KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 9.
Na podstawie zamieszczonej aksonometrii instalacji gazowej ustal liczbę zamontowanych kolan średnicy 1".
Ilustracja przedstawia schemat aksonometryczny instalacji gazowej, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnica 1″ w typowych oznaczeniach instalacyjnych odpowiada przewodowi DN25, który na schemacie jest oznaczony jako ø25.
Na aksonometrii należy policzyć wyłącznie kolana (zmiany kierunku) na odcinku rury ø25, pomijając elementy na ø20 i ø15. Zliczenie załamań na ø25 daje wynik 7.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na odczycie aksonometrii i policzeniu, ile kolan zamontowano na przewodzie o średnicy 1″. Kluczowe są dwa kroki: (1) poprawne wskazanie, który odcinek instalacji ma wymaganą średnicę, oraz (2) uważne zliczenie wszystkich zmian kierunku tylko na tym odcinku.

Identyfikacja średnicy: na rysunkach instalacyjnych spotyka się oznaczenia średnic w milimetrach (np. ø25, ø20, ø15) oraz odniesienia calowe. W praktyce instalacyjnej 1″ odpowiada przewodowi klasy DN25, a na schemacie ten przewód jest oznaczony jako ø25. Dlatego liczenie wykonuje się na trasie przewodu ø25 (głównego odcinka w pobliżu gazomierza i dalej), a nie na podejściach do odbiorników wykonanych cieńszymi średnicami.

Co liczymy jako kolano: kolano to kształtka powodująca zmianę kierunku prowadzenia rury (najczęściej pod kątem prostym). Na aksonometrii rozpoznasz je po wyraźnym "załamaniu" linii przewodu. Liczysz każde takie załamanie na przewodzie ø25, niezależnie od tego, czy występuje ono w pionie, poziomie czy w przebiegu skośnym (aksonometrycznym).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "7": po ograniczeniu się do odcinka oznaczonego ø25 i zliczeniu wszystkich jego zmian kierunku otrzymuje się łącznie 7 kolan. Wynik jest typowy m.in. dla fragmentu prowadzonego przy gazomierzu (obejście/podejście) oraz dalszego prowadzenia przewodu z kolejnymi skrętami trasy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "1" i "2" to wyniki zbyt małe, zwykle pojawiające się, gdy ktoś liczy tylko najbardziej widoczne załamania w jednym miejscu (np. przy gazomierzu) i pomija dalsze zmiany kierunku na tym samym ø25.
  • "4" bywa skutkiem liczenia tylko kolan tworzących charakterystyczny układ podejścia (np. część obejścia) albo błędu selekcji, gdy część załamań jest omyłkowo przypisana do innych średnic.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw "podświetl wzrokiem" cały przebieg rury ø25, a dopiero potem licz załamania po kolei, przesuwając się w jednym kierunku, aby nie pominąć ani nie policzyć podwójnie tego samego miejsca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aksonometria to przestrzenny (3D) sposób przedstawienia przebiegu przewodów, armatury i podejść do urządzeń. Ułatwia zobaczenie, gdzie rura idzie w pionie, poziomie i gdzie zmienia kierunek. W zadaniach egzaminacyjnych służy do liczenia kształtek i identyfikacji elementów instalacji.
Kolano rozpoznasz po wyraźnym załamaniu przewodu, czyli miejscu, w którym rura zmienia kierunek (najczęściej o 90°). Na rysunku nie liczysz "fragmentów prostych", tylko właśnie takie zmiany kierunku. Uważaj, aby nie pomylić kolana z trójnikiem lub zaworem.
W praktyce instalacyjnej spotyka się równolegle oznaczenia w calach i średnice nominalne DN. Typowo 1″ odpowiada DN25, a na rysunkach często widzisz zapis ø25. Dlatego, gdy pytanie dotyczy 1″, zwykle należy analizować odcinki oznaczone jako ø25 (a nie np. ø20 lub ø15).
Najczęściej: (1) liczenie kolan na wszystkich średnicach zamiast tylko na wymaganej, (2) pomijanie jednego załamania przy szybkim oglądaniu rysunku, (3) mylenie trójnika lub zaworu z kolanem, (4) liczenie tego samego miejsca dwa razy, gdy wraca się wzrokiem po trasie przewodu.
Na rysunku średnica jest zwykle opisana tekstowo przy odcinku przewodu, np. ø25, ø20, ø15. Najlepiej "prześledzić palcem" tylko tę trasę, na której widnieje ø25, i dopiero na niej liczyć kolana. Podejścia do urządzeń (kocioł, kuchenka) często mają mniejsze średnice.
Nie. Zawór to armatura odcinająca, a nie kształtka zmieniająca kierunek. W zadaniu o liczbie kolan liczy się wyłącznie elementy powodujące zmianę kierunku rury (załamania). Zawór może być narysowany obok kolana, co bywa mylące, ale nie zwiększa liczby kolan.
Ustal punkt startu (np. od zaworu/gazomierza) i licz tylko w jednym kierunku, przechodząc kolejno przez całą trasę przewodu o wymaganej średnicy. Pomaga robienie małych "kresek" na kartce obok rysunku lub numerowanie kolejnych załamań. Nie wracaj wzrokiem po tej samej trasie.
Kolana 45° stosuje się, gdy trzeba łagodniej zmienić kierunek, ograniczyć opory przepływu lub dopasować trasę do przeszkód w budynku. W zadaniach egzaminacyjnych istotne jest, że niezależnie od kąta, jeśli jest to kształtka zmieniająca kierunek przewodu na danej średnicy, to wlicza się ją do liczby kolan.
Oznaczenie G-4 identyfikuje typ/wielkość gazomierza stosowanego w instalacjach domowych. Na aksonometrii gazomierz jest zwykle pokazany jako osobny element w torze przepływu, a w jego okolicy występuje kilka kształtek (w tym kolana) związanych z podejściem i obejściem. Symbol pomaga znaleźć właściwy fragment instalacji.
Ćwicz na wielu schematach: najpierw identyfikuj średnice, potem śledź jedną trasę przewodu i licz kształtki. Ucz się symboli armatury (zawór, gazomierz, trójnik, kolano), bo mylenie symboli daje błędy. Dobrą metodą jest samodzielne robienie zestawień materiałów do prostych instalacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zliczenie załamań na ø25 daje wynik 7."

Źródła:

  • ISO 6708:1995, "Pipework components — Definition and selection of DN (nominal size)"
  • Engineering ToolBox, "Nominal Pipe Size NPS and DN" (tabela DN–cale), https://www.engineeringtoolbox.com/nps-dn-d_45.html (dostęp: 2026-03-13)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z czytania rysunku instalacyjnego (aksonometria, schematy)
  • Tablice/ściągi z podstawowymi zależnościami DN–cale używanymi w instalacjach rurowych
  • Przykładowe projekty instalacji gazowych z zestawieniami materiałów (ćwiczenie: policz kształtki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego