KWALIFIKACJA GIW12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 39.
Na podstawie wykresu z opróbowania odwiertu rurowym próbnikiem złoża, określ w przybliżeniu ciśnienie odbudowy.
Ilustracja przedstawia wykres związany z odwiertem rurowym, używanym w kontekście zawodowym przez wiertaczy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie odbudowy w teście DST odczytuje się z krzywej ciśnienia po zamknięciu przepływu – jest to szczyt (stabilizacja) krzywoliniowego wzrostu. Na wykresie szczyt drugiej, dłuższej fazy odbudowy wypada na linii siatki odpowiadającej 490 bar na lewej osi (ciśnienie), a nie na skali temperatury.

Pełne wyjaśnienie:

W teście DST (opróbowaniu rurowym próbnikiem złoża) wykres zwykle pokazuje przebieg ciśnienia w czasie oraz często równolegle temperatury w czasie. Kluczowe jest rozpoznanie etapów: przed otwarciem próbnika ciśnienie utrzymuje się na poziomie odpowiadającym warunkom w odwiercie (często zbliżonym do hydrostatycznego słupa płuczki), po otwarciu następuje spadek do ciśnienia przepływu, a po zamknięciu przepływu pojawia się odbudowa ciśnienia.

Ciśnienie odbudowy odczytuje się właśnie z fazy odbudowy: to wartość, do której krzywa ciśnienia narasta krzywoliniowo po zamknięciu przepływu (szczyt/ustalenie krzywej build-up). Na przedstawionym wykresie najwyższy punkt drugiej, dłuższej fazy odbudowy pokrywa się z linią siatki na lewej osi opisanej w barach i odpowiada wartości 490 bar.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 700 bar odpowiada poziomowi ciśnienia hydrostatycznego (płaski odcinek na górze) przed właściwym przepływem/odbudową. To częsta pułapka: "najwyższa wartość na wykresie" nie oznacza jeszcze ciśnienia odbudowy.
  • 120 bar i 90 bar są typowe dla skali temperatury (°C) lub przypadkowego odczytu z niewłaściwej osi. Ponieważ wykres ma dwie osie pionowe, trzeba upewnić się, że odczyt dotyczy lewej osi ciśnienia (bar), a nie prawej osi temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij etap na wykresie (przepływ czy odbudowa), a dopiero potem odczytuj liczbę ze skali. To minimalizuje pomyłki między "hydrostatycznym", "przepływu" i "odbudowy".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DST (Drill Stem Test) to test złożowy wykonywany w odwiercie, w którym izoluje się wybrany interwał i rejestruje przebieg ciśnienia (często też temperatury) w czasie. Celem jest ocena parametrów złoża i zachowania strefy produktywnej na podstawie faz przepływu i odbudowy.
Faza odbudowy pojawia się po zamknięciu przepływu: krzywa ciśnienia zaczyna rosnąć krzywoliniowo od ciśnienia przepływu i dąży do stabilizacji. Szukaj odcinka "narastania" po spadku i po okresie przepływu, a nie początkowego poziomu hydrostatycznego.
Ciśnienie hydrostatyczne wynika głównie z ciężaru słupa płuczki w odwiercie i zwykle występuje przed otwarciem próbnika (płaski, wysoki poziom). Ciśnienie odbudowy dotyczy zachowania interwału po zamknięciu przepływu i jest odczytywane z krzywej narastania (build-up).
To ciśnienie osiągane podczas narastania po zamknięciu przepływu w teście DST. W praktyce służy do przybliżonej oceny ciśnienia złożowego i jakości komunikacji odwiert–złoże. Zbyt niska odbudowa może sugerować ograniczony dopływ lub uszkodzenie strefy przyodwiertowej.
Najpierw sprawdź opisy osi pionowych: ciśnienie jest zwykle w barach (lewa oś), a temperatura w °C (prawa oś). Potem upewnij się, że śledzisz właściwą krzywą (ciśnienia). Dopiero na końcu odczytuj wartość z odpowiedniej skali.
Nie zawsze. Odbudowa dąży do ciśnienia złożowego, ale w praktyce może go nie osiągnąć w czasie testu (ograniczony czas rejestracji, warunki przepływu, uszkodzenia strefy). Dlatego mówi się często o wartości "w przybliżeniu" oraz o interpretacji trendu krzywej build-up.
Najczęściej: wybór najwyższej wartości na wykresie (mylenie z hydrostatycznym), odczyt z prawej skali temperatury, odczyt z niewłaściwego cyklu (pierwszy zamiast drugi) oraz wskazanie ciśnienia przepływu zamiast odbudowy. Pomaga identyfikacja etapu: spadek → przepływ → narastanie.
Ciśnienie przepływu pojawia się po otwarciu próbnika, gdy złoże oddaje płyn i ciśnienie w odwiercie spada do niższego poziomu. Na wykresie jest to odcinek po gwałtownym spadku, przed zamknięciem przepływu. Nie należy go mylić z późniejszym narastaniem w odbudowie.
Test może obejmować kilka sekwencji otwarcia i zamknięcia (kilka "flow" i "build-up"), aby lepiej ocenić zachowanie złoża w różnych warunkach i poprawić wiarygodność interpretacji. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zwrócić uwagę, z którego cyklu odczytuje się wskazaną wielkość.
Ćwicz rozpoznawanie faz na wykresach: hydrostatyczne, przepływ, odbudowa. Zawsze zaczynaj od identyfikacji osi i jednostek, potem odnajdź właściwy fragment krzywej (narastanie po zamknięciu), a na końcu odczytaj wartość z siatki. Pomaga też analiza typowych "pułapek" w odpowiedziach.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ciśnienie odbudowy w teście DST odczytuje się z krzywej ciśnienia po zamknięciu przepływu – jest to szczyt (stabilizacja) krzywoliniowego wzrostu."

Źródła:

  • Earlougher, R.C. Jr., "Advances in Well Test Analysis", Society of Petroleum Engineers (SPE) Monograph, 1977 (rozdziały o build-up i interpretacji ciśnienia w czasie).
  • Bourdet, D., "Well Test Analysis: The Use of Advanced Interpretation Models", Elsevier, 2002 (części dot. pressure build-up i odczytu parametrów z wykresów).

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z wiertnictwa i testów złożowych (DST) z przykładami wykresów
  • Materiały szkoleniowe firm serwisowych dotyczące well testing (interpretacja build-up)
  • Zadania z interpretacji wykresów ciśnienie–czas dla testów złożowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego