KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 1.
Na podstawie zamieszczonej informacji oceń stopień mobilności pacjenta.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z egzaminu zawodowego, który dotyczy oceny stopnia mobilności pacjenta.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień 4 dotyczy pacjentów poruszających się bez ograniczeń, u których proteza musi znosić wysokie wymagania funkcjonalne i obciążenia uderzeniowe (duże naprężenia, przeciążenia). W opisie wskazano mobilność nieograniczoną oraz ryzyko zniekształceń i uderzeń, co jest cechą rozstrzygającą dla poziomu 4, a nie 3.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja stopni mobilności (1–4, często utożsamiana z poziomami K1–K4) służy do oceny możliwości funkcjonalnych osoby po amputacji i doboru odpowiednich komponentów protezy kończyny dolnej. Kluczowe jest, że stopnie 3 i 4 mogą obejmować poruszanie się na zewnątrz bez istotnych ograniczeń czasowo-dystansowych, ale różnią się poziomem wymagań dynamicznych stawianych protezie.

W przedstawionym opisie pacjent:

  • porusza się na zewnątrz w sposób nieograniczony (czas i dystans bez limitu),
  • ma duże wymagania co do funkcjonalności,
  • wskazano możliwość występowania zniekształceń, naprężeń oraz obciążenia uderzeniowego.

To ostatnie sformułowanie jest cechą rozstrzygającą: "obciążenie uderzeniowe" oznacza, że proteza ma pracować w warunkach wysokich energii i przeciążeń (np. sport, intensywna aktywność, dynamiczne zmiany tempa). Taki profil odpowiada stopniowi 4, w którym wymagane są komponenty tolerujące silne uderzenia i duże obciążenia.

Dlaczego pozostałe stopnie nie pasują?

  • Stopień 1 opisuje mobilność głównie w pomieszczeniach i po płaskim, zwykle wolno i często z pomocą. Nie zgadza się z nieograniczoną mobilnością na zewnątrz.
  • Stopień 2 dotyczy krótkich dystansów na zewnątrz i ograniczonego czasu/chodu, z pokonywaniem niewielkich przeszkód. To stoi w sprzeczności z brakiem limitów czasu i dystansu.
  • Stopień 3 obejmuje aktywne życie codzienne i różne tereny, ale bez akcentu na ekstremalne przeciążenia. Jeżeli w opisie pojawiają się obciążenia uderzeniowe i wysokie wymagania energetyczne, przechodzimy do poziomu 4.

W praktyce technika ortopedy ocena mobilności pomaga dobrać stopę protezową, przeguby oraz elementy amortyzujące tak, aby zapewnić bezpieczeństwo, trwałość i funkcję przy rzeczywistym poziomie aktywności pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czterostopniowa ocena funkcjonalnych możliwości osoby po amputacji, używana do doboru elementów protezy. Uwzględnia m.in. środowisko chodzenia (dom/teren), tempo, przeszkody oraz wymagania dynamiczne. Im wyższy stopień, tym większa samodzielność i większe obciążenia, które musi wytrzymać proteza.
"Obciążenie uderzeniowe" oznacza wysokie przeciążenia i duże energie (dynamiczny chód, bieganie, skoki, intensywne zmiany tempa). W klasyfikacji mobilności to cecha typowa dla stopnia 4, gdzie proteza musi tolerować silne uderzenia i naprężenia, a nie tylko sprawne przemieszczanie się w terenie.
Oba stopnie mogą oznaczać nieograniczone poruszanie się na zewnątrz, ale stopień 4 obejmuje ekstremalne wymagania: duże obciążenia dynamiczne, uderzeniowe i wysoki poziom energii. Stopień 3 to aktywne życie codzienne (różne tereny, zmienne tempo), lecz bez nacisku na przeciążenia typowe dla sportu.
Stopień mobilności wpływa na dobór stopy protezowej, ewentualnych amortyzatorów, adapterów oraz (w protezach uda) na wybór przegubu kolanowego. Dla wyższych stopni potrzebne są komponenty o większej wytrzymałości i lepszym zwrocie energii, aby bezpiecznie przenosić większe obciążenia.
Stopień 2 zwykle ma ograniczony dystans i czas chodzenia oraz ostrożne pokonywanie małych przeszkód. Jeśli w opisie pojawia się brak limitu czasu i dystansu oraz swobodne poruszanie się na zewnątrz, to wykracza poza stopień 2. Dodatkowe wzmianki o dużych obciążeniach kierują jeszcze wyżej.
Nie zawsze. Stopień 4 oznacza, że pacjent ma lub planuje aktywność wymagającą od protezy tolerowania dużych energii i przeciążeń (np. intensywna praca fizyczna, dynamiczne hobby, sport). Kluczowe jest nie samo "sportowe" określenie, tylko wymagania funkcjonalne i obciążenia działające na protezę.
Najczęściej myli się stopień 3 ze stopniem 4, bo oba wiążą się z dobrą mobilnością na zewnątrz. Błąd wynika z pomijania słów-kluczy: "obciążenie uderzeniowe", "silne naprężenia", "bardzo wysokie wymagania". To właśnie te sformułowania przesuwają ocenę na poziom 4.
Taki zapis oznacza, że pacjent może chodzić bez istotnych ograniczeń czasowo-dystansowych, a jego funkcja nie kończy się na krótkich, sporadycznych przejściach. To cecha stopni wyższych (zwykle 3 lub 4). O wyborze między nimi decydują dodatkowe wymagania, np. przeciążenia uderzeniowe.
Technik ortopeda analizuje opis funkcji (teren, tempo, obciążenia) i na tej podstawie dobiera klasę komponentów oraz rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo i trwałość. Przy wysokiej mobilności dobiera się elementy o większej odporności i dynamice, a także przekazuje zalecenia użytkowania i kontroli protezy.
Warto nauczyć się "markerów" każdego stopnia: dla 1 – głównie wnętrza i płasko; dla 2 – krótkie dystanse na zewnątrz; dla 3 – różne tereny i zmienne tempo bez ekstremów; dla 4 – wysokie energie i obciążenia uderzeniowe. Ćwicz na opisach przypadków i szukaj słów rozstrzygających.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 39% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Stopień 4 dotyczy pacjentów poruszających się bez ograniczeń, u których proteza musi znosić wysokie wymagania funkcjonalne i obciążenia uderzeniowe (duże naprężenia, przeciążenia)."

Źródła:

  • Össur – informacje edukacyjne o poziomach aktywności/mobilności (K-level) w doborze protez kończyn dolnych, https://www.ossur.com (sekcje edukacyjne dot. prosthetics/K-level) - dostęp 2026-03-02
  • Ottobock – materiały informacyjne o doborze komponentów do poziomu aktywności (K-level) w protetyce kończyn dolnych, https://www.ottobock.com (sekcje edukacyjne/knowledge dot. prosthetics activity level) - dostęp 2026-03-02
  • Bespoke Innovations – materiały o klasyfikacji aktywności/mobilności użytkowników protez (K-level) w kontekście doboru rozwiązań, https://www.bespokeinnovations.com (materiały informacyjne dot. mobility/K-level) - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów komponentów protezowych opisujące poziomy aktywności (K-level)
  • Materiały szkoleniowe z protetyki kończyn dolnych dotyczące kwalifikacji pacjenta do komponentów
  • Przykładowe opisy przypadków klinicznych (case studies) z przypisaniem stopnia mobilności 1–4

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego