Aby mieszanina gazów była wybuchowa, muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki: (1) stężenie paliwa (tu: metanu) musi mieścić się w zakresie wybuchowości, oraz (2) musi być dostępna odpowiednia ilość utleniacza (tlenu). W praktyce kopalnianej ocenia się to często na podstawie wykresów/diagramów wybuchowości (np. trójkąta Cowarda), które pokazują obszar mieszanin wybuchowych w zależności od udziału CH4 i O2.
Dla podanych danych: 10% CH4 i 11% O2. Chociaż 10% metanu jest wartością, która przy "normalnym" powietrzu (ok. 21% O2) mogłaby znajdować się w obszarze wybuchowości, to 11% tlenu oznacza atmosferę "zubożoną" w tlen. Przy tak niskim udziale O2 mieszanina nie spełnia warunku utleniacza niezbędnego do gwałtownego spalania, dlatego na wykresie wypada poza obszarem wybuchowości. Wniosek: jest to mieszanina niewybuchowa.
- Odpowiedź "wybuchową" jest błędna, bo ignoruje wpływ tlenu. Sam fakt obecności 10% metanu nie przesądza o wybuchowości, jeśli O2 jest za mało.
- Odpowiedź "palną" może być myląca: "palność" oznacza możliwość spalania, ale pytanie dotyczy oceny z wykresu wybuchowości. Mieszanina może nie tworzyć warunków do wybuchu właśnie z powodu zbyt małego udziału tlenu.
- Odpowiedź "stechiometryczną" jest błędna, bo mieszanina stechiometryczna wymaga odpowiedniego stosunku paliwa do utleniacza (taki, w którym teoretycznie oba składniki zużywają się całkowicie). Przy 11% O2 i 10% CH4 stosunek ten nie odpowiada typowemu punktowi stechiometrycznemu dla spalania metanu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w danych pojawia się obniżone O2 (np. po pożarach, w zrobach, w rejonach z dopływem gazów), zawsze sprawdzaj, czy tlen nie spada poniżej poziomu umożliwiającego wybuch. To częsty "haczyk" w zadaniach o metanie.
