KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 37.
Na podstawie wykresu określ, jakie jest stężenie glikolu etylenowego w roztworze wodnym, jeśli jego temperatura krzepnięcia wynosi -15°C.
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który pokazuje zależność między stężeniem glikolu etylenowego w roztworze wodnym a
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie wyznacza się przez odczyt z wykresu zależności temperatury krzepnięcia roztworu wodnego od zawartości glikolu etylenowego.
Przy temperaturze krzepnięcia -15°C krzywa wskazuje około 20%. Pozostałe wartości (50–80%) odpowiadają zwykle znacznie niższym temperaturom krzepnięcia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba skorzystać z wykresu przedstawiającego zależność między temperaturą krzepnięcia roztworu a stężeniem glikolu etylenowego w wodzie. Jest to typowa umiejętność diagnostyczna w kontekście płynów chłodniczych: im większy udział glikolu, tym niższa temperatura krzepnięcia (do pewnego zakresu).

Aby wyznaczyć stężenie, wykonuje się następujące kroki:

  • odszukać na osi temperatury wartość -15°C (zwracając uwagę na znak "minus"),
  • poprowadzić linię do przecięcia z krzywą/charakterystyką na wykresie,
  • z punktu przecięcia odczytać na osi stężenia wartość odpowiadającą temu punktowi (czasem potrzebna jest prosta interpolacja między podziałkami).

Z takiego odczytu wynika wartość około 20%, więc odpowiedź "20%" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "50%" to stężenie często spotykane w praktyce jako gotowy płyn lub mieszanka zapewniająca ochronę do dużo niższych temperatur niż -15°C. Wybór tej odpowiedzi bywa skutkiem przyzwyczajenia, a nie odczytu z wykresu.
  • "60%" oznacza jeszcze większy udział glikolu, który na typowych wykresach odpowiada jeszcze niższym temperaturom krzepnięcia niż przy 50% (czyli nie pasuje do -15°C).
  • "80%" jest bardzo wysokim stężeniem; na standardowych charakterystykach nie odpowiada temperaturze krzepnięcia tak "wysokiej" jak -15°C. To odpowiedź skrajna, często wybierana błędnie przez osoby mylące kierunek zależności.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź opisy osi (czy stężenie jest w % masowych czy objętościowych) i dopiero potem odczytuj punkt z krzywej. Unikniesz błędów wynikających z automatyzmu i "typowych" wartości z praktyki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To temperatura, przy której płyn zaczyna przechodzić w stan stały (tworzą się kryształy lodu/żelu). W układzie chłodzenia zbyt wysoka temperatura krzepnięcia grozi zamarznięciem i uszkodzeniami (np. pęknięciem chłodnicy lub bloku).
Glikol obniża temperaturę krzepnięcia mieszaniny i podnosi temperaturę wrzenia, poprawiając zakres bezpiecznej pracy. Dodatkowo gotowe płyny zawierają inhibitory korozji i dodatki smarne, co chroni elementy układu chłodzenia.
Najpierw znajdź na osi temperatur wartość (np. -15°C), następnie przejdź do przecięcia z krzywą na wykresie. Z punktu przecięcia odczytaj na osi stężeń odpowiadającą wartość procentową. Gdy punkt wypada między działkami, zastosuj interpolację.
Zależy od wykresu i źródła. Część materiałów używa % masowych, inne % objętościowych, a gotowe płyny mogą mieć własne oznaczenia. Na egzaminie kluczowe jest sprawdzenie opisu osi wykresu i konsekwentne trzymanie się tej skali.
Najczęstsze błędy to: pomylenie osi (odczyt "w drugą stronę"), nieuwzględnienie znaku temperatury ujemnej, oraz wybór "typowego" stężenia 50% bez sprawdzenia wykresu. Często też ignoruje się, czy wykres dotyczy czystego glikolu czy płynu z dodatkami.
Nie zawsze. 50% jest często spotykane i zwykle daje dobrą ochronę przed mrozem, ale "najlepsze" zależy od klimatu, zaleceń producenta i rodzaju płynu. Zbyt duże stężenie może pogarszać niektóre parametry (np. lepkość), więc należy trzymać się zaleceń i pomiarów.
Stężenie ocenia się miernikami do płynów chłodniczych, np. refraktometrem lub areometrem przeznaczonym do glikolu. Wynik porównuje się z tabelą/skalą urządzenia, aby uzyskać temperaturę krzepnięcia lub przybliżony procent glikolu.
Gdy pomiar pokazuje zbyt wysoką temperaturę krzepnięcia (ryzyko zamarznięcia), gdy płyn został nadmiernie rozcieńczony wodą (np. po awarii), albo gdy producent przewiduje okresową wymianę. W praktyce ważny jest też stan płynu: barwa, osady, pH.
W praktyce warsztatowej często korzysta się z tabel i wykresów (z instrukcji producenta lub z mierników), a nie z równań. Egzamin sprawdza, czy potrafisz poprawnie interpretować dane graficzne i przełożyć je na decyzję serwisową dotyczącą płynu chłodniczego.
Ćwicz: (1) odczyty z wykresów/tabel, (2) podstawowe pojęcia: krzepnięcie, wrzenie, stężenie, (3) zastosowanie narzędzi pomiarowych (refraktometr/areometr), (4) typowe objawy złego płynu w układzie chłodzenia. Rozwiązuj zadania z interpretacją danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie wyznacza się przez odczyt z wykresu zależności temperatury krzepnięcia roztworu wodnego od zawartości glikolu etylenowego.Przy temperaturze krzepnięcia -15°C krzywa wskazuje około 20%."

Źródła:

  • ASTM D1177/D1177M (Standard Test Method for Freezing Point of Aqueous Engine Coolants), ASTM International, latest edition (tytuł normy jako punkt odniesienia do zagadnienia temperatury krzepnięcia płynów chłodzących).
  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdziały dotyczące płynów eksploatacyjnych i układu chłodzenia (wydanie ang./pol. zależnie od dostępności).
  • BASF, dokumentacja techniczna Glysantin (materiały producenta zawierające tabele/wykresy zależności stężenia glikolu od temperatury krzepnięcia; właściwy dokument zależy od wariantu produktu i wersji).

Materiały:

  • Podręczniki/mechanika pojazdowa: rozdziały o układzie chłodzenia i płynach eksploatacyjnych
  • Instrukcje producentów płynów chłodniczych (tabele/wykresy zależności stężenia od temperatury krzepnięcia)
  • Materiały szkolne z interpretacji wykresów i podstaw fizykochemii roztworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego