W toczeniu (szczególnie w przejściach wykańczających) jednym z głównych czynników kształtujących chropowatość geometryczną jest posuw na obrót w relacji do promienia naroża płytki re. Im większy posuw przy tym samym re, tym większe nierówności wynikające z toru ostrza, a więc większa chropowatość.
Dla zadanego re=0,4 mm należy tak dobrać posuw, aby uzyskać chropowatość 10 µm (wartość podana w pytaniu). Z dołączonego wykresu dobiera się punkt odpowiadający temu promieniowi naroża i wymaganej chropowatości, a następnie odczytuje zalecany posuw. Odczyt prowadzi do wartości 0,20 mm/obr, która spełnia warunek jakości powierzchni przy wskazanym re.
Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?
- 0,30 mm/obr oraz 0,35 mm/obr to posuwy typowo większe dla tej samej geometrii ostrza, co wprost zwiększa wysokość śladów po ostrzu i zwykle pogarsza chropowatość względem wymaganych 10 µm.
- 0,60 mm/obr jest posuwem bardzo dużym jak na wymaganie niskiej chropowatości; w praktyce taki dobór częściej wiąże się z obróbką zgrubną lub sytuacją, gdy chropowatość nie jest krytyczna.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostki (µm) oraz to, czy wykres dotyczy tej samej wielkości chropowatości, którą podano w zadaniu. Następnie czytaj osie: re (geometria płytki) i posuw (parametr nastawczy) muszą być ze sobą spójne. Jeśli wykresu nie da się zastosować, pomocna bywa znajomość ogólnej zależności, że chropowatość rośnie w przybliżeniu wraz z kwadratem posuwu i maleje wraz ze wzrostem re.
