartość bazową w okolicy 21 mm (z uwzględnieniem położenia krawędzi bębenka), a bębenek wskazuje dodatkowo 0,64 mm. Taki rezultat jest typowy dla mikrometru o rozdzielczości 0,01 mm, gdzie dwie cyfry po przecinku wynikają bezpośrednio z działek bębenka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 22,14 mm i 22,16 mm sugerują błąd o około 0,5–1 mm: najczęściej wynika on z odczytania kolejnego milimetra na tulei (przesunięcie "na następną kreskę") albo z błędnego zinterpretowania, czy widoczna jest już połówka milimetra.
  • 21,14 mm zwykle wynika z pominięcia części setnych z bębenka (np. odczytania 0,14 zamiast 0,64) lub odczytu z niewłaściwej działki, gdy nie patrzy się dokładnie na linię odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź odczyt w dwóch krokach: (1) zapisz wartość z tulei, (2) dopisz setne z bębenka, a na końcu skontroluj, czy nie pominąłeś kreski 0,5 mm. To minimalizuje typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne mm na tulei (i sprawdź, czy widać kreskę 0,5 mm), a potem odczytaj setne mm z bębenka na linii odniesienia. Na końcu zsumuj oba wskazania i zapisz wynik w mm z dwiema cyframi po przecinku.
W wielu mikrometrach na tulei jest dodatkowa skala połówkowa. Jej pominięcie daje błąd o 0,5 mm, który jest bardzo częsty na egzaminach. Zawsze sprawdź, czy kreska 0,5 mm znajduje się już "za" krawędzią bębenka.
Bębenek to skala obrotowa pokazująca ułamek milimetra. Odczytuje się ją na linii indeksu na tulei. W typowym mikrometrze każda działka bębenka odpowiada 0,01 mm, więc dwie cyfry po przecinku pochodzą właśnie z bębenka.
Najczęstsze są: pominięcie 0,5 mm, przesunięcie odczytu o 1 mm na tulei, odczyt bębenka z działki obok (nieuwaga), oraz błędne złożenie wyniku (np. traktowanie bębenka jako dziesiątych zamiast setnych).
Nie zawsze, ale w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych bardzo często spotyka się mikrometr o rozdzielczości 0,01 mm. Dokładną rozdzielczość rozpoznaje się po podziałce bębenka i konstrukcji, jednak na rysunkach egzaminacyjnych zwykle jest to standardowy wariant.
Porównaj, czy wynik pasuje do tego, co widać na tulei: jeśli krawędź bębenka jest po 21 mm, to wynik nie może zaczynać się od 22 mm. Dodatkowo sprawdź, czy część setna (z bębenka) ma sens względem położenia działek na linii odniesienia.
Mikrometr stosuje się, gdy potrzebujesz większej dokładności i powtarzalności, np. przy kontroli średnic wałków, sworzni, tulei, elementów łożyskowania czy pasowań. Suwmiarka bywa szybsza, ale zwykle mniej precyzyjna w ocenie małych różnic.
Zamknij mikrometr delikatnie (najlepiej z użyciem sprzęgła/klikacza, jeśli jest) i sprawdź, czy wskazuje zero. Jeśli nie, wykonuje się regulację zgodnie z instrukcją (zwykle kluczykiem dołączanym do mikrometru). Zerowanie ogranicza błędy systematyczne pomiaru.
Tak. Zbyt duży docisk może zaniżyć lub zawyżyć wynik (ugięcie, odkształcenie, "dociągnięcie" detalu). Dlatego używa się sprzęgła ciernego/klikacza, które pomaga uzyskać powtarzalną siłę. Na egzaminie zakłada się poprawną technikę docisku.
Ćwicz na rysunkach i prawdziwym przyrządzie: zapisuj osobno odczyt z tulei i bębenka, a potem je składaj. Rób kontrolę "0,5 mm" jako obowiązkowy krok. Warto też porównywać swoje wyniki z kluczem odpowiedzi, aby wyłapać stały typ pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych dotyczące odczytu mikrometru
  • Materiały szkolne z metrologii warsztatowej (odczyt mikrometru i ćwiczenia z rysunkami)
  • Zadania treningowe z odczytu mikrometru na przykładach graficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego