KWALIFIKACJA TLO1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 37.
Na podstawie wykresu określ rozmiar przewodu elektrycznego o długości 200 ft przeznaczonego do zastosowania w instalacji elektrycznej o napięciu 28 V i natężeniu prądu do 10 A.
Ilustracja przedstawia wykres, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika awionika, kwalifikacja E17.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór rozmiaru przewodu w instalacji 28 V dla prądu 10 A i długości 200 ft wykonuje się z wykresu uwzględniającego dopuszczalny spadek napięcia na przewodzie. Z odczytu dla tych parametrów wynika rozmiar 10, który zapewnia mniejszą rezystancję i ogranicza spadek napięcia na długiej trasie.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach pokładowych 28 V DC dobór przewodu nie wynika wyłącznie z samego prądu, ale bardzo często z kryterium spadku napięcia na długiej trasie przewodu. Im dłuższy przewód i większy prąd, tym większy spadek napięcia (bo rośnie spadek na rezystancji żyły). Dlatego do zadań egzaminacyjnych stosuje się wykresy/tabele, które łączą trzy informacje: długość przewodu, prąd obciążenia oraz wymagany rozmiar (AWG).

Dla danych: długość 200 ft, napięcie 28 V i prąd do 10 A, właściwy odczyt z wykresu wskazuje rozmiar 10. Oznacza to przewód o większym przekroju (mniejszej rezystancji jednostkowej) niż rozmiary 12, 14 i 16, co lepiej ogranicza spadek napięcia na długim odcinku i pomaga utrzymać poprawne zasilanie odbiornika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście tego wykresu? Rozmiary 12, 14 i 16 oznaczają cieńsze przewody o większej rezystancji, więc przy tej samej długości i prądzie powodują większy spadek napięcia oraz większe straty mocy w przewodzie. W praktyce może to skutkować m.in. zaniżonym napięciem na zaciskach urządzenia, gorszą pracą odbiorników, a w skrajnych przypadkach przegrzewaniem wiązki przy długotrwałym obciążeniu.

Na egzaminie szczególnie ważne są dwie rzeczy: (1) uważne sprawdzenie, czy wykres odnosi się do długości pojedynczej żyły czy długości obwodu (tam i z powrotem), oraz (2) poprawne odczytanie osi i linii dla zadanego prądu. Te dwa punkty są najczęstszą przyczyną błędu o jeden "rozmiar" przewodu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej chodzi o rozmiar w skali AWG. Mniejsza liczba AWG oznacza grubszy przewód (większy przekrój) i mniejszą rezystancję, co ogranicza spadek napięcia na długich odcinkach wiązki. W zadaniach egzaminacyjnych rozmiar wybiera się z wykresu dla długości i prądu.
Najpierw znajdź na wykresie wartość prądu (10 A) oraz długość przewodu (200 ft) zgodnie z opisem osi. Następnie odczytaj linię/obszar odpowiadający wymaganej wielkości spadku napięcia (jeśli wykres to uwzględnia). Punkt przecięcia wskazuje rozmiar przewodu.
Bo rezystancja przewodu rośnie wraz z długością, a spadek napięcia jest proporcjonalny do prądu i rezystancji. W 28 V nawet kilka woltów spadku może być istotne dla awioniki, dlatego na długich trasach często wymaga się grubszego przewodu niż wynikałoby to z samej obciążalności prądowej.
To zależy od konkretnego wykresu i jego opisu. Część tabel podaje długość "tam i z powrotem" (pętla), a część długość pojedynczej żyły. Na egzaminie kluczowe jest sprawdzenie legendy/tytułu wykresu. Pomyłka w tym miejscu daje zły rozmiar przewodu.
Najczęstszy skutek to zbyt duży spadek napięcia na odbiorniku pod obciążeniem, co może powodować nieprawidłową pracę urządzeń, resetowanie elektroniki lub błędy diagnostyczne. Dodatkowo rosną straty mocy w przewodzie (grzanie), co pogarsza niezawodność instalacji i może przyspieszać degradację izolacji.
W praktyce trzeba spełnić oba warunki jednocześnie. Obciążalność prądowa dotyczy nagrzewania i bezpieczeństwa, a spadek napięcia dotyczy jakości zasilania odbiornika. Na długich trasach w 28 V bardzo często to spadek napięcia "wymusza" wybór grubszego przewodu, nawet jeśli cieńszy przeniósłby prąd.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej osi (np. pomylenie ft z m), przesunięcie o jedną linię/kolumnę, nieuwzględnienie tego, czy długość jest dla pętli obwodu, oraz mechaniczne wybieranie rozmiaru "na prąd", bez uwzględnienia długości. Pomaga zaznaczenie punktu i sprawdzenie jednostek.
Tak, bo dla niższego napięcia ten sam spadek w woltach stanowi większy procent napięcia zasilania, więc wymagania mogą być bardziej rygorystyczne. W zadaniach egzaminacyjnych 28 V wskazuje standardową instalację DC w lotnictwie i zwykle dobór idzie według wykresu przygotowanego właśnie dla tego napięcia.
Wykresy spadku napięcia zwykle łączą długość przewodu i prąd oraz mają opis typu "voltage drop" lub wskazują dopuszczalny spadek (np. w procentach lub w woltach). Jeśli na wykresie nie ma informacji o dopuszczalnym spadku, może to być tabela obciążalności; wtedy wynik może być inny.
Przećwicz odczyt kilku przykładów z wykresów używanych na zajęciach: różne długości, prądy i napięcia. Zawsze sprawdzaj jednostki oraz to, czy długość dotyczy pętli obwodu. Dobrą metodą jest robienie "checklisty odczytu": prąd → długość → linia wykresu → rozmiar AWG.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Dobór rozmiaru przewodu w instalacji 28 V dla prądu 10 A i długości 200 ft wykonuje się z wykresu uwzględniającego dopuszczalny spadek napięcia na przewodzie."

Materiały:

  • Materiały szkolne/wykresy doboru przewodów używane w pracowni awioniki (wersja obowiązująca na egzaminie)
  • Podstawy elektrotechniki: rezystancja, spadek napięcia, prawo Ohma (podręcznik do szkół technicznych)
  • Instrukcje obsługowe producenta (AMM/standard practices) dotyczące instalacji elektrycznych i wiązek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego