W rozliczeniach transportu towarowego często stosuje się jednostkę tonokilometr (tkm), czyli przewóz 1 tony na odległość 1 kilometra. Jeżeli cennik podaje stawkę w zł/tkm, to koszt oblicza się w dwóch krokach: najpierw wyznacza się pracę przewozową w tkm, a następnie mnoży przez stawkę.
Krok 1: dobór właściwej stawki z cennika
Ładunek ma masę 20 t, czyli przekracza próg "do 15,0 t", ale mieści się w progu "do 24,0 t". Dlatego właściwa stawka to 0,30 zł/tkm.
Krok 2: obliczenie pracy przewozowej
Praca przewozowa = masa × odległość = 20 t × 200 km = 4000 tkm.
Krok 3: obliczenie kosztu
Koszt = 4000 tkm × 0,30 zł/tkm = 1200,00 zł. Jednostki "tkm" skracają się, zostają złote.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 60,00 zł – taki wynik zwykle wynika z policzenia samej odległości lub błędnego założenia stawki "za km", bez uwzględnienia masy ładunku.
- 1 080,00 zł – to typowy efekt zastosowania stawki z niewłaściwego progu (np. dla "do 15,0 t"), czyli błędnej kwalifikacji 20 t do niższej kategorii.
- 50,00 zł – to wynik skrajnie zaniżony, najczęściej pochodzący z pomylenia jednostek albo z dzielenia zamiast mnożenia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w obliczeniu występują oba czynniki: masa (t) i odległość (km). Jeśli stawka jest w zł/tkm, to brak któregoś czynnika oznacza błąd jednostek.
