KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 23.
Na podstawie zamieszczonych danych określ, ile wynosi szkodliwy dla człowieka poziom dźwięku emitowany przez ruch samochodów ciężarowych.
Ilustracja przedstawia wykres poziomów dźwięku w decybelach (dB) w różnych kontekstach, związany z ochroną środowiska i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziomy hałasu rzędu 80–90 dB są uznawane za szkodliwe dla człowieka przy narażeniu, ponieważ mogą powodować pogorszenie słuchu i silny stres organizmu. Ruch samochodów ciężarowych należy do źródeł generujących wysokie wartości dźwięku, dlatego właściwy jest przedział 80–90 dB.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wskazać przedział poziomu dźwięku, który jest szkodliwy dla człowieka w kontekście hałasu pochodzącego z ruchu samochodów ciężarowych. Skala decybelowa jest logarytmiczna, więc wzrost o kilka–kilkanaście dB oznacza zauważalnie większe obciążenie akustyczne.

Odpowiedź "80 dB-90 dB" jest właściwa, ponieważ zakres ten odpowiada poziomom hałasu, które przy narażeniu mogą prowadzić do negatywnych skutków zdrowotnych (m.in. ryzyko uszkodzeń słuchu przy dłuższym oddziaływaniu, wzrost reakcji stresowej, rozdrażnienie, zaburzenia snu). Hałas generowany przez ciężki ruch drogowy jest typowo wyższy niż dla spokojnego tła akustycznego i często lokuje się w przedziałach uznawanych za niebezpieczne lub co najmniej wysoce uciążliwe.

Dlaczego pozostałe przedziały nie pasują:

  • "50 dB-60 dB" – to wartości częste dla umiarkowanego tła akustycznego lub rozmowy; mogą być uciążliwe w nocy, ale zwykle nie opisują "szkodliwego" poziomu przypisywanego ciężarówkom.
  • "60 dB-70 dB" – zakres może być długotrwale męczący i zakłócać odpoczynek, jednak w pytaniu chodzi o poziom uznany za szkodliwy dla człowieka dla źródła o dużej emisji, jakim jest ruch ciężarowy.
  • "70 dB-80 dB" – to nadal wysoki hałas komunikacyjny, ale w tego typu klasyfikacjach "szkodliwość" wiąże się zwykle z jeszcze większym natężeniem, które lepiej opisuje przedział 80–90 dB.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie odwołuje się do "zamieszczonych danych", kluczowe jest odczytanie wartości z tabeli/wykresu, a dopiero potem dopasowanie do opcji. Unikaj wyboru odpowiedzi tylko dlatego, że jest "największa" – w tym przypadku akurat zbiega się to z typową charakterystyką ciężkiego ruchu, ale na egzaminie bywa to pułapką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
dB (decybel) to jednostka poziomu dźwięku w skali logarytmicznej. Oznacza to, że niewielka zmiana liczby dB może odpowiadać dużej zmianie energii akustycznej. W ochronie środowiska dB służy do porównywania hałasu źródeł, np. ruchu drogowego.
Ciężarówki mają większą masę, mocniejsze układy napędowe oraz inne opony i często generują wyższy hałas toczenia i napędu. Do tego dochodzi częste hamowanie, przyspieszanie i obciążenie silnika, co podnosi emisję hałasu w pobliżu dróg.
To poziomy, które przy narażeniu mogą zwiększać ryzyko uszkodzeń słuchu, nasilać stres, rozdrażnienie i bóle głowy oraz pogarszać jakość snu (zwłaszcza gdy hałas jest powtarzalny). W praktyce ocenia się też czas ekspozycji i warunki środowiskowe.
Nie jest to dobra strategia. Czasem najwyższy przedział rzeczywiście odpowiada "szkodliwemu" poziomowi, ale egzamin często wymaga odczytu z danych (tabela/wykres). Najpierw odczytaj wartość ze źródła, a dopiero potem dopasuj ją do wariantów.
Sprawdź, jak opisano osie lub kolumny (źródło hałasu, warunki, poziom dźwięku) i odczytaj wartość dla wskazanego źródła. Następnie porównaj ją z odpowiedziami, zwracając uwagę na przedziały (np. 70–80 dB vs 80–90 dB).
Najczęściej stosuje się sonometr (miernik poziomu dźwięku). W zależności od zadania używa się funkcji uśredniania w czasie, różnych charakterystyk częstotliwościowych oraz odpowiedniego ustawienia mikrofonu. Istotne są też warunki pomiaru i kalibracja.
Hałas komunikacyjny to dźwięki pochodzące z transportu, głównie drogowego, kolejowego i lotniczego. W praktyce technika ochrony środowiska obejmuje to rozpoznanie źródeł, pomiary, ocenę uciążliwości i proponowanie działań ograniczających emisję.
"Uciążliwość" dotyczy dyskomfortu (np. irytacja, zakłócanie odpoczynku), a "szkodliwość" wiąże się z ryzykiem negatywnych skutków zdrowotnych. Granica zależy od poziomu dźwięku, czasu ekspozycji i pory doby, dlatego zawsze warto odnosić się do danych pomiarowych.
Stosuje się m.in. ekrany akustyczne, cichsze nawierzchnie, ograniczenia prędkości, zmiany organizacji ruchu (objazdy, zakazy wjazdu nocą), pasy zieleni oraz egzekwowanie stanu technicznego pojazdów. Dobór działań zależy od lokalnych pomiarów.
Ćwicz odczyt danych z tabel i wykresów, powtórz podstawy skali dB oraz typowe źródła hałasu (drogi, kolej, przemysł). Ucz się rozróżniać pojęcia: emisja, imisja, uciążliwość, szkodliwość. Pomaga rozwiązywanie zadań z arkuszy próbnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poziomy hałasu rzędu 80–90 dB są uznawane za szkodliwe dla człowieka przy narażeniu, ponieważ mogą powodować pogorszenie słuchu i silny stres organizmu."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018, rozdziały dot. hałasu komunikacyjnego (road traffic noise). https://www.who.int/publications/i/item/9789289053563 - accessed 2026-03-01
  • European Environment Agency (EEA), tematyczne opracowania: Environmental noise / Noise pollution (informacje o hałasie drogowym i skutkach zdrowotnych). https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/environmental-noise - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z akustyki środowiskowej (podstawy dB, dB(A), uśrednianie poziomu)
  • Wytyczne zdrowotne i środowiskowe dotyczące hałasu (opracowania instytucji zdrowia publicznego)
  • Podręczniki/poradniki do pomiarów hałasu i obsługi sonometru

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego