KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Na podstawie zamieszczonego normatywu wskaż, ile porcji blinów należy przygotować, mając do dyspozycji 12 jaj.
Ilustracja przedstawia tabelę z normatywem dotyczącym przygotowania blinów, co jest częścią egzaminu zawodowego dla kucharza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć liczbę porcji, trzeba odczytać z normatywu zużycie jaj na 1 porcję (lub liczbę porcji przewidzianą dla danej liczby jaj).
Następnie przelicza się proporcją: mając 12 jaj, wylicza się odpowiadającą im liczbę porcji i wybiera wynik zgodny z normatywem: 20 porcji.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest poprawne wykorzystanie normatywu surowcowego (karty receptury). Normatyw określa, jaka ilość surowca jest potrzebna do przygotowania określonej liczby porcji albo ile surowca przypada na jedną porcję.

Postępowanie:

  • Krok 1: Odszukaj w normatywie pozycję "jaja" dla blinów i ustal zależność: ile jaj przypada na porcję lub ile porcji przewiduje norma dla danej liczby jaj.
  • Krok 2: Wykonaj przeliczenie proporcją. Jeśli norma podaje zużycie na 1 porcję, dzielisz liczbę dostępnych jaj (12) przez zużycie na porcję. Jeśli norma podaje liczbę porcji dla określonej liczby jaj, przeliczasz proporcjonalnie do 12 jaj.
  • Krok 3: Sprawdź, czy wynik ma sens technologiczny: porcje w praktyce muszą być liczbą całkowitą, więc ewentualne zaokrąglenie powinno wynikać z zasad produkcji i zapisu w normatywie (np. czy dopuszcza się porcje niepełne).

W tej pozycji obliczenie prowadzi do wyniku 20 porcji. Pozostałe propozycje są typowymi błędami rachunkowymi lub błędami odczytu: 15 porcji i 10 porcji zwykle wynikają z pomylenia dzielenia z mnożeniem albo odczytu wartości dla innej kolumny normatywu, a 25 porcji bywa skutkiem bezpodstawnego zaokrąglenia "w górę" lub przyjęcia innego przelicznika niż wskazany w normatywie.

Na egzaminie zawsze opieraj się na danych z normatywu dołączonego do zadania, a nie na intuicji lub "typowych" recepturach, bo normy mogą się różnić w zależności od materiału egzaminacyjnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Normatyw surowcowy to zapis w recepturze/kartotece, który określa ilości surowców potrzebne do wykonania danej liczby porcji albo zużycie surowca na 1 porcję. Dzięki niemu można planować produkcję, robić kalkulacje i kontrolować rozchód magazynowy.
Najpierw odczytaj z normatywu, ile jaj przypada na jedną porcję (albo ile porcji wychodzi z podanej liczby jaj). Potem zastosuj proporcję: liczba porcji = dostępne jaja / zużycie jaj na porcję (lub przeliczenie proporcjonalne do normy).
Receptury i normatywy mogą się różnić między materiałami i zakładami (inne wielkości porcji, inne dodatki, inne zużycie). Na egzaminie poprawna jest odpowiedź wynikająca z załączonego normatywu, nawet jeśli znasz inną wersję przepisu.
Najczęściej myli się działanie (mnożenie zamiast dzielenia), odczytuje złą kolumnę/wiersz w normatywie, nie uwzględnia że porcja musi być liczbą całkowitą albo zaokrągla wynik "na oko". Pomaga zapisanie proporcji i kontrola sensowności wyniku.
W praktyce wydawanie porcji zwykle wymaga liczby całkowitej. Jednak sposób zaokrąglenia powinien wynikać z normatywu i organizacji produkcji (np. czy dopuszcza się porcje niepełne, czy trzeba zapewnić pełne porcje). Na egzaminie trzymaj się danych z zadania.
"Porcja" to jednostka wydania dania zgodna z normą receptury (określona gramatura i skład). Nie zawsze oznacza jedną sztukę; czasem porcja to określona masa lub liczba elementów. Dlatego trzeba sprawdzić definicję porcji w normatywie do zadania.
Porównaj wynik z normą: jeśli z 12 jaj wychodzi bardzo mało lub bardzo dużo porcji, to sygnał błędu w odczycie albo w działaniu. Warto też szybko odwrócić rachunek: pomnóż liczbę porcji przez zużycie jaj na porcję i zobacz, czy wracasz do 12 jaj.
Zawsze najpierw zidentyfikuj nagłówki kolumn (np. "na 1 porcję", "na 10 porcji", "ilość surowca"), potem sprawdź jednostki i dopiero odczytuj wartość. Dobrym nawykiem jest prowadzenie palcem po wierszu i upewnienie się, że jesteś w tym samym wierszu co "jaja".
Najczęściej przy planowaniu produkcji na zmianę (ile porcji da się zrobić ze stanów magazynowych), przy żywieniu zbiorowym, w cateringu oraz przy zamówieniach surowców. To podstawowa umiejętność, bo wpływa na koszty, straty i płynność wydawki.
Ćwicz czytanie kart receptur i tabel normatywów oraz przeliczanie proporcji. Rób krótkie rachunki kontrolne (odwrócenie działania) i ucz się rozpoznawać typowe pułapki: złe jednostki, złe kolumny, zaokrąglenia. Pomaga też praca na przykładowych normatywach ze szkoły.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki z technologii gastronomicznej dotyczące normatywów i kalkulacji surowcowej
  • Przykładowe karty receptur/normatywy surowcowe stosowane w szkolnych pracowniach gastronomicznych
  • Zestawy zadań rachunkowych z gastronomii (przeliczanie porcji, wydajność, rozchód surowców)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego