Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 30.
Na podstawie wykresu określ jak często należy dosmarowywać łożysko igiełkowe o średnicy 40 mm pracujące przy 5000 obr./min.
Ilustracja przedstawia wykres dotyczący okresów dosmarowywania różnych typów łożysk w zależności od ich średnicy i prędkości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość interwału dosmarowywania wyznacza się przez odczyt z wykresu dla dwóch danych: średnicy łożyska 40 mm oraz prędkości 5000 obr./min.
Po zaznaczeniu punktu pracy i odczytaniu odpowiadającej mu wartości czasu otrzymuje się 1500 h.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach poprawna odpowiedź wynika z odczytu z wykresu (najczęściej katalogowego) określającego, jak często należy uzupełniać smar w łożysku w zależności od warunków pracy.

Jak postępować krok po kroku:

  • Odszukaj na wykresie oś odpowiadającą średnicy łożyska i wybierz wartość 40 mm.
  • Odszukaj oś odpowiadającą prędkości obrotowej i wybierz 5000 obr./min.
  • Zaznacz punkt przecięcia (lub odczytaj wartość z odpowiedniej krzywej/obszaru).
  • Z osi czasu/interwału odczytaj wynik w godzinach (h).

Odpowiedź "Co 1500 h" jest poprawna, bo odpowiada wskazaniu wykresu dla podanych parametrów pracy.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi dystraktorami:

  • "Co 300 h" bywa wybierane przy zbyt "agresywnym" odczycie (np. z innej średnicy, innej krzywej, albo przy pomyleniu skali), ale nie odpowiada punktowi 40 mm i 5000 obr./min.
  • "Co 2500 h" może wynikać z odczytu dla mniejszej prędkości albo większego dopuszczalnego interwału (np. innej serii łożysk lub innych warunków), jednak w zadaniu parametry są jednoznaczne.
  • "Co 3000 h" zwykle pojawia się, gdy uczeń intuicyjnie zakłada, że wyższa wartość jest "lepsza", albo odczytuje nie ten zakres wykresu; w praktyce zbyt rzadkie dosmarowywanie zwiększa ryzyko przegrzewania i przyspieszonego zużycia.

Na egzaminie warto zwrócić uwagę na: (1) poprawne jednostki, (2) ewentualną skalę logarytmiczną, (3) to, czy wykres ma kilka krzywych (np. różne warunki pracy) i czy zadanie wskazuje, której użyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak odczytać interwał dosmarowywania z wykresu dla łożyska?
Najpierw znajdź na osiach wykresu wartości parametrów pracy (np. średnica i prędkość). Następnie odczytaj wartość interwału w miejscu przecięcia lub z odpowiedniej krzywej. Zawsze sprawdź jednostki osi (np. h oraz obr./min) i czy skala nie jest logarytmiczna.
Dlaczego prędkość obrotowa wpływa na częstotliwość dosmarowywania łożyska?
Wyższa prędkość zwykle zwiększa nagrzewanie i ścinanie smaru oraz przyspiesza jego degradację. W efekcie smar traci właściwości szybciej, a łożysko wymaga częstszego uzupełniania. Dokładna zależność zależy od konstrukcji łożyska i warunków pracy.
Co oznacza zapis "Co 1500 h" w obsłudze łożysk?
Oznacza zalecany odstęp czasowy pomiędzy kolejnymi czynnościami dosmarowywania wynoszący 1500 godzin pracy. W praktyce przekłada się to na plan przeglądów w utrzymaniu ruchu, liczony od uruchomienia lub od ostatniego dosmarowania (zgodnie z instrukcją zakładową).
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie z wykresu smarowania?
Najczęstsze błędy to: pomylenie osi (średnica vs prędkość), nieuwzględnienie skali (np. podziałek pośrednich), odczyt z niewłaściwej krzywej oraz pomylenie jednostek czasu. Pomaga zaznaczenie punktu pracy ołówkiem i ponowne sprawdzenie wartości na obu osiach.
Czy dla łożyska igiełkowego zasady dosmarowywania są takie same jak dla kulkowego?
Ogólna idea jest podobna (uzupełnianie smaru wg warunków pracy), ale konkretne interwały i wrażliwość na smarowanie mogą się różnić. Łożyska igiełkowe mają inną geometrię kontaktu i często pracują przy innych obciążeniach/warunkach, więc w praktyce korzysta się z wykresów i zaleceń producenta dla danego typu.
Kiedy trzeba skrócić interwał dosmarowywania względem wykresu?
Interwał zwykle skraca się przy trudniejszych warunkach: podwyższona temperatura, zapylenie, wilgoć, drgania, częste rozruchy i zatrzymania albo większe obciążenie. W zadaniach egzaminacyjnych decyduje jednak wykres i warunki podane w treści, a nie domysły.
Jakie znaczenie ma średnica łożyska przy doborze okresu dosmarowywania?
Średnica wpływa m.in. na ilość smaru w węźle tarcia, prędkość obwodową i warunki odprowadzania ciepła. Dlatego w wykresach interwał dosmarowywania często zależy jednocześnie od wymiaru łożyska i prędkości obrotowej. Na egzaminie trzeba odczytać wartość dokładnie dla wskazanej średnicy.
Czy można odpowiedzieć na takie pytanie bez wykresu z zadania?
Zwykle nie, bo liczba godzin dosmarowywania wynika z konkretnego wykresu/standardu producenta i przyjętych założeń. Bez wykresu można podać jedynie ogólne zasady (że większa prędkość często wymaga częstszego dosmarowywania), ale nie da się wiarygodnie wskazać jednej liczby w godzinach.
Jakie parametry poza prędkością i średnicą wpływają na smarowanie łożysk?
W praktyce liczą się też: obciążenie, temperatura, rodzaj smaru, sposób uszczelnienia, środowisko pracy (pył/woda), orientacja montażu i dostęp do smarowniczek. W zadaniach testowych część tych czynników bywa "ukryta" w założeniach wykresu, dlatego należy trzymać się danych podanych w poleceniu.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych z wykresów eksploatacyjnych łożysk?
Ćwicz odczyt wykresów na przykładach z katalogów: wyznaczaj punkt pracy, sprawdzaj skale i jednostki, oraz ucz się interpretować krzywe i obszary. Dobrą praktyką jest szybki "check": czy wynik rośnie/maleje zgodnie z intuicją techniczną, ale ostatecznie decyduje odczyt z wykresu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • SKF Rolling Bearings Catalogue (SKF), rozdział: Lubrication / Relubrication intervals (Technical information) – https://www.skf.com/group/products/rolling-bearings/principles-of-bearing-selection/bearing-life-and-load-ratings/lubrication (dostęp: 2026-03-05)
  • Schaeffler (INA/FAG) – Rolling bearings lubrication: relubrication / grease lubrication (dokumentacja techniczna online) – https://www.schaeffler.com/en/products-and-solutions/industrial/product-portfolio/rolling-bearings/lubrication/ (dostęp: 2026-03-05)
  • NSK – Bearing lubrication basics / grease lubrication guidance (materiał techniczny) – https://www.nsk.com/common/data/ctrgPdf/e1102m.pdf (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Katalog/poradnik producenta łożysk używany w pracowni (część o smarowaniu i dosmarowywaniu)
  • Materiały dydaktyczne z utrzymania ruchu i tribologii dla technika mechatronika
  • Ćwiczenia z odczytu wykresów i tabel katalogowych (łożyska, smary, prędkości graniczne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego