KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 42.
Na podstawie wyników analizy gleby zamieszczonych w tabeli określ, czy badana gleba spełnia normy dla gruntów grupy A
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami analizy gleby, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
O spełnieniu norm dla gruntów grupy A decyduje porównanie każdej badanej substancji z limitem dla tej grupy.
Jeżeli choć jeden parametr (np. miedź lub pestycydy) przekracza dopuszczalną wartość, cała próbka jest oceniana jako niespełniająca norm, nawet gdy inne wskaźniki mieszczą się w granicach.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena, czy badana gleba spełnia normy dla gruntów grupy A, polega na zestawieniu wyników z tabeli z dopuszczalnymi poziomami dla tej grupy. W praktyce obowiązuje zasada: przekroczenie limitu dla choć jednego wskaźnika oznacza, że próbka (w rozpatrywanym zakresie parametrów) nie spełnia norm.

Odpowiedź "Gleba nie spełnia norm, o czym decyduje zawartość miedzi i pestycydów." jest poprawna, ponieważ wskazuje dwa czynniki rozstrzygające o niezgodności: podwyższoną zawartość miedzi (metal ciężki) oraz obecność/zawartość pestycydów ponad dopuszczalny poziom. Nawet gdy pozostałe metale lub związki są poniżej limitów, przekroczenie dla miedzi lub pestycydów przesądza o wyniku oceny.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "…decyduje zawartość ołowiu." – ten wybór byłby prawidłowy tylko wtedy, gdy to ołów przekraczałby limit. Jeśli z tabeli wynika, że ołów mieści się w normie, nie może być czynnikiem rozstrzygającym.
  • "…decyduje zawartość cynku i miedzi." – zawiera miedź, ale wskazuje dodatkowo cynk. Jeżeli cynk nie przekracza limitu, dopisanie go zniekształca wniosek: o niezgodności nie decyduje cynk, tylko parametry faktycznie ponad normą.
  • "Gleba spełnia normy…" – jest sprzeczne z sytuacją, w której co najmniej jeden wskaźnik (miedź i/lub pestycydy) przekracza poziom dopuszczalny dla grupy A.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zaznacz w tabeli wszystkie przekroczenia, a dopiero potem dopasuj odpowiedź. Nie wybieraj metalu "najbardziej znanego" (np. ołowiu), tylko ten, który rzeczywiście przekracza limit w danych z zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że wszystkie badane parametry (np. metale, pestycydy) mieszczą się w dopuszczalnych limitach przypisanych do grupy A. Wystarczy jedno przekroczenie, aby uznać glebę za niespełniającą norm w zakresie analizowanych substancji.
1) Odczytaj wartości z tabeli dla każdej substancji.
2) Dla każdej pozycji porównaj wynik z limitem dla grupy A.
3) Zaznacz przekroczenia.
4) Sformułuj wniosek: jeśli jest choć jedno przekroczenie, gleba nie spełnia norm.
W ocenie jakości gleby przyjmuje się kryterium "spełnia/nie spełnia" dla rozpatrywanego zestawu wskaźników. Jeśli jeden z nich przekracza dopuszczalną wartość, to gleba nie spełnia wymagań, bo ryzyko środowiskowe może wynikać już z pojedynczego zanieczyszczenia.
Miedź jest metalem, który naturalnie występuje w glebach, ale jej nadmiar (np. wskutek działalności przemysłowej lub rolniczej) może być toksyczny dla organizmów glebowych i roślin. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest sprawdzenie, czy wynik przekracza limit dla danej grupy gruntów.
Pestycydy to środki chemiczne stosowane m.in. w rolnictwie do zwalczania szkodników i chwastów. Mogą utrzymywać się w glebie i przenikać do wód lub roślin. Dlatego w ocenie jakości gleb sprawdza się ich zawartość i porównuje z limitami dla danej klasy/grupy gruntów.
Najczęstsze błędy to: pomijanie jednej kolumny lub wiersza w tabeli, skupienie się na "najgłośniejszym" metalu (np. ołowiu) zamiast na realnych przekroczeniach, oraz założenie, że "prawie wszystko w normie" oznacza spełnienie wymagań. Na egzaminie zawsze sprawdzaj każdy parametr.
Nie. Ołów jest częstym zanieczyszczeniem, ale w konkretnym zadaniu decyduje to, co wynika z danych. Jeśli ołów jest poniżej limitu, nie może przesądzać o wyniku. Zawsze wskazuj te substancje, które w tabeli przekraczają dopuszczalne wartości dla grupy A.
Odpowiedź poprawna wymienia wyłącznie parametry przekraczające normę. Jeśli w propozycji pojawia się dodatkowa substancja (np. cynk), której wynik jest w normie, to wniosek jest zbyt szeroki i nieprecyzyjny. Na egzaminie dopasuj listę "winnych" dokładnie do przekroczeń.
Takie badania wykonuje się m.in. przed zmianą sposobu użytkowania terenu, przy podejrzeniu skażenia (okolice zakładów, składowisk), w monitoringu środowiskowym oraz w rolnictwie. Wyniki służą do oceny ryzyka i zaplanowania działań, np. ograniczeń użytkowania lub remediacji.
Ćwicz pracę z tabelami: wyszukiwanie przekroczeń, formułowanie krótkiego wniosku i wskazywanie parametrów rozstrzygających. Uporządkuj też pojęcia: metale ciężkie, pestycydy, wskaźniki jakości. Najważniejsze: pamiętaj zasadę "jedno przekroczenie = brak spełnienia norm" dla ocenianego zakresu.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gleboznawstwa i chemii środowiska (metale ciężkie, pestycydy)
  • Materiały dydaktyczne z interpretacji wyników badań środowiskowych (tabele, porównania, wnioski)
  • Instrukcje laboratoriów/wytyczne dotyczące prezentacji wyników analiz i niepewności pomiaru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego