KWALIFIKACJA ROL9 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 18.
Na podstawie załączonych danych określ liczbę rodzin pszczelich, jaką można wywieźć na pożytek z rzepaku ozimego.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z egzaminu zawodowego dla technika pszczelarza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik wyznacza się przez odczytanie z załączonych danych parametrów pożytku rzepakowego (np. powierzchni i normy obsady lub zasobności pożytku) oraz wykonanie przeliczenia na liczbę rodzin. Ponieważ dane zwykle podaje się jako zakres (min–max), poprawna odpowiedź ma formę przedziału: 168–189 rodzin.

Pełne wyjaśnienie:

To zadanie jest typowym przykładem obliczeń planistycznych w gospodarce pasiecznej: na podstawie informacji o pożytku (rzepak ozimy) trzeba ustalić, ile rodzin pszczelich można bezpiecznie i racjonalnie skierować na dane miejsce.

Kluczowe jest, że polecenie brzmi "na podstawie załączonych danych". Oznacza to, że właściwe liczby (np. wielkość bazy pożytkowej oraz wskaźnik obsady/obciążenia pożytku rodzinami albo inny przelicznik stosowany w zadaniu) znajdują się w załączniku i to one determinują wynik. W praktyce egzaminacyjnej takie zadania rozwiązuje się w trzech krokach:

  • Odczyt danych z tabeli/załącznika wraz z jednostkami (np. hektary, wydajność, zalecana liczba rodzin na jednostkę powierzchni, zakres minimalny i maksymalny).
  • Dobór właściwego przeliczenia: liczba rodzin wynika z przemnożenia/ podzielenia wartości zgodnie z opisem w danych. Jeśli załącznik podaje normę w postaci przedziału, wynik również powinien być przedziałem.
  • Interpretacja wyniku: pytanie dotyczy liczby rodzin, które "można wywieźć" na pożytek, czyli w praktyce liczby dopasowanej do możliwości bazy pożytkowej (bez nadmiernego przeciążenia).

Poprawna odpowiedź "168-189" wskazuje, że z danych wejściowych wynikają dwie granice: minimalna i maksymalna liczba rodzin. To spójne z realiami pszczelarstwa, bo pożytek i zalecenia obsady często podaje się jako zakres (zależny np. od warunków, siły rodzin, zmienności pożytku).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ reprezentują wyniki zaniżone lub niezgodne z zakresem wyliczonym z załącznika. Najczęstsze przyczyny takich pomyłek to: użycie niewłaściwej jednostki, pominięcie jednego z ograniczeń w danych (np. policzenie tylko dla minimum albo tylko dla maksimum), albo błędne zaokrąglenie i zapis wyniku nie jako przedziału, lecz jako przypadkowego podzakresu.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: czy wynik ma sens (rzędy wielkości), czy uwzględnia zakres z danych, oraz czy zgadzają się jednostki w każdym kroku rachunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pożytek z rzepaku ozimego to okres i źródło nektaru oraz pyłku dostarczane przez kwitnący rzepak. Jest to pożytek intensywny, często wykorzystywany w gospodarce wędrownej. Dobra ocena pożytku pomaga dobrać liczbę rodzin tak, aby nie przeciążyć bazy i uzyskać towarowy zbiór.
Najpierw odczytuje się z załącznika dane (np. powierzchnię uprawy i zalecaną obsadę rodzinami lub zakres zasobności pożytku). Następnie wykonuje się proste przeliczenie zgodnie z podanym wskaźnikiem. Jeśli wskaźnik jest w formie min–max, wynik także zapisuje się jako przedział.
Przedział uwzględnia zmienność warunków: siłę rodzin, pogodę, nektarowanie roślin i różnice w pożytku między plantacjami. Gdy dane wejściowe są podane w postaci zakresu (np. minimalne i maksymalne zalecenie), poprawny wynik powinien zachować tę formę, a nie być jedną wartością.
Nie w sposób wiarygodny. Polecenie wprost wymaga użycia "załączonych danych", czyli tabeli/ilustracji lub zestawu liczb. Bez nich nie wiadomo, jakie wskaźniki i wartości należy zastosować. Na egzaminie zawsze trzeba najpierw dokładnie odczytać załącznik i jednostki.
Najczęstsze pomyłki to: pomieszanie jednostek (np. ha), nieuwzględnienie, że wynik ma być zakresem, oraz użycie tylko jednej granicy (minimum albo maksimum). Zdarza się też złe zaokrąglenie i przepisanie liczby z tabeli jako wyniku bez wykonania właściwego mnożenia/dzielenia.
Wędrówkę na rzepak planuje się na okres kwitnienia, tak aby rodziny były przygotowane i w sile lotnej na początku intensywnego pożytku. W praktyce liczy się także dojazd, możliwość ustawienia uli, dostęp do wody oraz bezpieczeństwo (np. ryzyko zabiegów ochrony roślin).
Przeciążenie pożytku powoduje konkurencję rodzin o nektar i pyłek, spadek efektywności zbioru, a czasem nawet pogorszenie kondycji rodzin. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do niedoborów pokarmu, większej skłonności do rabunków i słabszych wyników miodowych mimo pozornie dobrego pożytku.
Znaczenie mają m.in. powierzchnia i zwartość plantacji, intensywność nektarowania, pogoda w czasie kwitnienia, liczba innych pasiek w okolicy oraz siła rodzin. Dlatego w materiałach szkolnych i zadaniach często spotyka się normy/zakresy, a nie jedną stałą liczbę dla wszystkich sytuacji.
Warto wykonać szybki test: czy jednostki się zgadzają, czy zachowano formę zakresu (jeśli dane są min–max), oraz czy wynik mieści się w realistycznym rzędzie wielkości dla podanej skali pożytku. Dodatkowo dobrze jest policzyć obie granice osobno i dopiero potem zapisać przedział.
Ćwicz czytanie tabel i załączników: wypisuj dane, jednostki i wymagany wynik. Następnie rozwiązuj podobne zadania na przeliczenia (mnożenie/dzielenie, zakres min–max). Pomaga też schemat: dane → wzór/przelicznik → obliczenie minimum → obliczenie maksimum → zapis przedziału.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynik wyznacza się przez odczytanie z załączonych danych parametrów pożytku rzepakowego (np. powierzchni i normy obsady lub zasobności pożytku) oraz wykonanie przeliczenia na liczbę rodzin.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu gospodarki wędrownej w pasiece (materiały szkolne dla pszczelarzy)
  • Instrukcje i poradniki dotyczące pożytków roślinnych (w tym rzepaku) i obciążenia pożytków
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń w pszczelarstwie (arkusze próbne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego