KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
Na podstawie wzoru oblicz roczną produktywność całkowitą Pc procesu wykonania sprzęgieł podatnych, jeżeli koszt rocznej produkcji P wynosi 1 200 000 zł, koszt pracy L wynosi 240 000 zł, łączne koszty materiałów i narzędzi M i N wynoszą 150 000 zł, koszt energii S wynosi 54 000 zł, roczny koszt wynajmu hali R to 156 000 zł.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania rocznej produktywności całkowitej (Pc) w kontekście procesu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produktywność całkowita Pc w ujęciu kosztowym liczy się jako iloraz efektu (koszt rocznej produkcji P) i łącznych nakładów kosztowych: L+M+N+S+R. Suma nakładów: 240000+150000+54000+156000=600000. Zatem Pc=1200000/600000=2,0.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik rocznej produktywności całkowitej Pc opisuje relację między "efektem" procesu (tu: wartością/kosztem rocznej produkcji P) a łącznymi nakładami poniesionymi, aby tę produkcję wykonać. W zadaniu podano składniki nakładów kosztowych, które należy zsumować.

Krok 1: zsumuj nakłady kosztowe

  • koszt pracy: L = 240 000 zł
  • łączne koszty materiałów i narzędzi: M i N = 150 000 zł
  • koszt energii: S = 54 000 zł
  • wynajem hali: R = 156 000 zł

Suma nakładów = 240 000 + 150 000 + 54 000 + 156 000 = 600 000 zł.

Krok 2: zastosuj iloraz Pc

Pc = P / (L + M + N + S + R) = 1 200 000 / 600 000 = 2,0.

Interpretacja: wartość 2,0 oznacza, że na każdą złotówkę łącznych nakładów kosztowych przypada 2 zł efektu (w przyjętym w zadaniu ujęciu P jako "wynik/produkt").

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zawyżone wartości typu 2,6; 4,8; 5,2 zwykle pojawiają się, gdy:

  • pominie się część kosztów w mianowniku (np. wynajem hali lub energię),
  • omyłkowo podstawi się tylko jeden składnik (np. sam koszt pracy) zamiast sumy,
  • dojdzie do błędu rachunkowego przy dodawaniu kilku liczb.

Na egzaminie warto zawsze zapisać najpierw pełny mianownik jako sumę wszystkich nakładów i dopiero potem wykonać dzielenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Produktywność całkowita Pc to wskaźnik pokazujący relację efektu procesu (np. wartości produkcji) do łącznych nakładów (np. pracy, materiałów, energii, kosztów utrzymania). Im wyższa Pc, tym więcej "wyniku" uzyskuje się z jednostki nakładu.
Najpierw zsumuj wszystkie koszty nakładów, które według wzoru wchodzą do mianownika (np. L+M+N+S+R). Następnie podziel wartość produkcji P przez tę sumę: Pc = P / (suma nakładów). Kluczowe jest, aby nie pominąć żadnego składnika.
Pc ma odzwierciedlać całkowity nakład niezbędny do wytworzenia produkcji. Proces zużywa jednocześnie pracę, materiały, narzędzia, energię i zasoby infrastruktury. Sumowanie kosztów jest prostym sposobem ujęcia tych nakładów w jednej porównywalnej wielkości.
W praktycznej interpretacji (w ujęciu zadania) Pc = 2,0 oznacza, że na 1 zł łącznych nakładów kosztowych przypada 2 zł efektu (P). Może to służyć do porównania okresów lub procesów: gdy Pc rośnie, efektywność wykorzystania zasobów zwykle się poprawia.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego składnika kosztu w mianowniku (np. wynajmu hali), podzielenie P tylko przez koszt pracy, błędy w dodawaniu kilku liczb oraz pomyłki w zapisie wartości (np. zgubienie zera). Pomaga zapis: mianownik = L+M+N+S+R.
Zależy od tego, jak zdefiniowano Pc w danym zadaniu lub w przyjętym wzorze. Jeśli wzór obejmuje koszt zasobów infrastruktury (np. R), to należy go wliczyć. Na egzaminie decyduje treść: gdy R jest podany jako element nakładu, zwykle jest składnikiem sumy.
Produktywność to relacja efekt/nakład (np. P podzielone przez sumę kosztów). Rentowność dotyczy zwykle zysku (np. zysk/przychód lub zysk/koszt). Jeśli w zadaniu nie ma zysku, marży ani przychodów, to najczęściej nie jest to rentowność, tylko produktywność/wydajność.
Porównaj P z sumą nakładów. Jeśli P jest równe nakładom, Pc wyjdzie blisko 1. Jeśli P jest około dwa razy większe od nakładów, Pc będzie bliskie 2 itd. Gdy wynik wychodzi bardzo wysoki (np. 5), sprawdź, czy nie pominąłeś kosztu lub nie popełniłeś błędu w sumowaniu.
Stosuje się je m.in. przy ocenie efektywności gniazd i linii, planowaniu kosztów, porównywaniu wariantów technologii, analizie wpływu cen energii i materiałów oraz w controllingu produkcji. W technice mechanicznej to częsty element oceny procesu wytwarzania części i zespołów.
Ćwicz schemat: (1) wypisz składniki kosztów, (2) zsumuj mianownik, (3) wykonaj dzielenie, (4) sprawdź wynik szacunkowo. Przygotuj listę typowych wskaźników (produktywność, wydajność, koszt jednostkowy) i ucz się rozpoznawać je po danych wejściowych w treści zadania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że produktywność całkowita Pc w ujęciu kosztowym liczy się jako iloraz efektu (koszt rocznej produkcji P) i łącznych nakładów kosztowych: L+M+N+S+r. Suma nakładów: 240000+150000+54000+156000=600000.

Źródła:

  • OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development), "Measuring Productivity: Measurement of Aggregate and Industry-Level Productivity Growth", OECD Manual (PDF), rozdziały dot. total factor productivity (TFP) i ujęcia nakładów; https://www.oecd.org/sdd/productivity-stats/2352458.pdf - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia, hasło: "Total factor productivity", definicja i ujęcie TFP jako relacji efektu do łącznych nakładów; https://en.wikipedia.org/wiki/Total_factor_productivity - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia, hasło: "Productivity", ogólna definicja produktywności jako relacji output/input; https://en.wikipedia.org/wiki/Productivity - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały z ekonomiki i organizacji produkcji dotyczące produktywności i kosztów
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztów procesu (przykłady i arkusze ćwiczeń)
  • Wprowadzenie do controllingu produkcji: wskaźniki efektywności i ich interpretacja

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego