KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 38.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu kosztorysu ofertowego, oblicz koszt bezpośredni pracy sprzętu przy zagęszczaniu 1000 m3 gruntu nasypu.
Ilustracja przedstawia fragment kosztorysu ofertowego, który dotyczy zagęszczania nasypów mechanicznie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt bezpośredni pracy sprzętu oblicza się na podstawie danych z pozycji kosztorysu: nakładu pracy sprzętu i jego stawki (lub gotowej wartości dla 1 jednostki). Następnie wynik przelicza się na 1000 m3 zgodnie z ilością robót. Poprawny rezultat odpowiada wartości 970,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt bezpośredni w kosztorysie to suma kosztów wynikających bezpośrednio z wykonania danej pozycji robót. W praktyce rozbija się go na składowe, takie jak robocizna, materiały oraz praca sprzętu. W tym zadaniu interesuje wyłącznie koszt bezpośredni pracy sprzętu przy zagęszczaniu gruntu nasypu dla ilości 1000 m3.

Aby dojść do wyniku, należy:

  • odczytać z fragmentu kosztorysu dane dotyczące sprzętu (np. nakład pracy sprzętu na jednostkę i stawkę, albo bezpośrednio wartość składowej "sprzęt" dla 1 m3),
  • wykonać obliczenie wartości składowej sprzętowej dla jednostki obmiaru,
  • przeliczyć otrzymaną wartość na 1000 m3 (zwykle przez pomnożenie wartości jednostkowej przez 1000, chyba że fragment podaje inną podstawę),
  • sprawdzić zgodność jednostek (m3, m-g, stawka za m-g itp.), aby uniknąć błędu skali.

Odpowiedź "970,00 zł" jest zgodna z poprawnym przeliczeniem składowej sprzętowej na podaną ilość robót, dlatego stanowi właściwy koszt bezpośredni pracy sprzętu.

Pozostałe wartości są typowe dla błędów rachunkowych i interpretacyjnych:

  • "290,21 zł" może wynikać z policzenia tylko części nakładów sprzętu lub z użycia niewłaściwego współczynnika przeliczeniowego.
  • "679,00 zł" często odpowiada sytuacji, gdy pomija się część danych z pozycji albo myli się stawkę z wartością już przeliczoną.
  • "107,49 zł" jest charakterystyczne dla błędu jednostek (np. pozostawienie wartości dla 1 m3 lub 100 m3 bez przeliczenia na 1000 m3).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy liczba w kosztorysie jest jednostkowa (na 1 m3), czy już dotyczy większej ilości, a dopiero potem wykonuj mnożenie. Zawsze dopisz sobie w brudnopisie jednostki przy każdym kroku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt bezpośredni to część kosztu pozycji, która wynika wprost z jej wykonania. Zwykle obejmuje robociznę, materiały i sprzęt (bez narzutów typu koszty pośrednie czy zysk). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba umieć wyodrębnić właściwą składową i przeliczyć ją na podaną ilość robót.
Najpierw odczytaj z kosztorysu dane dotyczące sprzętu (wartość jednostkowa lub nakład i stawkę). Potem policz koszt sprzętu na jednostkę obmiaru, a na końcu przemnóż przez 1000 m3. Zawsze sprawdź, czy dane nie są podane np. na 100 m3, bo to zmienia współczynnik przeliczenia.
Rozdzielenie R/M/S ułatwia kontrolę kosztów, porównywanie ofert i analizę, co wpływa na cenę (np. drogi sprzęt vs tańsza robocizna). W praktyce pozwala też szybciej znaleźć błąd: jeśli wynik jest zaniżony, często winne jest pominięcie jednej składowej, np. pracy sprzętu.
Najczęstsze są błędy skali i jednostek: pozostawienie wartości dla 1 m3 bez przemnożenia, pomnożenie przez złą liczbę (np. 100 zamiast 1000) albo odczytanie wartości dotyczącej innej podstawy obmiaru. Drugi typ błędu to policzenie nie tej składowej (np. robocizny zamiast sprzętu).
Nie zawsze. W kosztorysie "praca sprzętu" obejmuje koszt użytkowania sprzętu przy danej czynności, często liczony jako nakład pracy (np. m-g) razy stawka. Wynajem może być tylko jedną z form ustalania stawki, ale kosztorysowo liczy się koszt użycia sprzętu w konkretnej pozycji robót.
W pozycjach kosztorysowych sprzęt bywa oznaczany jako odrębna składowa wartości (S) albo poprzez wykaz nakładów, gdzie maszyny mają własne jednostki pracy (np. maszynogodziny). Na egzaminie kluczowe jest, by czytać nagłówki kolumn i opisy, a nie sugerować się samą "wielkością" liczby.
Koszt bezpośredni liczy się jako etap pośredni do wyceny pozycji i całej oferty. Cena końcowa zwykle uwzględnia jeszcze narzuty (koszty pośrednie, zysk) oraz czasem inne składniki zależne od warunków kontraktu. Jeśli pytanie brzmi o "koszt bezpośredni", nie należy dodawać narzutów.
Bo w pracy technika kosztorysowego ważna jest praktyczna umiejętność czytania tabel, pozycji i kolumn, a nie tylko wykonywanie działań. Odczyt z kosztorysu sprawdza też, czy zdający rozumie, co oznaczają składowe i jak je przeliczać na konkretny obmiar (np. 1000 m3).
Zrób szybki test: oszacuj rząd wielkości wyniku. Jeśli koszt jednostkowy sprzętu jest "kilka zł" na 1 m3, to dla 1000 m3 spodziewasz się "kilku tysięcy" zł, a nie kilkudziesięciu. Dodatkowo porównaj, czy nie wyszedł wynik identyczny jak dla 1 m3 lub 100 m3.
Ćwicz zadania na przeliczanie wartości jednostkowych na ilość robót i na wyodrębnianie składowej sprzętu z tabeli. Warto robić notatkę z jednostkami w każdym kroku oraz powtarzać typowe oznaczenia w kosztorysach (kolumny, podsumowania, wartości cząstkowe). To ogranicza błędy nieuwagi.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt bezpośredni pracy sprzętu oblicza się na podstawie danych z pozycji kosztorysu: nakładu pracy sprzętu i jego stawki (lub gotowej wartości dla 1 jednostki).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kosztorysowania budowlanego (kalkulacja kosztów R/M/S)
  • Ćwiczenia z czytania kosztorysów ofertowych i inwestorskich (pozycje, nakłady, jednostki)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kosztów bezpośrednich

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego