KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Na podstawie wyników pomiaru tarczowego układu hamulcowego osi przedniej przedstawionych w tabeli, określ zakres niezbędnej naprawy.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów tarczowego układu hamulcowego osi przedniej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalna grubość lewej tarczy (22,15 mm) jest poniżej wartości granicznej 22,20 mm, więc tarcza nie nadaje się do dalszej eksploatacji. Na jednej osi tarcze wymienia się parami, aby zachować symetrię hamowania. Przy montażu nowych tarcz zaleca się wymienić także komplet klocków dla prawidłowej współpracy powierzchni ciernych.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli kluczowe są wartości graniczne i porównanie ich z pomiarem dla strony lewej (L) i prawej (P).

  • Grubość tarczy: limit minimalny wynosi 22,20 mm. Zmierzono L=22,15 mm, czyli poniżej limitu. Tarcza o grubości mniejszej od minimum jest elementem zdyskwalifikowanym (ryzyko przegrzewania, pęknięcia i spadku skuteczności). Prawa tarcza ma 22,23 mm, czyli formalnie spełnia limit.
  • Bicie osiowe tarczy: limit max 0,15 mm. Wyniki L=0,07 mm i P=0,11 mm mieszczą się w dopuszczalnym zakresie, więc samo bicie nie wymusza naprawy.
  • Grubość okładziny klocków: minimum 1,50 mm, a zmierzono 3,63–3,95 mm, więc klocki nie są zużyte do granicy.

Mimo że problem "graniczny" dotyczy lewej tarczy, w praktyce serwisowej i dla bezpieczeństwa tarcze na tej samej osi wymienia się parami. Pozostawienie jednej starej tarczy i montaż drugiej nowej może powodować różnice w charakterystyce tarcia i nagrzewania, a w konsekwencji nierównomierne hamowanie i ściąganie pojazdu.

Dodatkowo, przy montażu nowych tarcz standardowo wymienia się komplet klocków. Stare klocki mają "ułożoną" powierzchnię do starej tarczy; połączenie starych klocków z nową tarczą pogarsza przyleganie, wydłuża docieranie i może przyspieszać nierównomierne zużycie.

Dlatego poprawny zakres naprawy to wymiana dwóch tarcz hamulcowych i kompletu klocków.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wymiana tylko lewej tarczy lub lewej tarczy z klockami narusza zasadę symetrii na osi i może skutkować nierównym hamowaniem.
  • Przetoczenie dwóch tarcz i wymiana klocków nie rozwiązuje problemu tarczy poniżej minimum: po obróbce grubość będzie jeszcze mniejsza, więc tarcza nadal (tym bardziej) nie spełni wymagań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj wartość zmierzoną z wartością graniczną. Dla grubości tarczy obowiązuje zwykle minimum: jeśli pomiar jest mniejszy od limitu, tarcza jest zdyskwalifikowana i wymaga wymiany. Dla bicia osiowego jest odwrotnie: liczy się, czy nie przekracza wartości maksymalnej.
Wymiana parami zapewnia symetrię hamowania po lewej i prawej stronie osi. Różne tarcze (stara i nowa) mogą inaczej się nagrzewać i mieć inną charakterystykę tarcia, co sprzyja nierównomiernym siłom hamowania, drganiom oraz ściąganiu pojazdu podczas hamowania.
Minimalna grubość to granica bezpieczeństwa określona dla danej tarczy. Poniżej tej wartości tarcza ma mniejszą zdolność do odprowadzania ciepła i gorszą wytrzymałość, co zwiększa ryzyko przegrzewania, odkształceń i pęknięć. Dlatego wynik poniżej minimum oznacza konieczność wymiany.
Zwykle nie jest to zalecane. Stare klocki są dopasowane powierzchnią do zużytej tarczy i mogą gorzej przylegać do nowej, co wydłuża docieranie i pogarsza skuteczność. W praktyce serwisowej często wymienia się komplet klocków razem z tarczami, aby zapewnić prawidłową współpracę pary ciernej.
Bicie osiowe informuje o "falowaniu" tarczy podczas obrotu. Zbyt duże bicie może powodować pulsowanie pedału hamulca, drgania kierownicy i nierównomierne zużycie klocków. Jeśli wynik mieści się w limicie, problem zwykle nie wynika z geometrii tarczy, tylko np. z jej grubości lub innych elementów.
Przetaczanie usuwa warstwę materiału, czyli zmniejsza grubość. Jeśli tarcza już jest poniżej wartości minimalnej, to po obróbce będzie jeszcze cieńsza i tym bardziej niespełni wymagań bezpieczeństwa. Taka tarcza pozostaje zdyskwalifikowana, więc właściwą naprawą jest wymiana, a nie obróbka.
To rozróżnienie między zużyciem do granicy a doborem do naprawy. Klocki mogą być jeszcze "w normie", ale po montażu nowych tarcz najlepsze efekty (równomierne tarcie, krótsze docieranie, mniejsze ryzyko pisków) daje zestaw: nowe tarcze + nowe klocki na osi.
Najczęściej pojawia się ściąganie pojazdu w jedną stronę podczas hamowania, nierówna skuteczność hamulców na osi, a czasem drgania i wydłużona droga hamowania. Powodem może być różnica w stanie tarcz/klocków między stroną lewą i prawą lub niewłaściwe dotarcie powierzchni ciernych.
W praktyce jest to rzadkie i zwykle niezalecane na osi napędowej/sterowanej ze względu na symetrię. Może mieć miejsce wyjątkowo w procedurach specyficznych dla producenta lub w szczególnych przypadkach serwisowych, ale na egzaminie zawodowym standardowo przyjmuje się zasadę wymiany tarcz parami na osi.
Ćwicz trzy kroki: (1) odczyt danych z tabeli, (2) porównanie z limitami (minimum/maksimum), (3) decyzja serwisowa zgodna z praktyką (symetria na osi, komplet na osi, współpraca tarcza–klocek). Warto też zapamiętać, że bicie ocenia się względem maksimum, a grubość względem minimum.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Minimalna grubość lewej tarczy (22,15 mm) jest poniżej wartości granicznej 22,20 mm, więc tarcza nie nadaje się do dalszej eksploatacji."

Źródła:

  • UNECE Regulation No. 90 – Uniform provisions concerning replacement brake linings (tekst regulaminu ONZ/EKG, wymagania dla okładzin zamiennych)
  • Bosch, "Automotive Handbook" – rozdział dotyczący układów hamulcowych (ogólne zasady oceny tarcz, klocków i diagnostyki)

Materiały:

  • Podręczniki z budowy i obsługi układów hamulcowych (diagnostyka tarcz i klocków)
  • Materiały szkoleniowe producentów części hamulcowych (tarcze, klocki, zasady montażu i docierania)
  • Instrukcje serwisowe producenta pojazdu (wartości graniczne i procedury naprawcze dla konkretnego modelu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego